S&#193;NG NAY ĐỌC G&#204;? 

Tuần giao dịch đầu th&#225;ng Hai kh&#233;p lại với một bức tranh thị trường to&#224;n cầu đầy những mảng s&#225;ng tối đan xen. Phố Wall tiếp tục đi ngang trong bi&#234;n độ hẹp, đ&#225;nh dấu tuần thứ s&#225;u li&#234;n tiếp S&amp;P 500 kh&#244;ng thể bứt ph&#225;, chỉ nh&#237;ch nhẹ 0,34% l&#234;n 6.939 điểm, trong khi Dow Jones giảm 0,42% về 48.892 điểm. 

Sự ph&#226;n h&#243;a trong nh&#243;m c&#244;ng nghệ trở th&#224;nh t&#226;m điểm: Microsoft mất 4,78% sau khi tăng trưởng cloud chậm lại, c&#242;n Meta lại tăng tới 11% nhờ triển vọng doanh thu vượt kỳ vọng. Điều n&#224;y phản &#225;nh một thực tế: thị trường kh&#244;ng xấu, nhưng cũng kh&#244;ng đủ mạnh để tạo xu hướng mới khi nh&#224; đầu tư vẫn đang d&#242; đường trong bối cảnh bất định.

C&#250; h&#237;ch lớn nhất đến từ ch&#237;nh s&#225;ch tiền tệ. Fed giữ nguy&#234;n l&#227;i suất 3,5–3,75%, tạm dừng chuỗi ba lần cắt giảm li&#234;n tiếp trong năm 2025. Việc Tổng thống Trump đề cử Kevin Warsh – người nổi tiếng cứng rắn với lạm ph&#225;t – v&#224;o ghế Chủ tịch Fed khiến kỳ vọng nới lỏng c&#224;ng bị k&#233;o gi&#227;n. 

Lợi suất tr&#225;i phiếu 10 năm phản ứng ngay lập tức, tăng l&#234;n 4,243%. Trong khi đ&#243;, chỉ số gi&#225; sản xuất PPI th&#225;ng 12 tăng 0,5%, mức cao nhất ba th&#225;ng, vượt xa dự b&#225;o 0,2%. Lạm ph&#225;t sản xuất l&#245;i tăng l&#234;n 3,3% so với 3% th&#225;ng trước, cho thấy &#225;p lực gi&#225; từ thuế nhập khẩu đang lan rộng. Niềm tin ti&#234;u d&#249;ng Mỹ rơi xuống 84,5 điểm – mức thấp nhất 11 năm – d&#249; PMI sản xuất v&#224; dịch vụ vẫn duy tr&#236; tr&#234;n 50, phản &#225;nh nền kinh tế mở rộng nhưng thiếu sự tự tin.

Giữa những biến động đ&#243;, v&#224;ng trở th&#224;nh t&#226;m điểm khi giảm mạnh 16% từ đỉnh lịch sử 5.608 USD/oz xuống 4.894 USD/oz chỉ trong v&#224;i phi&#234;n. RSI vượt 90 – v&#249;ng “hưng phấn” hiếm gặp – khiến lực chốt lời lan rộng. Nhưng điều th&#250; vị l&#224; d&#242;ng tiền ETF v&#224;ng tại ch&#226;u &#193; vẫn đổ v&#224;o mạnh mẽ, đặc biệt tại Trung Quốc, với 7,1 tỷ USD vốn r&#242;ng chỉ trong th&#225;ng 1. 

Điều n&#224;y cho thấy v&#224;ng vẫn l&#224; t&#224;i sản tr&#250; ẩn được ưa chuộng trong bối cảnh USD biến động mạnh theo từng ph&#225;t biểu của Nh&#224; Trắng. Dầu WTI lại leo l&#234;n 65,2 USD/th&#249;ng, tăng 6,78% trong tuần, khi rủi ro xung đột Iran tăng cao.

D&#242;ng vốn quốc tế tại ch&#226;u &#193; cũng ph&#226;n h&#243;a r&#245; rệt. Nhật Bản h&#250;t r&#242;ng mạnh nhất với 2,1 tỷ USD trong tuần v&#224; 15,6 tỷ USD từ đầu th&#225;ng. Đ&#224;i Loan thu h&#250;t 560 triệu USD. Ngược lại, Việt Nam bị r&#250;t r&#242;ng 55,7 triệu USD trong tuần v&#224; 211 triệu USD từ đầu th&#225;ng. Điều n&#224;y phản &#225;nh sự ưu ti&#234;n của d&#242;ng tiền đối với c&#225;c thị trường c&#243; c&#226;u chuyện tăng trưởng r&#245; r&#224;ng v&#224; &#237;t rủi ro ch&#237;nh s&#225;ch hơn.

Quay về Việt Nam, VN-Index c&#243; một nhịp điều chỉnh kỹ thuật nhưng vẫn giữ được v&#249;ng hỗ trợ 1.800 điểm, đ&#243;ng cửa tuần ở 1.829 điểm, giảm 2,23%. Thanh khoản giảm 16% so với tuần trước, cho thấy d&#242;ng tiền đang tạm thời chậm lại sau giai đoạn tăng n&#243;ng. Khối ngoại quay lại b&#225;n r&#242;ng 1.873 tỷ đồng, tập trung v&#224;o VCB, VIC, MWG, VHM, ACB; trong khi mua r&#242;ng FPT, MSN, STB, VCI, GAS. D&#249; vậy, sự ph&#226;n h&#243;a nội tại lại l&#224; điểm đ&#225;ng ch&#250; &#253;: nhiều nh&#243;m ng&#224;nh vẫn giữ trend tăng mạnh, bất chấp thị trường rung lắc.

Vĩ m&#244; trong nước lại mang đến một gam m&#224;u kh&#225;c. Tỷ gi&#225; điều h&#224;nh USD giảm mạnh 51 đồng xuống 25.074 đồng/USD; tỷ gi&#225; li&#234;n ng&#226;n h&#224;ng giảm 252 đồng về 25.901 đồng/USD. Fitch n&#226;ng xếp hạng nợ Việt Nam l&#234;n BBB- – mức “đầu tư” – một bước tiến quan trọng cho mục ti&#234;u n&#226;ng hạng thị trường. 

Tuy nhi&#234;n, cuộc đua l&#227;i suất huy động đang n&#243;ng l&#234;n, xuất hiện mức l&#227;i suất thỏa thuận cao hơn 2%/năm, v&#224; l&#227;i suất vay mua nh&#224; tăng th&#234;m 2–3%, g&#226;y &#225;p lực l&#234;n thị trường bất động sản vốn đang phục hồi chậm. 

Kiều hối về TP.HCM đạt 10,3 tỷ USD trong năm 2025, tăng 8,3%, tiếp tục l&#224; nguồn ngoại tệ quan trọng. TP.HCM cũng tiếp tục th&#225;o gỡ ph&#225;p l&#253; cho nhiều dự &#225;n lớn, tạo kỳ vọng cho chu kỳ phục hồi mới của bất động sản.

Trong bối cảnh đ&#243;, chiến lược đầu tư hợp l&#253; nhất kh&#244;ng phải l&#224; chạy theo mọi nhịp rung lắc, m&#224; l&#224; giữ vị thế ở những nh&#243;m ng&#224;nh c&#242;n trend tăng mạnh v&#224; c&#243; nền tảng cơ bản tốt. 

Dầu kh&#237; vẫn l&#224; c&#226;u chuyện d&#224;i hơi khi gi&#225; dầu neo cao v&#224; c&#225;c dự &#225;n lớn như L&#244; B – &#212; M&#244;n, C&#225; Voi Xanh bước v&#224;o giai đoạn triển khai. 

Nh&#243;m vốn nh&#224; nước hưởng lợi từ kỳ vọng tho&#225;i vốn v&#224; cải thiện quản trị, với c&#225;c m&#227; như GAS, PLX, GVR, VCB, BID tiếp tục thu h&#250;t d&#242;ng tiền. 

B&#225;n lẻ cho thấy sự phục hồi r&#245; rệt khi MWG, FRT, PNJ, DGW đều ghi nhận tăng trưởng doanh thu v&#224; bi&#234;n lợi nhuận cải thiện. 

Th&#233;p hưởng lợi từ nhu cầu nội địa v&#224; gi&#225; th&#233;p phục hồi, với HPG, NKG, HSG duy tr&#236; xu hướng tăng. 

Thủy sản như VHC, MPC, CMX đang hưởng lợi từ nhu cầu Mỹ phục hồi v&#224; gi&#225; nguy&#234;n liệu giảm. 

H&#243;a chất như DCM, DPM, BFC c&#243; nền lợi nhuận ổn định v&#224; định gi&#225; hấp dẫn. 

Chứng kho&#225;n tiếp tục được hưởng lợi từ thanh khoản cao v&#224; kỳ vọng n&#226;ng hạng, với VCI, SSI, SHS, HCM l&#224; những c&#225;i t&#234;n nổi bật. 

Bất động sản khu c&#244;ng nghiệp như IDC, BCM, KBC, VGC, SIP vẫn duy tr&#236; tăng trưởng nhờ nhu cầu FDI mạnh.

Nếu nh&#236;n v&#224;o danh mục khuyến nghị của c&#225;c CTCK, nhiều m&#227; vẫn c&#242;n dư địa tăng gi&#225; đ&#225;ng kể: NLG c&#243; upside 63%, DXG 59,7%, VPB 52,9%, MBB 27,2%, CTG 37,5%, KBC 20,3%, GMD 15,5%, FPT 12%. Những con số n&#224;y kh&#244;ng phải l&#224; lời hứa, nhưng l&#224; chỉ dấu cho thấy thị trường vẫn c&#242;n nhiều cơ hội nếu biết chọn đ&#250;ng nh&#243;m ng&#224;nh v&#224; đ&#250;ng thời điểm.

Thị trường l&#250;c n&#224;y kh&#244;ng d&#224;nh cho sự vội v&#224;ng. N&#243; d&#224;nh cho những người hiểu rằng xu hướng lớn lu&#244;n h&#236;nh th&#224;nh từ những nhịp đi ngang, d&#224;nh cho những ai biết chọn đ&#250;ng c&#226;u chuyện v&#224; ki&#234;n nhẫn đi c&#249;ng n&#243;. 

V&#224; quan trọng nhất, n&#243; d&#224;nh cho những nh&#224; đầu tư đủ tỉnh t&#225;o để nh&#236;n xuy&#234;n qua nhiễu động ngắn hạn, để thấy rằng ph&#237;a sau những biến động tưởng chừng hỗn loạn, thị trường vẫn đang vận động theo logic của n&#243; – chậm, chắc v&#224; đầy cơ hội cho những ai biết chờ.


SÁNG NAY ĐỌC GÌ? 

Tuần giao dịch đầu tháng Hai khép lại với một bức tranh thị trường toàn cầu đầy những mảng sáng tối đan xen. Phố Wall tiếp tục đi ngang trong biên độ hẹp, đánh dấu tuần thứ sáu liên tiếp S&P 500 không thể bứt phá, chỉ nhích nhẹ 0,34% lên 6.939 điểm, trong khi Dow Jones giảm 0,42% về 48.892 điểm. 

Sự phân hóa trong nhóm công nghệ trở thành tâm điểm: Microsoft mất 4,78% sau khi tăng trưởng cloud chậm lại, còn Meta lại tăng tới 11% nhờ triển vọng doanh thu vượt kỳ vọng. Điều này phản ánh một thực tế: thị trường không xấu, nhưng cũng không đủ mạnh để tạo xu hướng mới khi nhà đầu tư vẫn đang dò đường trong bối cảnh bất định.

Cú hích lớn nhất đến từ chính sách tiền tệ. Fed giữ nguyên lãi suất 3,5–3,75%, tạm dừng chuỗi ba lần cắt giảm liên tiếp trong năm 2025. Việc Tổng thống Trump đề cử Kevin Warsh – người nổi tiếng cứng rắn với lạm phát – vào ghế Chủ tịch Fed khiến kỳ vọng nới lỏng càng bị kéo giãn. 

Lợi suất trái phiếu 10 năm phản ứng ngay lập tức, tăng lên 4,243%. Trong khi đó, chỉ số giá sản xuất PPI tháng 12 tăng 0,5%, mức cao nhất ba tháng, vượt xa dự báo 0,2%. Lạm phát sản xuất lõi tăng lên 3,3% so với 3% tháng trước, cho thấy áp lực giá từ thuế nhập khẩu đang lan rộng. Niềm tin tiêu dùng Mỹ rơi xuống 84,5 điểm – mức thấp nhất 11 năm – dù PMI sản xuất và dịch vụ vẫn duy trì trên 50, phản ánh nền kinh tế mở rộng nhưng thiếu sự tự tin.

Giữa những biến động đó, vàng trở thành tâm điểm khi giảm mạnh 16% từ đỉnh lịch sử 5.608 USD/oz xuống 4.894 USD/oz chỉ trong vài phiên. RSI vượt 90 – vùng “hưng phấn” hiếm gặp – khiến lực chốt lời lan rộng. Nhưng điều thú vị là dòng tiền ETF vàng tại châu Á vẫn đổ vào mạnh mẽ, đặc biệt tại Trung Quốc, với 7,1 tỷ USD vốn ròng chỉ trong tháng 1. 

Điều này cho thấy vàng vẫn là tài sản trú ẩn được ưa chuộng trong bối cảnh USD biến động mạnh theo từng phát biểu của Nhà Trắng. Dầu WTI lại leo lên 65,2 USD/thùng, tăng 6,78% trong tuần, khi rủi ro xung đột Iran tăng cao.

Dòng vốn quốc tế tại châu Á cũng phân hóa rõ rệt. Nhật Bản hút ròng mạnh nhất với 2,1 tỷ USD trong tuần và 15,6 tỷ USD từ đầu tháng. Đài Loan thu hút 560 triệu USD. Ngược lại, Việt Nam bị rút ròng 55,7 triệu USD trong tuần và 211 triệu USD từ đầu tháng. Điều này phản ánh sự ưu tiên của dòng tiền đối với các thị trường có câu chuyện tăng trưởng rõ ràng và ít rủi ro chính sách hơn.

Quay về Việt Nam, VN-Index có một nhịp điều chỉnh kỹ thuật nhưng vẫn giữ được vùng hỗ trợ 1.800 điểm, đóng cửa tuần ở 1.829 điểm, giảm 2,23%. Thanh khoản giảm 16% so với tuần trước, cho thấy dòng tiền đang tạm thời chậm lại sau giai đoạn tăng nóng. Khối ngoại quay lại bán ròng 1.873 tỷ đồng, tập trung vào VCB, VIC, MWG, VHM, ACB; trong khi mua ròng FPT, MSN, STB, VCI, GAS. Dù vậy, sự phân hóa nội tại lại là điểm đáng chú ý: nhiều nhóm ngành vẫn giữ trend tăng mạnh, bất chấp thị trường rung lắc.

Vĩ mô trong nước lại mang đến một gam màu khác. Tỷ giá điều hành USD giảm mạnh 51 đồng xuống 25.074 đồng/USD; tỷ giá liên ngân hàng giảm 252 đồng về 25.901 đồng/USD. Fitch nâng xếp hạng nợ Việt Nam lên BBB- – mức “đầu tư” – một bước tiến quan trọng cho mục tiêu nâng hạng thị trường. 

Tuy nhiên, cuộc đua lãi suất huy động đang nóng lên, xuất hiện mức lãi suất thỏa thuận cao hơn 2%/năm, và lãi suất vay mua nhà tăng thêm 2–3%, gây áp lực lên thị trường bất động sản vốn đang phục hồi chậm. 

Kiều hối về TP.HCM đạt 10,3 tỷ USD trong năm 2025, tăng 8,3%, tiếp tục là nguồn ngoại tệ quan trọng. TP.HCM cũng tiếp tục tháo gỡ pháp lý cho nhiều dự án lớn, tạo kỳ vọng cho chu kỳ phục hồi mới của bất động sản.

Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư hợp lý nhất không phải là chạy theo mọi nhịp rung lắc, mà là giữ vị thế ở những nhóm ngành còn trend tăng mạnh và có nền tảng cơ bản tốt. 

Dầu khí vẫn là câu chuyện dài hơi khi giá dầu neo cao và các dự án lớn như Lô B – Ô Môn, Cá Voi Xanh bước vào giai đoạn triển khai. 

Nhóm vốn nhà nước hưởng lợi từ kỳ vọng thoái vốn và cải thiện quản trị, với các mã như GAS, PLX, GVR, VCB, BID tiếp tục thu hút dòng tiền. 

Bán lẻ cho thấy sự phục hồi rõ rệt khi MWG, FRT, PNJ, DGW đều ghi nhận tăng trưởng doanh thu và biên lợi nhuận cải thiện. 

Thép hưởng lợi từ nhu cầu nội địa và giá thép phục hồi, với HPG, NKG, HSG duy trì xu hướng tăng. 

Thủy sản như VHC, MPC, CMX đang hưởng lợi từ nhu cầu Mỹ phục hồi và giá nguyên liệu giảm. 

Hóa chất như DCM, DPM, BFC có nền lợi nhuận ổn định và định giá hấp dẫn. 

Chứng khoán tiếp tục được hưởng lợi từ thanh khoản cao và kỳ vọng nâng hạng, với VCI, SSI, SHS, HCM là những cái tên nổi bật. 

Bất động sản khu công nghiệp như IDC, BCM, KBC, VGC, SIP vẫn duy trì tăng trưởng nhờ nhu cầu FDI mạnh.

Nếu nhìn vào danh mục khuyến nghị của các CTCK, nhiều mã vẫn còn dư địa tăng giá đáng kể: NLG có upside 63%, DXG 59,7%, VPB 52,9%, MBB 27,2%, CTG 37,5%, KBC 20,3%, GMD 15,5%, FPT 12%. Những con số này không phải là lời hứa, nhưng là chỉ dấu cho thấy thị trường vẫn còn nhiều cơ hội nếu biết chọn đúng nhóm ngành và đúng thời điểm.

Thị trường lúc này không dành cho sự vội vàng. Nó dành cho những người hiểu rằng xu hướng lớn luôn hình thành từ những nhịp đi ngang, dành cho những ai biết chọn đúng câu chuyện và kiên nhẫn đi cùng nó. 

Và quan trọng nhất, nó dành cho những nhà đầu tư đủ tỉnh táo để nhìn xuyên qua nhiễu động ngắn hạn, để thấy rằng phía sau những biến động tưởng chừng hỗn loạn, thị trường vẫn đang vận động theo logic của nó – chậm, chắc và đầy cơ hội cho những ai biết chờ.


Gấu Trúc Tự Kỷ


Trong kinh tế, mọi ng&#224;nh đều trải qua những giai đoạn thịnh vượng v&#224; suy tho&#225;i, nhưng chỉ khi bước v&#224;o suy tho&#225;i th&#236; bản chất thật của từng doanh nghiệp mới lộ r&#245;. Người ta thường nghĩ thị trường sụp đổ l&#224; điều tồi tệ, nhưng thực ra đ&#243; l&#224; l&#250;c thị trường thực hiện chức năng quan trọng nhất của n&#243;: thanh lọc. Khi d&#242;ng tiền r&#250;t đi, khi chi ph&#237; vốn tăng l&#234;n, khi nhu cầu suy giảm, những doanh nghiệp yếu sẽ bị loại bỏ, những doanh nghiệp trung b&#236;nh bị thu hẹp, v&#224; những doanh nghiệp mạnh sẽ sống s&#243;t, thậm ch&#237; bước ra khỏi khủng hoảng với vị thế c&#242;n tốt hơn trước. Chu kỳ thanh lọc giống như một cơn b&#227;o lớn: n&#243; ph&#225; hủy những thứ kh&#244;ng đủ vững, nhưng cũng mở ra bầu trời trong trẻo cho những ai trụ lại được.

Trong ng&#224;nh khai kho&#225;ng, chu kỳ thanh lọc diễn ra khắc nghiệt nhất. Chi ph&#237; cố định cao, v&#242;ng đời dự &#225;n d&#224;i, gi&#225; h&#224;ng h&#243;a biến động mạnh, v&#224; doanh nghiệp thường vay nợ lớn để mở rộng mỏ trong giai đoạn gi&#225; cao. Khi gi&#225; kim loại giảm, doanh thu rơi thẳng đứng nhưng chi ph&#237; kh&#244;ng thể giảm tương ứng. Một mỏ kh&#244;ng thể tắt mở như một nh&#224; m&#225;y. V&#224; khi d&#242;ng tiền &#226;m k&#233;o d&#224;i, doanh nghiệp mining yếu sẽ bị loại khỏi cuộc chơi rất nhanh. Những doanh nghiệp sống s&#243;t trong ng&#224;nh n&#224;y thường sở hữu những t&#224;i sản tốt nhất: mỏ grade cao, chi ph&#237; khai th&#225;c thấp, trữ lượng d&#224;i hạn, vị tr&#237; địa l&#253; an to&#224;n, v&#224; đặc biệt l&#224; bảng c&#226;n đối kế to&#225;n l&#224;nh mạnh. Khi gi&#225; kim loại hồi phục, họ bật l&#234;n mạnh hơn bất kỳ ng&#224;nh n&#224;o kh&#225;c, v&#236; operating leverage của mining cực kỳ lớn. Một thay đổi nhỏ trong gi&#225; b&#225;n c&#243; thể tạo ra thay đổi khổng lồ trong lợi nhuận.

Trong c&#244;ng nghệ, thanh lọc diễn ra theo một c&#225;ch kh&#225;c. Tech kh&#244;ng bị thanh lọc bởi gi&#225; h&#224;ng h&#243;a hay chi ph&#237; khai th&#225;c, m&#224; bởi d&#242;ng vốn v&#224; l&#227;i suất. Khi tiền rẻ, startup mọc l&#234;n như nấm, burn cash thoải m&#225;i, định gi&#225; dựa tr&#234;n tương lai xa x&#244;i. Nhưng khi l&#227;i suất tăng, d&#242;ng vốn r&#250;t đi, nh&#224; đầu tư đ&#242;i hỏi lợi nhuận thật, v&#224; những doanh nghiệp kh&#244;ng c&#243; unit economics tốt sẽ sụp đổ rất nhanh. Survivors trong tech thường l&#224; những doanh nghiệp c&#243; moat mạnh: network effects, dữ liệu độc quyền, switching cost cao, hoặc c&#244;ng nghệ vượt trội. Họ kh&#244;ng chỉ sống s&#243;t m&#224; c&#242;n mở rộng thị phần khi đối thủ yếu biến mất.

Trong năng lượng, thanh lọc diễn ra theo gi&#225; dầu v&#224; kỷ luật vốn. Khi gi&#225; dầu giảm s&#226;u, c&#225;c mỏ high-cost bị đ&#243;ng cửa, c&#225;c c&#244;ng ty vay nợ nhiều ph&#225; sản, v&#224; ng&#224;nh bước v&#224;o giai đoạn t&#225;i cấu tr&#250;c. Những doanh nghiệp sống s&#243;t thường l&#224; những c&#244;ng ty c&#243; chi ph&#237; khai th&#225;c thấp, t&#224;i sản chất lượng cao, v&#224; đặc biệt l&#224; kỷ luật vốn – kh&#244;ng mở rộng v&#244; tội vạ trong giai đoạn gi&#225; cao. Khi gi&#225; dầu hồi phục, survivors trở th&#224;nh những cỗ m&#225;y tạo tiền mặt.

Trong ng&#226;n h&#224;ng, thanh lọc diễn ra theo chất lượng t&#224;i sản v&#224; thanh khoản. Ng&#226;n h&#224;ng l&#224; ng&#224;nh c&#243; đ&#242;n bẩy cao nhất trong nền kinh tế. Khi thanh lọc xảy ra, n&#243; kh&#244;ng diễn ra từ từ m&#224; diễn ra theo kiểu đứt g&#227;y: bank yếu thanh khoản sụp đổ chỉ trong v&#224;i ng&#224;y. Những ng&#226;n h&#224;ng sống s&#243;t l&#224; những ng&#226;n h&#224;ng c&#243; tỷ lệ an to&#224;n vốn cao, nợ xấu thấp, dự ph&#242;ng đầy đủ, nguồn vốn rẻ v&#224; ổn định, c&#249;ng khả năng quản trị rủi ro tốt. Sau mỗi chu kỳ, ng&#224;nh ng&#226;n h&#224;ng trở n&#234;n tập trung hơn, bank mạnh mua lại bank yếu, thị phần tăng l&#234;n, v&#224; khả năng sinh lời cải thiện.

Trong bất động sản, thanh lọc diễn ra theo l&#227;i suất, ph&#225;p l&#253; v&#224; d&#242;ng tiền. Đ&#226;y l&#224; ng&#224;nh chịu ảnh hưởng trực tiếp từ t&#237;n dụng. Khi l&#227;i suất tăng, d&#242;ng tiền &#226;m, dự &#225;n dở dang, tr&#225;i phiếu đ&#225;o hạn, v&#224; doanh nghiệp yếu sẽ bị loại ngay lập tức. Những doanh nghiệp sống s&#243;t l&#224; những doanh nghiệp c&#243; quỹ đất sạch, ph&#225;p l&#253; r&#245; r&#224;ng, nợ thấp, v&#224; dự &#225;n c&#243; nhu cầu thật.

Nhưng kh&#244;ng chỉ những ng&#224;nh lớn mới c&#243; chu kỳ thanh lọc. Những ng&#224;nh xuất khẩu truyền thống như dệt may, thủy sản, cao su, hay những ng&#224;nh mang t&#237;nh chu kỳ h&#224;ng h&#243;a như dầu kh&#237; cũng c&#243; những v&#242;ng thanh lọc ri&#234;ng, đ&#244;i khi &#226;m thầm hơn nhưng kh&#244;ng k&#233;m phần khắc nghiệt. Trong dệt may, thanh lọc diễn ra khi nhu cầu to&#224;n cầu giảm, đơn h&#224;ng co lại, chi ph&#237; lao động tăng, v&#224; tỷ gi&#225; biến động. Những doanh nghiệp sống s&#243;t thường l&#224; những doanh nghiệp c&#243; chuỗi kh&#225;ch h&#224;ng ổn định, sản phẩm gi&#225; trị cao, tự động h&#243;a tốt, v&#224; đặc biệt l&#224; kh&#244;ng phụ thuộc v&#224;o một thị trường duy nhất. Ở Việt Nam, những c&#225;i t&#234;n như TCM, MSH, GIL l&#224; v&#237; dụ của những doanh nghiệp c&#243; khả năng xoay chuyển đơn h&#224;ng, quản trị tồn kho tốt v&#224; giữ được kh&#225;ch h&#224;ng lớn.

Trong thủy sản, thanh lọc diễn ra theo gi&#225; nguy&#234;n liệu, r&#224;o cản thương mại, v&#224; sức mua của c&#225;c thị trường lớn như Mỹ v&#224; EU. Khi gi&#225; c&#225; tra giảm, tồn kho tăng, chi ph&#237; t&#224;i ch&#237;nh cao, những doanh nghiệp yếu sẽ bị loại. Những doanh nghiệp sống s&#243;t thường l&#224; những doanh nghiệp c&#243; v&#249;ng nu&#244;i tự chủ, chuỗi gi&#225; trị kh&#233;p k&#237;n, v&#224; thị trường xuất khẩu đa dạng. VHC, ANV, MPC l&#224; những v&#237; dụ điển h&#236;nh: họ kh&#244;ng chỉ sống s&#243;t m&#224; c&#242;n mở rộng thị phần khi đối thủ nhỏ hơn gặp kh&#243;.

Trong cao su, thanh lọc diễn ra theo gi&#225; mủ v&#224; nhu cầu từ ng&#224;nh lốp xe. Đ&#226;y l&#224; ng&#224;nh c&#243; chu kỳ d&#224;i, phụ thuộc v&#224;o Trung Quốc v&#224; ng&#224;nh &#244; t&#244; to&#224;n cầu. Những doanh nghiệp sống s&#243;t thường l&#224; những doanh nghiệp c&#243; diện t&#237;ch trồng lớn, chi ph&#237; thấp, v&#224; c&#243; th&#234;m nguồn thu từ gỗ. PHR, DRC, CSM l&#224; những c&#225;i t&#234;n ti&#234;u biểu.

Trong dầu kh&#237;, thanh lọc diễn ra theo gi&#225; dầu v&#224; tiến độ đầu tư c&#244;ng nghiệp năng lượng. Khi gi&#225; dầu thấp, c&#225;c dự &#225;n upstream bị tr&#236; ho&#227;n, doanh nghiệp dịch vụ dầu kh&#237; gặp kh&#243;. Khi gi&#225; dầu hồi phục v&#224; đầu tư trở lại, những doanh nghiệp c&#243; năng lực kỹ thuật mạnh sẽ bật l&#234;n. Ở Việt Nam, PVS, GAS, BSR l&#224; những doanh nghiệp c&#243; chu kỳ ri&#234;ng, nhưng những doanh nghiệp c&#243; bảng c&#226;n đối l&#224;nh mạnh v&#224; vị thế độc quyền thường sống s&#243;t tốt hơn.

Tất cả những điều n&#224;y đ&#227; diễn ra tại Việt Nam trong giai đoạn 2022–2025, một trong những chu kỳ thanh lọc mạnh nhất trong lịch sử thị trường nội địa. L&#227;i suất tăng, t&#237;n dụng siết, ph&#225;p l&#253; chậm, tr&#225;i phiếu đ&#225;o hạn, d&#242;ng tiền đứt g&#227;y. H&#224;ng loạt doanh nghiệp bất động sản rơi v&#224;o khủng hoảng thanh khoản. Nhiều c&#244;ng ty x&#226;y dựng, vật liệu, m&#244;i giới chứng kho&#225;n bị thu hẹp quy m&#244;. Ng&#226;n h&#224;ng phải tăng tr&#237;ch lập dự ph&#242;ng. Thị trường tr&#225;i phiếu gần như đ&#243;ng băng. Xuất khẩu giảm mạnh khiến dệt may, thủy sản, gỗ, cao su đều chịu &#225;p lực. Nhưng ch&#237;nh trong giai đoạn n&#224;y, những doanh nghiệp mạnh nhất đ&#227; lộ diện.

Trong bất động sản, những doanh nghiệp sống s&#243;t v&#224; giữ được vị thế bao gồm VHM, KDH, NLG, VRE. Trong ng&#226;n h&#224;ng, những c&#225;i t&#234;n như TCB, MBB, VPB, ACB nổi l&#234;n nhờ chất lượng t&#224;i sản tốt, CASA cao, hệ sinh th&#225;i mạnh v&#224; khả năng quản trị rủi ro. Trong vật liệu, HPG giữ được thị phần nhờ chi ph&#237; thấp. Trong dệt may, TCM v&#224; GIL duy tr&#236; được đơn h&#224;ng. Trong thủy sản, VHC v&#224; ANV giữ được bi&#234;n lợi nhuận. Trong dầu kh&#237;, PVS v&#224; GAS giữ được d&#242;ng tiền ổn định.

Những doanh nghiệp n&#224;y kh&#244;ng chỉ sống s&#243;t m&#224; c&#242;n mở rộng thị phần khi đối thủ yếu bị loại. Chu kỳ thanh lọc 2022–2025 sẽ tạo ra một thế hệ doanh nghiệp mới – tinh gọn hơn, minh bạch hơn, v&#224; bền vững hơn. V&#224; khi chu kỳ t&#237;n dụng mở lại, những doanh nghiệp n&#224;y sẽ l&#224; những người dẫn dắt thị trường.

Vậy chọn cổ phiếu như thế n&#224;o cho chu kỳ hồi phục 2025–2030. Đ&#226;y l&#224; l&#250;c framework survivor + expansion ph&#225;t huy t&#225;c dụng. Trong giai đoạn hồi phục, thị trường thường thưởng cho ba nh&#243;m doanh nghiệp: nh&#243;m đ&#227; sống s&#243;t v&#224; giữ được sức khỏe t&#224;i ch&#237;nh; nh&#243;m c&#243; t&#224;i sản tốt nhưng bị định gi&#225; thấp trong khủng hoảng; v&#224; nh&#243;m c&#243; khả năng mở rộng mạnh khi t&#237;n dụng v&#224; nhu cầu quay lại. Ở Việt Nam, điều n&#224;y c&#243; nghĩa l&#224; trong bất động sản, ưu ti&#234;n doanh nghiệp c&#243; quỹ đất sạch v&#224; ph&#225;p l&#253; r&#245; r&#224;ng như VHM, KDH, NLG; trong ng&#226;n h&#224;ng, ưu ti&#234;n những ng&#226;n h&#224;ng c&#243; CASA cao, chất lượng t&#224;i sản tốt như TCB, ACB, MBB; trong vật liệu v&#224; c&#244;ng nghiệp, ưu ti&#234;n doanh nghiệp c&#243; chi ph&#237; thấp v&#224; thị phần lớn như HPG; trong b&#225;n lẻ, ưu ti&#234;n doanh nghiệp c&#243; hệ sinh th&#225;i v&#224; thương hiệu mạnh như MWG; trong logistics, ưu ti&#234;n doanh nghiệp hưởng lợi từ thương mại v&#224; xuất nhập khẩu như GMD; trong dệt may, ưu ti&#234;n doanh nghiệp c&#243; kh&#225;ch h&#224;ng lớn v&#224; chuỗi cung ứng tự chủ như TCM; trong thủy sản, ưu ti&#234;n doanh nghiệp c&#243; v&#249;ng nu&#244;i v&#224; chuỗi gi&#225; trị kh&#233;p k&#237;n như VHC; trong dầu kh&#237;, ưu ti&#234;n doanh nghiệp hưởng lợi từ đầu tư năng lượng như PVS v&#224; BSR.

Chu kỳ hồi phục 2025–2030 sẽ kh&#244;ng phải l&#224; một đường thẳng đi l&#234;n, nhưng n&#243; sẽ l&#224; giai đoạn m&#224; những doanh nghiệp đ&#227; vượt qua thanh lọc sẽ tăng tốc mạnh nhất. Khi bạn hiểu chu kỳ, bạn kh&#244;ng c&#242;n sợ thanh lọc nữa. Bạn nh&#236;n thấy cơ hội trong sự hỗn loạn. V&#224; bạn biết rằng sau mỗi cơn b&#227;o, thị trường sẽ chọn ra những doanh nghiệp xứng đ&#225;ng bước v&#224;o chu kỳ mới.



Trong kinh tế, mọi ngành đều trải qua những giai đoạn thịnh vượng và suy thoái, nhưng chỉ khi bước vào suy thoái thì bản chất thật của từng doanh nghiệp mới lộ rõ. Người ta thường nghĩ thị trường sụp đổ là điều tồi tệ, nhưng thực ra đó là lúc thị trường thực hiện chức năng quan trọng nhất của nó: thanh lọc. Khi dòng tiền rút đi, khi chi phí vốn tăng lên, khi nhu cầu suy giảm, những doanh nghiệp yếu sẽ bị loại bỏ, những doanh nghiệp trung bình bị thu hẹp, và những doanh nghiệp mạnh sẽ sống sót, thậm chí bước ra khỏi khủng hoảng với vị thế còn tốt hơn trước. Chu kỳ thanh lọc giống như một cơn bão lớn: nó phá hủy những thứ không đủ vững, nhưng cũng mở ra bầu trời trong trẻo cho những ai trụ lại được.

Trong ngành khai khoáng, chu kỳ thanh lọc diễn ra khắc nghiệt nhất. Chi phí cố định cao, vòng đời dự án dài, giá hàng hóa biến động mạnh, và doanh nghiệp thường vay nợ lớn để mở rộng mỏ trong giai đoạn giá cao. Khi giá kim loại giảm, doanh thu rơi thẳng đứng nhưng chi phí không thể giảm tương ứng. Một mỏ không thể tắt mở như một nhà máy. Và khi dòng tiền âm kéo dài, doanh nghiệp mining yếu sẽ bị loại khỏi cuộc chơi rất nhanh. Những doanh nghiệp sống sót trong ngành này thường sở hữu những tài sản tốt nhất: mỏ grade cao, chi phí khai thác thấp, trữ lượng dài hạn, vị trí địa lý an toàn, và đặc biệt là bảng cân đối kế toán lành mạnh. Khi giá kim loại hồi phục, họ bật lên mạnh hơn bất kỳ ngành nào khác, vì operating leverage của mining cực kỳ lớn. Một thay đổi nhỏ trong giá bán có thể tạo ra thay đổi khổng lồ trong lợi nhuận.

Trong công nghệ, thanh lọc diễn ra theo một cách khác. Tech không bị thanh lọc bởi giá hàng hóa hay chi phí khai thác, mà bởi dòng vốn và lãi suất. Khi tiền rẻ, startup mọc lên như nấm, burn cash thoải mái, định giá dựa trên tương lai xa xôi. Nhưng khi lãi suất tăng, dòng vốn rút đi, nhà đầu tư đòi hỏi lợi nhuận thật, và những doanh nghiệp không có unit economics tốt sẽ sụp đổ rất nhanh. Survivors trong tech thường là những doanh nghiệp có moat mạnh: network effects, dữ liệu độc quyền, switching cost cao, hoặc công nghệ vượt trội. Họ không chỉ sống sót mà còn mở rộng thị phần khi đối thủ yếu biến mất.

Trong năng lượng, thanh lọc diễn ra theo giá dầu và kỷ luật vốn. Khi giá dầu giảm sâu, các mỏ high-cost bị đóng cửa, các công ty vay nợ nhiều phá sản, và ngành bước vào giai đoạn tái cấu trúc. Những doanh nghiệp sống sót thường là những công ty có chi phí khai thác thấp, tài sản chất lượng cao, và đặc biệt là kỷ luật vốn – không mở rộng vô tội vạ trong giai đoạn giá cao. Khi giá dầu hồi phục, survivors trở thành những cỗ máy tạo tiền mặt.

Trong ngân hàng, thanh lọc diễn ra theo chất lượng tài sản và thanh khoản. Ngân hàng là ngành có đòn bẩy cao nhất trong nền kinh tế. Khi thanh lọc xảy ra, nó không diễn ra từ từ mà diễn ra theo kiểu đứt gãy: bank yếu thanh khoản sụp đổ chỉ trong vài ngày. Những ngân hàng sống sót là những ngân hàng có tỷ lệ an toàn vốn cao, nợ xấu thấp, dự phòng đầy đủ, nguồn vốn rẻ và ổn định, cùng khả năng quản trị rủi ro tốt. Sau mỗi chu kỳ, ngành ngân hàng trở nên tập trung hơn, bank mạnh mua lại bank yếu, thị phần tăng lên, và khả năng sinh lời cải thiện.

Trong bất động sản, thanh lọc diễn ra theo lãi suất, pháp lý và dòng tiền. Đây là ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp từ tín dụng. Khi lãi suất tăng, dòng tiền âm, dự án dở dang, trái phiếu đáo hạn, và doanh nghiệp yếu sẽ bị loại ngay lập tức. Những doanh nghiệp sống sót là những doanh nghiệp có quỹ đất sạch, pháp lý rõ ràng, nợ thấp, và dự án có nhu cầu thật.

Nhưng không chỉ những ngành lớn mới có chu kỳ thanh lọc. Những ngành xuất khẩu truyền thống như dệt may, thủy sản, cao su, hay những ngành mang tính chu kỳ hàng hóa như dầu khí cũng có những vòng thanh lọc riêng, đôi khi âm thầm hơn nhưng không kém phần khắc nghiệt. Trong dệt may, thanh lọc diễn ra khi nhu cầu toàn cầu giảm, đơn hàng co lại, chi phí lao động tăng, và tỷ giá biến động. Những doanh nghiệp sống sót thường là những doanh nghiệp có chuỗi khách hàng ổn định, sản phẩm giá trị cao, tự động hóa tốt, và đặc biệt là không phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. Ở Việt Nam, những cái tên như TCM, MSH, GIL là ví dụ của những doanh nghiệp có khả năng xoay chuyển đơn hàng, quản trị tồn kho tốt và giữ được khách hàng lớn.

Trong thủy sản, thanh lọc diễn ra theo giá nguyên liệu, rào cản thương mại, và sức mua của các thị trường lớn như Mỹ và EU. Khi giá cá tra giảm, tồn kho tăng, chi phí tài chính cao, những doanh nghiệp yếu sẽ bị loại. Những doanh nghiệp sống sót thường là những doanh nghiệp có vùng nuôi tự chủ, chuỗi giá trị khép kín, và thị trường xuất khẩu đa dạng. VHC, ANV, MPC là những ví dụ điển hình: họ không chỉ sống sót mà còn mở rộng thị phần khi đối thủ nhỏ hơn gặp khó.

Trong cao su, thanh lọc diễn ra theo giá mủ và nhu cầu từ ngành lốp xe. Đây là ngành có chu kỳ dài, phụ thuộc vào Trung Quốc và ngành ô tô toàn cầu. Những doanh nghiệp sống sót thường là những doanh nghiệp có diện tích trồng lớn, chi phí thấp, và có thêm nguồn thu từ gỗ. PHR, DRC, CSM là những cái tên tiêu biểu.

Trong dầu khí, thanh lọc diễn ra theo giá dầu và tiến độ đầu tư công nghiệp năng lượng. Khi giá dầu thấp, các dự án upstream bị trì hoãn, doanh nghiệp dịch vụ dầu khí gặp khó. Khi giá dầu hồi phục và đầu tư trở lại, những doanh nghiệp có năng lực kỹ thuật mạnh sẽ bật lên. Ở Việt Nam, PVS, GAS, BSR là những doanh nghiệp có chu kỳ riêng, nhưng những doanh nghiệp có bảng cân đối lành mạnh và vị thế độc quyền thường sống sót tốt hơn.

Tất cả những điều này đã diễn ra tại Việt Nam trong giai đoạn 2022–2025, một trong những chu kỳ thanh lọc mạnh nhất trong lịch sử thị trường nội địa. Lãi suất tăng, tín dụng siết, pháp lý chậm, trái phiếu đáo hạn, dòng tiền đứt gãy. Hàng loạt doanh nghiệp bất động sản rơi vào khủng hoảng thanh khoản. Nhiều công ty xây dựng, vật liệu, môi giới chứng khoán bị thu hẹp quy mô. Ngân hàng phải tăng trích lập dự phòng. Thị trường trái phiếu gần như đóng băng. Xuất khẩu giảm mạnh khiến dệt may, thủy sản, gỗ, cao su đều chịu áp lực. Nhưng chính trong giai đoạn này, những doanh nghiệp mạnh nhất đã lộ diện.

Trong bất động sản, những doanh nghiệp sống sót và giữ được vị thế bao gồm VHM, KDH, NLG, VRE. Trong ngân hàng, những cái tên như TCB, MBB, VPB, ACB nổi lên nhờ chất lượng tài sản tốt, CASA cao, hệ sinh thái mạnh và khả năng quản trị rủi ro. Trong vật liệu, HPG giữ được thị phần nhờ chi phí thấp. Trong dệt may, TCM và GIL duy trì được đơn hàng. Trong thủy sản, VHC và ANV giữ được biên lợi nhuận. Trong dầu khí, PVS và GAS giữ được dòng tiền ổn định.

Những doanh nghiệp này không chỉ sống sót mà còn mở rộng thị phần khi đối thủ yếu bị loại. Chu kỳ thanh lọc 2022–2025 sẽ tạo ra một thế hệ doanh nghiệp mới – tinh gọn hơn, minh bạch hơn, và bền vững hơn. Và khi chu kỳ tín dụng mở lại, những doanh nghiệp này sẽ là những người dẫn dắt thị trường.

Vậy chọn cổ phiếu như thế nào cho chu kỳ hồi phục 2025–2030. Đây là lúc framework survivor + expansion phát huy tác dụng. Trong giai đoạn hồi phục, thị trường thường thưởng cho ba nhóm doanh nghiệp: nhóm đã sống sót và giữ được sức khỏe tài chính; nhóm có tài sản tốt nhưng bị định giá thấp trong khủng hoảng; và nhóm có khả năng mở rộng mạnh khi tín dụng và nhu cầu quay lại. Ở Việt Nam, điều này có nghĩa là trong bất động sản, ưu tiên doanh nghiệp có quỹ đất sạch và pháp lý rõ ràng như VHM, KDH, NLG; trong ngân hàng, ưu tiên những ngân hàng có CASA cao, chất lượng tài sản tốt như TCB, ACB, MBB; trong vật liệu và công nghiệp, ưu tiên doanh nghiệp có chi phí thấp và thị phần lớn như HPG; trong bán lẻ, ưu tiên doanh nghiệp có hệ sinh thái và thương hiệu mạnh như MWG; trong logistics, ưu tiên doanh nghiệp hưởng lợi từ thương mại và xuất nhập khẩu như GMD; trong dệt may, ưu tiên doanh nghiệp có khách hàng lớn và chuỗi cung ứng tự chủ như TCM; trong thủy sản, ưu tiên doanh nghiệp có vùng nuôi và chuỗi giá trị khép kín như VHC; trong dầu khí, ưu tiên doanh nghiệp hưởng lợi từ đầu tư năng lượng như PVS và BSR.

Chu kỳ hồi phục 2025–2030 sẽ không phải là một đường thẳng đi lên, nhưng nó sẽ là giai đoạn mà những doanh nghiệp đã vượt qua thanh lọc sẽ tăng tốc mạnh nhất. Khi bạn hiểu chu kỳ, bạn không còn sợ thanh lọc nữa. Bạn nhìn thấy cơ hội trong sự hỗn loạn. Và bạn biết rằng sau mỗi cơn bão, thị trường sẽ chọn ra những doanh nghiệp xứng đáng bước vào chu kỳ mới.


B&#225;c n&#224;o th&#244;ng n&#227;o hộ sao b&#233; bi n&#224;y kh&#244;ng được cấp Margin nhỉ?

Bác nào thông não hộ sao bé bi này không được cấp Margin nhỉ?

Bữa trước c&#243; người nhắn hỏi m&#236;nh “&#202;, mua MSR được kh&#244;ng”, m&#236;nh bật cười v&#236; nhớ lại hồi mới v&#224;o sới 2020–2022, cũng từng đ&#225;nh MSR v&#224;i v&#242;ng. 

L&#250;c đ&#243; n&#243; cứ quanh quẩn 25–27, giậm ch&#226;n m&#227;i, n&#234;n m&#236;nh bỏ, kh&#244;ng ng&#243; nữa. Năm ngo&#225;i d&#226;n t&#236;nh lại x&#244;n xao, m&#236;nh cũng đưa n&#243; v&#224;o danh s&#225;ch theo d&#245;i, nhưng thị trường l&#250;c đ&#243; loạn x&#236; ngầu, kim loại l&#234;n xuống thất thường, n&#234;n m&#236;nh cũng chưa c&#243; dịp ngồi lại nh&#236;n cho kỹ. 

H&#244;m nay rảnh rỗi, ngồi nghi&#234;n cứu sơ sơ, viết c&#225;i b&#224;i để kỷ niệm l&#224;… n&#227;o m&#236;nh vẫn c&#242;n l&#224;m việc.

Điều đầu ti&#234;n m&#236;nh nhận ra l&#224; gi&#225; v&#224;ng giảm chẳng n&#243;i l&#234;n điều g&#236; về thế giới kim loại cả. 

V&#224;ng l&#224; kim loại t&#224;i ch&#237;nh, chạy theo USD, l&#227;i suất v&#224; t&#226;m l&#253; tr&#250; ẩn. C&#242;n phần lớn kim loại kh&#225;c lại sống trong một thế giới ho&#224;n to&#224;n kh&#225;c: thế giới của c&#244;ng nghiệp, c&#244;ng nghệ, quốc ph&#242;ng v&#224; địa ch&#237;nh trị. 

Đồng chạy theo x&#226;y dựng v&#224; điện, nickel chạy theo xe điện, aluminium chạy theo sản xuất c&#244;ng nghiệp, palladium v&#224; platinum chạy theo ng&#224;nh &#244; t&#244;, c&#242;n tungsten th&#236; gắn chặt với quốc ph&#242;ng – h&#224;ng kh&#244;ng – c&#244;ng nghệ cao. 

Bạc th&#236; lại l&#224; một c&#226;u chuyện th&#250; vị hơn nữa: từ một kim loại qu&#253; truyền thống, n&#243; đang trở th&#224;nh kim loại c&#244;ng nghệ, v&#236; n&#243; l&#224; chất dẫn điện tốt nhất trong tự nhi&#234;n, l&#224; nguy&#234;n liệu bắt buộc trong bảng mạch, chip, cảm biến, pin mặt trời, xe điện, 5G, AI, robot v&#224; thiết bị y tế. AI c&#224;ng ph&#225;t triển, nhu cầu bạc c&#224;ng tăng, v&#224; năng lượng sạch c&#224;ng mở rộng, bạc c&#224;ng thiếu. 

Bạc kh&#244;ng c&#242;n l&#224; “em họ của v&#224;ng”, n&#243; đang trở th&#224;nh “kim loại của kỷ nguy&#234;n c&#244;ng nghệ”.

Nhưng bạc chỉ l&#224; một phần nhỏ trong bức tranh lớn hơn: bức tranh của Critical Raw Materials – những nguy&#234;n liệu m&#224; thế giới hiện đại kh&#244;ng thể thiếu. 

EU, Mỹ, Nhật đều c&#243; danh s&#225;ch ri&#234;ng, nhưng điểm chung l&#224; những c&#225;i t&#234;n như lithium, cobalt, nickel, rare earths, tungsten, gallium, germanium, graphite. Đ&#226;y l&#224; những nguy&#234;n liệu m&#224; thiếu n&#243;, c&#244;ng nghiệp t&#234; liệt. 

Nhưng trong số đ&#243; lại c&#243; một nh&#243;m nhỏ hơn, đặc biệt hơn: Strategic Materials – những nguy&#234;n liệu kh&#244;ng chỉ quan trọng cho kinh tế, m&#224; c&#242;n thiết yếu cho quốc ph&#242;ng, h&#224;ng kh&#244;ng v&#224; c&#244;ng nghệ l&#245;i. Tungsten, titanium, uranium, rare earths nặng, beryllium… nằm trong nh&#243;m n&#224;y. 

V&#224; điều th&#250; vị nhất l&#224; tungsten nằm trong cả hai nh&#243;m: vừa critical vừa strategic. Kh&#244;ng nhiều kim loại c&#243; được vị tr&#237; n&#224;y.

Tungsten c&#243; nhiệt độ n&#243;ng chảy cao nhất trong tất cả kim loại, độ cứng cực cao, kh&#244;ng thể thay thế trong quốc ph&#242;ng, kh&#244;ng thể thay thế trong h&#224;ng kh&#244;ng, kh&#244;ng thể thay thế trong c&#244;ng nghiệp nặng. V&#224; quan trọng nhất, Trung Quốc kiểm so&#225;t hơn 80% nguồn cung to&#224;n cầu. Điều n&#224;y khiến tungsten trở th&#224;nh kim loại mang t&#237;nh địa ch&#237;nh trị, kh&#244;ng chỉ l&#224; h&#224;ng h&#243;a.

Khi nh&#236;n lại Việt Nam, m&#236;nh thấy TKV, KSV, MSR v&#224; HPG mỗi doanh nghiệp lại đứng ở một vị tr&#237; rất kh&#225;c nhau trong bản đồ kim loại. 

TKV l&#224; c&#226;u chuyện năng lượng v&#224; ổn định nội địa, khai th&#225;c than, bauxite – alumin v&#224; một phần kho&#225;ng sản kim loại. Vai tr&#242; của TKV mang t&#237;nh nền tảng hơn l&#224; tham gia v&#224;o chuỗi cung ứng chiến lược to&#224;n cầu. 

KSV th&#236; thi&#234;n về kho&#225;ng sản c&#244;ng nghiệp truyền thống như đồng, ch&#236; – kẽm, v&#224;ng, thiếc. Đ&#226;y l&#224; những kim loại quan trọng cho sản xuất, nhưng kh&#244;ng nằm trong nh&#243;m critical hay strategic theo chuẩn quốc tế. 

MSR lại l&#224; một trường hợp đặc biệt: sở hữu tungsten quy m&#244; lớn, c&#243; fluorspar, bismuth, copper, từng chiếm khoảng 30% thị phần tungsten to&#224;n cầu sau khi mua lại mảng tungsten của H.C. Starck. 

MSR l&#224; một trong số &#237;t doanh nghiệp Việt Nam bước ra chuỗi gi&#225; trị kim loại to&#224;n cầu, nhưng vẫn kh&#244;ng được hưởng “premium địa ch&#237;nh trị” như c&#225;c mỏ nằm trong EU. 

C&#242;n HPG th&#236; lại đại diện cho một thế giới kh&#225;c: thế giới của th&#233;p – kim loại nền tảng của mọi nền kinh tế. Th&#233;p kh&#244;ng phải critical material, nhưng n&#243; l&#224; xương sống của hạ tầng, x&#226;y dựng, sản xuất v&#224; c&#244;ng nghiệp nặng. 

HPG kh&#244;ng nằm trong cuộc đua nguy&#234;n liệu chiến lược, nhưng lại nằm trong cuộc đua c&#244;ng nghiệp h&#243;a – hiện đại h&#243;a, v&#224; v&#236; vậy n&#243; phản &#225;nh sức khỏe kinh tế nội địa nhiều hơn l&#224; biến động địa ch&#237;nh trị to&#224;n cầu.

V&#224; khi m&#236;nh ngồi nh&#236;n lại cả bức tranh kim loại – từ v&#224;ng, bạc, đồng, nickel, tungsten cho đến th&#233;p – m&#236;nh nhận ra một điều rất r&#245;: đầu tư kim loại kh&#244;ng phải l&#224; chuyện đo&#225;n gi&#225; l&#234;n hay xuống, m&#224; l&#224; chuyện đọc được logic vận h&#224;nh của từng nh&#243;m kim loại, hiểu được chuỗi cung ứng, v&#224; quan trọng nhất l&#224; biết kim loại đ&#243; đang sống trong vũ trụ n&#224;o. 

V&#224;ng sống trong vũ trụ t&#224;i ch&#237;nh. Bạc sống trong vũ trụ c&#244;ng nghệ. Đồng sống trong vũ trụ hạ tầng – điện h&#243;a. Nickel sống trong vũ trụ xe điện. Tungsten sống trong vũ trụ quốc ph&#242;ng – h&#224;ng kh&#244;ng – địa ch&#237;nh trị. C&#242;n th&#233;p th&#236; sống trong vũ trụ sản xuất – x&#226;y dựng – chu kỳ kinh tế. 

V&#224; khi hiểu được mỗi vũ trụ n&#224;y vận h&#224;nh theo logic n&#224;o, bạn sẽ thấy thị trường kim loại kh&#244;ng hề hỗn loạn như người ta tưởng. N&#243; c&#243; nhịp, c&#243; chu kỳ, c&#243; động lực, c&#243; c&#226;u chuyện, v&#224; c&#243; những thời điểm m&#224; từng nh&#243;m kim loại “l&#234;n tiếng” theo c&#225;ch ri&#234;ng của n&#243;.

Điều th&#250; vị l&#224; th&#233;p v&#224; tungsten nằm ở hai th&#225;i cực kh&#225;c nhau của thế giới kim loại. 

Một b&#234;n l&#224; kim loại nền tảng của kinh tế, một b&#234;n l&#224; kim loại chiến lược của quốc ph&#242;ng. 

Một b&#234;n phản &#225;nh chu kỳ kinh tế, một b&#234;n phản &#225;nh chu kỳ địa ch&#237;nh trị. 

Một b&#234;n phụ thuộc v&#224;o nhu cầu nội địa, một b&#234;n phụ thuộc v&#224;o ch&#237;nh s&#225;ch của c&#225;c cường quốc. 

V&#224; khi đặt ch&#250;ng cạnh nhau, bạn sẽ thấy tư duy đầu tư kim loại kh&#244;ng thể d&#249;ng một c&#244;ng thức chung cho tất cả. 

Mỗi kim loại c&#243; một logic ri&#234;ng, một nhịp ri&#234;ng, một c&#226;u chuyện ri&#234;ng. 

Đầu tư kim loại v&#236; vậy kh&#244;ng phải l&#224; chuyện “mua rẻ b&#225;n đắt”, m&#224; l&#224; chuyện đọc được m&#249;a, hiểu được kh&#237; hậu, v&#224; biết m&#236;nh đang đứng ở đ&#226;u tr&#234;n bản đồ đ&#243;.

Cuối c&#249;ng th&#236;, &#234;, m&#236;nh kh&#244;ng c&#243; h&#244; mua b&#225;n hay ph&#237;m m&#227; g&#236; đ&#226;u nha. 

M&#236;nh viết cho bạn m&#236;nh, dưới g&#243;c nh&#236;n của m&#236;nh, theo c&#225;ch m&#224; n&#227;o m&#236;nh hiểu v&#224; phản hồi lại với thế giới. 

C&#242;n chuyện đầu tư, mỗi người c&#243; một nhịp ri&#234;ng, một khẩu vị ri&#234;ng, một g&#243;c nh&#236;n ri&#234;ng. 

M&#236;nh chỉ kể c&#226;u chuyện theo c&#225;ch m&#236;nh thấy n&#243; vận h&#224;nh th&#244;i. Chứ b&#236;nh thường chửi ai chửi gh&#234; lắm, nhưng đ&#227; tr&#226;n qu&#253; ai rồi th&#236; vẫn vậy &#225; — n&#243;i thẳng, n&#243;i thật, n&#243;i cho đ&#225;ng, để người ta hiểu được c&#225;i t&#226;m của m&#236;nh. 

N&#234;n đọc xong th&#236; nhớ l&#224;: đ&#226;y l&#224; c&#226;u chuyện, kh&#244;ng phải lời khuy&#234;n. C&#242;n quyết định, l&#250;c n&#224;o cũng l&#224; của bạn.

Bữa trước có người nhắn hỏi mình “Ê, mua MSR được không”, mình bật cười vì nhớ lại hồi mới vào sới 2020–2022, cũng từng đánh MSR vài vòng. 

Lúc đó nó cứ quanh quẩn 25–27, giậm chân mãi, nên mình bỏ, không ngó nữa. Năm ngoái dân tình lại xôn xao, mình cũng đưa nó vào danh sách theo dõi, nhưng thị trường lúc đó loạn xì ngầu, kim loại lên xuống thất thường, nên mình cũng chưa có dịp ngồi lại nhìn cho kỹ. 

Hôm nay rảnh rỗi, ngồi nghiên cứu sơ sơ, viết cái bài để kỷ niệm là… não mình vẫn còn làm việc.

Điều đầu tiên mình nhận ra là giá vàng giảm chẳng nói lên điều gì về thế giới kim loại cả. 

Vàng là kim loại tài chính, chạy theo USD, lãi suất và tâm lý trú ẩn. Còn phần lớn kim loại khác lại sống trong một thế giới hoàn toàn khác: thế giới của công nghiệp, công nghệ, quốc phòng và địa chính trị. 

Đồng chạy theo xây dựng và điện, nickel chạy theo xe điện, aluminium chạy theo sản xuất công nghiệp, palladium và platinum chạy theo ngành ô tô, còn tungsten thì gắn chặt với quốc phòng – hàng không – công nghệ cao. 

Bạc thì lại là một câu chuyện thú vị hơn nữa: từ một kim loại quý truyền thống, nó đang trở thành kim loại công nghệ, vì nó là chất dẫn điện tốt nhất trong tự nhiên, là nguyên liệu bắt buộc trong bảng mạch, chip, cảm biến, pin mặt trời, xe điện, 5G, AI, robot và thiết bị y tế. AI càng phát triển, nhu cầu bạc càng tăng, và năng lượng sạch càng mở rộng, bạc càng thiếu. 

Bạc không còn là “em họ của vàng”, nó đang trở thành “kim loại của kỷ nguyên công nghệ”.

Nhưng bạc chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh lớn hơn: bức tranh của Critical Raw Materials – những nguyên liệu mà thế giới hiện đại không thể thiếu. 

EU, Mỹ, Nhật đều có danh sách riêng, nhưng điểm chung là những cái tên như lithium, cobalt, nickel, rare earths, tungsten, gallium, germanium, graphite. Đây là những nguyên liệu mà thiếu nó, công nghiệp tê liệt. 

Nhưng trong số đó lại có một nhóm nhỏ hơn, đặc biệt hơn: Strategic Materials – những nguyên liệu không chỉ quan trọng cho kinh tế, mà còn thiết yếu cho quốc phòng, hàng không và công nghệ lõi. Tungsten, titanium, uranium, rare earths nặng, beryllium… nằm trong nhóm này. 

Và điều thú vị nhất là tungsten nằm trong cả hai nhóm: vừa critical vừa strategic. Không nhiều kim loại có được vị trí này.

Tungsten có nhiệt độ nóng chảy cao nhất trong tất cả kim loại, độ cứng cực cao, không thể thay thế trong quốc phòng, không thể thay thế trong hàng không, không thể thay thế trong công nghiệp nặng. Và quan trọng nhất, Trung Quốc kiểm soát hơn 80% nguồn cung toàn cầu. Điều này khiến tungsten trở thành kim loại mang tính địa chính trị, không chỉ là hàng hóa.

Khi nhìn lại Việt Nam, mình thấy TKV, KSV, MSR và HPG mỗi doanh nghiệp lại đứng ở một vị trí rất khác nhau trong bản đồ kim loại. 

TKV là câu chuyện năng lượng và ổn định nội địa, khai thác than, bauxite – alumin và một phần khoáng sản kim loại. Vai trò của TKV mang tính nền tảng hơn là tham gia vào chuỗi cung ứng chiến lược toàn cầu. 

KSV thì thiên về khoáng sản công nghiệp truyền thống như đồng, chì – kẽm, vàng, thiếc. Đây là những kim loại quan trọng cho sản xuất, nhưng không nằm trong nhóm critical hay strategic theo chuẩn quốc tế. 

MSR lại là một trường hợp đặc biệt: sở hữu tungsten quy mô lớn, có fluorspar, bismuth, copper, từng chiếm khoảng 30% thị phần tungsten toàn cầu sau khi mua lại mảng tungsten của H.C. Starck. 

MSR là một trong số ít doanh nghiệp Việt Nam bước ra chuỗi giá trị kim loại toàn cầu, nhưng vẫn không được hưởng “premium địa chính trị” như các mỏ nằm trong EU. 

Còn HPG thì lại đại diện cho một thế giới khác: thế giới của thép – kim loại nền tảng của mọi nền kinh tế. Thép không phải critical material, nhưng nó là xương sống của hạ tầng, xây dựng, sản xuất và công nghiệp nặng. 

HPG không nằm trong cuộc đua nguyên liệu chiến lược, nhưng lại nằm trong cuộc đua công nghiệp hóa – hiện đại hóa, và vì vậy nó phản ánh sức khỏe kinh tế nội địa nhiều hơn là biến động địa chính trị toàn cầu.

Và khi mình ngồi nhìn lại cả bức tranh kim loại – từ vàng, bạc, đồng, nickel, tungsten cho đến thép – mình nhận ra một điều rất rõ: đầu tư kim loại không phải là chuyện đoán giá lên hay xuống, mà là chuyện đọc được logic vận hành của từng nhóm kim loại, hiểu được chuỗi cung ứng, và quan trọng nhất là biết kim loại đó đang sống trong vũ trụ nào. 

Vàng sống trong vũ trụ tài chính. Bạc sống trong vũ trụ công nghệ. Đồng sống trong vũ trụ hạ tầng – điện hóa. Nickel sống trong vũ trụ xe điện. Tungsten sống trong vũ trụ quốc phòng – hàng không – địa chính trị. Còn thép thì sống trong vũ trụ sản xuất – xây dựng – chu kỳ kinh tế. 

Và khi hiểu được mỗi vũ trụ này vận hành theo logic nào, bạn sẽ thấy thị trường kim loại không hề hỗn loạn như người ta tưởng. Nó có nhịp, có chu kỳ, có động lực, có câu chuyện, và có những thời điểm mà từng nhóm kim loại “lên tiếng” theo cách riêng của nó.

Điều thú vị là thép và tungsten nằm ở hai thái cực khác nhau của thế giới kim loại. 

Một bên là kim loại nền tảng của kinh tế, một bên là kim loại chiến lược của quốc phòng. 

Một bên phản ánh chu kỳ kinh tế, một bên phản ánh chu kỳ địa chính trị. 

Một bên phụ thuộc vào nhu cầu nội địa, một bên phụ thuộc vào chính sách của các cường quốc. 

Và khi đặt chúng cạnh nhau, bạn sẽ thấy tư duy đầu tư kim loại không thể dùng một công thức chung cho tất cả. 

Mỗi kim loại có một logic riêng, một nhịp riêng, một câu chuyện riêng. 

Đầu tư kim loại vì vậy không phải là chuyện “mua rẻ bán đắt”, mà là chuyện đọc được mùa, hiểu được khí hậu, và biết mình đang đứng ở đâu trên bản đồ đó.

Cuối cùng thì, ê, mình không có hô mua bán hay phím mã gì đâu nha. 

Mình viết cho bạn mình, dưới góc nhìn của mình, theo cách mà não mình hiểu và phản hồi lại với thế giới. 

Còn chuyện đầu tư, mỗi người có một nhịp riêng, một khẩu vị riêng, một góc nhìn riêng. 

Mình chỉ kể câu chuyện theo cách mình thấy nó vận hành thôi. Chứ bình thường chửi ai chửi ghê lắm, nhưng đã trân quý ai rồi thì vẫn vậy á — nói thẳng, nói thật, nói cho đáng, để người ta hiểu được cái tâm của mình. 

Nên đọc xong thì nhớ là: đây là câu chuyện, không phải lời khuyên. Còn quyết định, lúc nào cũng là của bạn.

VCI bước v&#224;o cuối năm 2025 với một bức tranh t&#224;i ch&#237;nh rất đặc trưng: tăng trưởng nhanh, lợi nhuận cao, nhưng phần lớn được th&#250;c đẩy bởi tự doanh v&#224; đ&#242;n bẩy. Điều n&#224;y tạo ra một m&#244; h&#236;nh hoạt động đầy sức bật trong thị trường thuận lợi, nhưng cũng khiến c&#244;ng ty trở th&#224;nh một trong những c&#225;i t&#234;n nhạy cảm nhất ng&#224;nh khi thị trường đảo chiều.

Điểm dễ nhận thấy nhất l&#224; quy m&#244; danh mục tự doanh v&#224; t&#224;i sản sẵn s&#224;ng để b&#225;n (AFS) của VCI đ&#227; tăng mạnh trong năm qua. T&#237;nh đến cuối qu&#253; 4, gi&#225; trị AFS đạt hơn 13.300 tỷ đồng, tăng gần 60% so với đầu năm. Khoản tăng n&#224;y đ&#243;ng g&#243;p lớn v&#224;o thu nhập to&#224;n diện kh&#225;c, với hơn 1.369 tỷ đồng lợi nhuận đến từ đ&#225;nh gi&#225; lại t&#224;i sản. Tuy nhi&#234;n, song song với đ&#243;, VCI vẫn ghi nhận lợi nhuận chưa thực hiện &#226;m hơn 8.600 tỷ đồng, cho thấy nhiều khoản đầu tư đang lỗ nhưng chưa được phản &#225;nh v&#224;o kết quả kinh doanh. Điều n&#224;y khiến lợi nhuận của VCI trở n&#234;n biến động hơn so với c&#225;c c&#244;ng ty chứng kho&#225;n kh&#225;c như SSI hay HCM, vốn c&#243; tỷ trọng tự doanh thấp hơn v&#224; m&#244; h&#236;nh kinh doanh ổn định hơn. VCI đang đặt cược lớn v&#224;o thị trường, v&#224; khi thị trường thuận lợi, lợi nhuận tăng rất nhanh; nhưng khi thị trường điều chỉnh, mức độ ảnh hưởng cũng lớn tương ứng.

Ch&#237;nh cấu tr&#250;c t&#224;i sản như vậy khiến VCI trở th&#224;nh c&#244;ng ty chịu t&#225;c động mạnh nhất trong c&#225;c m&#244; h&#236;nh stress test. Nếu VNIndex giảm 10%, danh mục AFS của VCI c&#243; thể mất khoảng 1.300 tỷ đồng, k&#233;o theo lợi nhuận trước thuế giảm 20–25%. Khi mức giảm l&#234;n 20%, khoản lỗ c&#243; thể tăng l&#234;n 2.600–3.000 tỷ đồng, buộc c&#244;ng ty phải tr&#237;ch lập dự ph&#242;ng margin nhiều hơn v&#224; khiến lợi nhuận giảm một nửa. Trong kịch bản xấu hơn, khi thị trường giảm 30%, mức lỗ c&#243; thể vượt 4.000 tỷ đồng, tạo &#225;p lực lớn l&#234;n thanh khoản v&#224; l&#224;m gia tăng nguy cơ margin call diện rộng. So với c&#225;c đối thủ, VCI phản ứng mạnh hơn r&#245; rệt: VND cũng nhạy cảm nhưng c&#243; d&#242;ng tiền tốt hơn; SSI &#237;t chịu t&#225;c động hơn nhờ tỷ trọng tự doanh thấp; c&#242;n HCM gần như an to&#224;n nhất nhờ chiến lược thận trọng v&#224; cơ cấu t&#224;i sản ổn định.

Nh&#236;n tổng thể, VCI đang vận h&#224;nh một m&#244; h&#236;nh tăng trưởng dựa v&#224;o tự doanh quy m&#244; lớn v&#224; đ&#242;n bẩy cao. Đ&#226;y l&#224; chiến lược c&#243; thể mang lại lợi nhuận vượt trội trong thị trường tăng, nhưng cũng khiến c&#244;ng ty dễ tổn thương nhất khi thị trường biến động. Với nh&#224; đầu tư ưa rủi ro v&#224; tin v&#224;o chu kỳ tăng mạnh của thị trường, VCI c&#243; thể l&#224; lựa chọn hấp dẫn. Nhưng với những ai ưu ti&#234;n sự ổn định, chất lượng lợi nhuận bền vững v&#224; khả năng chống chịu trong c&#225;c kịch bản xấu, VCI lại đặt ra nhiều c&#226;u hỏi hơn l&#224; c&#226;u trả lời.

VCI bước vào cuối năm 2025 với một bức tranh tài chính rất đặc trưng: tăng trưởng nhanh, lợi nhuận cao, nhưng phần lớn được thúc đẩy bởi tự doanh và đòn bẩy. Điều này tạo ra một mô hình hoạt động đầy sức bật trong thị trường thuận lợi, nhưng cũng khiến công ty trở thành một trong những cái tên nhạy cảm nhất ngành khi thị trường đảo chiều.

Điểm dễ nhận thấy nhất là quy mô danh mục tự doanh và tài sản sẵn sàng để bán (AFS) của VCI đã tăng mạnh trong năm qua. Tính đến cuối quý 4, giá trị AFS đạt hơn 13.300 tỷ đồng, tăng gần 60% so với đầu năm. Khoản tăng này đóng góp lớn vào thu nhập toàn diện khác, với hơn 1.369 tỷ đồng lợi nhuận đến từ đánh giá lại tài sản. Tuy nhiên, song song với đó, VCI vẫn ghi nhận lợi nhuận chưa thực hiện âm hơn 8.600 tỷ đồng, cho thấy nhiều khoản đầu tư đang lỗ nhưng chưa được phản ánh vào kết quả kinh doanh. Điều này khiến lợi nhuận của VCI trở nên biến động hơn so với các công ty chứng khoán khác như SSI hay HCM, vốn có tỷ trọng tự doanh thấp hơn và mô hình kinh doanh ổn định hơn. VCI đang đặt cược lớn vào thị trường, và khi thị trường thuận lợi, lợi nhuận tăng rất nhanh; nhưng khi thị trường điều chỉnh, mức độ ảnh hưởng cũng lớn tương ứng.

Chính cấu trúc tài sản như vậy khiến VCI trở thành công ty chịu tác động mạnh nhất trong các mô hình stress test. Nếu VNIndex giảm 10%, danh mục AFS của VCI có thể mất khoảng 1.300 tỷ đồng, kéo theo lợi nhuận trước thuế giảm 20–25%. Khi mức giảm lên 20%, khoản lỗ có thể tăng lên 2.600–3.000 tỷ đồng, buộc công ty phải trích lập dự phòng margin nhiều hơn và khiến lợi nhuận giảm một nửa. Trong kịch bản xấu hơn, khi thị trường giảm 30%, mức lỗ có thể vượt 4.000 tỷ đồng, tạo áp lực lớn lên thanh khoản và làm gia tăng nguy cơ margin call diện rộng. So với các đối thủ, VCI phản ứng mạnh hơn rõ rệt: VND cũng nhạy cảm nhưng có dòng tiền tốt hơn; SSI ít chịu tác động hơn nhờ tỷ trọng tự doanh thấp; còn HCM gần như an toàn nhất nhờ chiến lược thận trọng và cơ cấu tài sản ổn định.

Nhìn tổng thể, VCI đang vận hành một mô hình tăng trưởng dựa vào tự doanh quy mô lớn và đòn bẩy cao. Đây là chiến lược có thể mang lại lợi nhuận vượt trội trong thị trường tăng, nhưng cũng khiến công ty dễ tổn thương nhất khi thị trường biến động. Với nhà đầu tư ưa rủi ro và tin vào chu kỳ tăng mạnh của thị trường, VCI có thể là lựa chọn hấp dẫn. Nhưng với những ai ưu tiên sự ổn định, chất lượng lợi nhuận bền vững và khả năng chống chịu trong các kịch bản xấu, VCI lại đặt ra nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời.

Trong bối cảnh thị trường ng&#224;y c&#224;ng biến động, việc chọn đ&#250;ng cổ phiếu chỉ giải quyết được một phần nhỏ của b&#224;i to&#225;n đầu tư. Phần quan trọng hơn – v&#224; thường bị bỏ qua – l&#224; c&#225;ch ph&#226;n bổ danh mục. Một danh mục được tổ chức tốt gi&#250;p nh&#224; đầu tư kiểm so&#225;t rủi ro hệ thống, duy tr&#236; tăng trưởng ổn định, tận dụng được c&#225;c chu kỳ ng&#224;nh v&#224; nắm bắt cơ hội từ những “c&#226;u chuyện” thị trường. Khung ph&#226;n bổ Core – Cyclical – Thematic l&#224; một trong những m&#244; h&#236;nh hiệu quả nhất hiện nay, được nhiều quỹ đầu tư v&#224; nh&#224; quản l&#253; t&#224;i sản sử dụng v&#236; t&#237;nh linh hoạt v&#224; khả năng c&#226;n bằng giữa an to&#224;n v&#224; tăng trưởng.

Core l&#224; lớp quan trọng nhất, thường chiếm 50–60% danh mục. Đ&#226;y l&#224; nh&#243;m doanh nghiệp c&#243; m&#244; h&#236;nh kinh doanh ổn định, lợi thế cạnh tranh r&#245; r&#224;ng, d&#242;ng tiền mạnh, nợ thấp hoặc được kiểm so&#225;t tốt, tăng trưởng đều qua nhiều năm v&#224; khả năng chống chịu tốt khi thị trường biến động. Core đ&#243;ng vai tr&#242; giữ nhịp cho danh mục, giảm thiểu drawdown v&#224; tạo nền tăng trưởng d&#224;i hạn. Đ&#226;y l&#224; nh&#243;m bạn c&#243; thể nắm giữ 3–5 năm m&#224; kh&#244;ng cần xoay v&#242;ng li&#234;n tục. Những cổ phiếu thuộc lớp n&#224;y thường c&#243; ROE duy tr&#236; tr&#234;n mức trung b&#236;nh ng&#224;nh, bi&#234;n lợi nhuận ổn định, thị phần lớn hoặc mang t&#237;nh độc quyền, ban l&#227;nh đạo minh bạch v&#224; &#237;t phụ thuộc v&#224;o chu kỳ kinh tế. Core l&#224; lớp gi&#250;p danh mục “đi đường d&#224;i” m&#224; kh&#244;ng bị ảnh hưởng qu&#225; mạnh bởi biến động ngắn hạn.

Cyclical chiếm 20–30% danh mục v&#224; l&#224; nh&#243;m tối ưu h&#243;a lợi nhuận theo chu kỳ. Đ&#226;y l&#224; c&#225;c cổ phiếu hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ kinh tế, d&#242;ng tiền thị trường, biến động gi&#225; h&#224;ng ho&#225;, ch&#237;nh s&#225;ch vĩ m&#244; hoặc sự phục hồi của ng&#224;nh. Nh&#243;m n&#224;y kh&#244;ng phải l&#250;c n&#224;o cũng tăng, nhưng khi chu kỳ thuận lợi, mức tăng thường vượt trội so với thị trường chung. Đặc điểm nhận diện Cyclical bao gồm doanh thu v&#224; lợi nhuận biến động theo chu kỳ, bi&#234;n lợi nhuận mở rộng mạnh khi ng&#224;nh v&#224;o s&#243;ng, P/E thấp ở đ&#225;y chu kỳ v&#224; thanh khoản cao, dễ thu h&#250;t d&#242;ng tiền đầu cơ. Cyclical gi&#250;p danh mục tăng tốc trong giai đoạn thị trường thuận lợi, nhưng cần quản trị tỷ trọng để tr&#225;nh rủi ro khi chu kỳ đảo chiều.

Thematic chiếm 10–15% danh mục v&#224; l&#224; lớp khai th&#225;c c&#225;c cơ hội đặc biệt. Đ&#226;y l&#224; nh&#243;m cổ phiếu c&#243; “c&#226;u chuyện” r&#245; r&#224;ng như IPO, chuyển s&#224;n, tăng vốn, t&#225;i cấu tr&#250;c, dự &#225;n mới hoặc hưởng lợi từ c&#225;c xu hướng vĩ m&#244; như AI, năng lượng t&#225;i tạo, hạ tầng hay ti&#234;u d&#249;ng phục hồi. Thematic kh&#244;ng phải l&#224; nh&#243;m an to&#224;n, nhưng lại c&#243; khả năng tạo ra mức tăng đột biến trong thời gian ngắn. Những cổ phiếu thuộc lớp n&#224;y thường c&#243; catalyst r&#245; r&#224;ng trong 3–12 th&#225;ng, định gi&#225; chưa phản &#225;nh đầy đủ c&#226;u chuyện v&#224; d&#242;ng tiền c&#243; xu hướng tập trung khi th&#244;ng tin được x&#225;c nhận. Rủi ro cao hơn Core v&#224; Cyclical, nhưng lợi nhuận kỳ vọng cũng cao hơn, v&#236; vậy tỷ trọng nhỏ l&#224; c&#225;ch kiểm so&#225;t rủi ro hợp l&#253;.

Khung 3 lớp n&#224;y hiệu quả v&#236; n&#243; giải quyết đồng thời ba vấn đề lớn nhất của nh&#224; đầu tư: giảm rủi ro hệ thống nhờ Core, tối ưu ho&#225; tăng trưởng nhờ Cyclical v&#224; kh&#244;ng bỏ lỡ cơ hội nhờ Thematic. Khi ba lớp n&#224;y kết hợp, danh mục vừa c&#243; chiều s&#226;u, vừa c&#243; tốc độ, vừa c&#243; khả năng bứt ph&#225;. Ph&#226;n bổ danh mục theo Core – Cyclical – Thematic kh&#244;ng phải l&#224; một mẹo đầu tư, m&#224; l&#224; một khung tư duy gi&#250;p nh&#224; đầu tư nh&#236;n thị trường theo cấu tr&#250;c, tr&#225;nh bị cuốn theo cảm x&#250;c, duy tr&#236; kỷ luật v&#224; tối ưu ho&#225; lợi nhuận theo thời gian. Một danh mục tốt kh&#244;ng phải l&#224; danh mục to&#224;n cổ phiếu mạnh, m&#224; l&#224; danh mục được tổ chức hợp l&#253;, nơi mỗi nh&#243;m đ&#243;ng một vai tr&#242; r&#245; r&#224;ng trong chiến lược tổng thể.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng biến động, việc chọn đúng cổ phiếu chỉ giải quyết được một phần nhỏ của bài toán đầu tư. Phần quan trọng hơn – và thường bị bỏ qua – là cách phân bổ danh mục. Một danh mục được tổ chức tốt giúp nhà đầu tư kiểm soát rủi ro hệ thống, duy trì tăng trưởng ổn định, tận dụng được các chu kỳ ngành và nắm bắt cơ hội từ những “câu chuyện” thị trường. Khung phân bổ Core – Cyclical – Thematic là một trong những mô hình hiệu quả nhất hiện nay, được nhiều quỹ đầu tư và nhà quản lý tài sản sử dụng vì tính linh hoạt và khả năng cân bằng giữa an toàn và tăng trưởng.

Core là lớp quan trọng nhất, thường chiếm 50–60% danh mục. Đây là nhóm doanh nghiệp có mô hình kinh doanh ổn định, lợi thế cạnh tranh rõ ràng, dòng tiền mạnh, nợ thấp hoặc được kiểm soát tốt, tăng trưởng đều qua nhiều năm và khả năng chống chịu tốt khi thị trường biến động. Core đóng vai trò giữ nhịp cho danh mục, giảm thiểu drawdown và tạo nền tăng trưởng dài hạn. Đây là nhóm bạn có thể nắm giữ 3–5 năm mà không cần xoay vòng liên tục. Những cổ phiếu thuộc lớp này thường có ROE duy trì trên mức trung bình ngành, biên lợi nhuận ổn định, thị phần lớn hoặc mang tính độc quyền, ban lãnh đạo minh bạch và ít phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế. Core là lớp giúp danh mục “đi đường dài” mà không bị ảnh hưởng quá mạnh bởi biến động ngắn hạn.

Cyclical chiếm 20–30% danh mục và là nhóm tối ưu hóa lợi nhuận theo chu kỳ. Đây là các cổ phiếu hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ kinh tế, dòng tiền thị trường, biến động giá hàng hoá, chính sách vĩ mô hoặc sự phục hồi của ngành. Nhóm này không phải lúc nào cũng tăng, nhưng khi chu kỳ thuận lợi, mức tăng thường vượt trội so với thị trường chung. Đặc điểm nhận diện Cyclical bao gồm doanh thu và lợi nhuận biến động theo chu kỳ, biên lợi nhuận mở rộng mạnh khi ngành vào sóng, P/E thấp ở đáy chu kỳ và thanh khoản cao, dễ thu hút dòng tiền đầu cơ. Cyclical giúp danh mục tăng tốc trong giai đoạn thị trường thuận lợi, nhưng cần quản trị tỷ trọng để tránh rủi ro khi chu kỳ đảo chiều.

Thematic chiếm 10–15% danh mục và là lớp khai thác các cơ hội đặc biệt. Đây là nhóm cổ phiếu có “câu chuyện” rõ ràng như IPO, chuyển sàn, tăng vốn, tái cấu trúc, dự án mới hoặc hưởng lợi từ các xu hướng vĩ mô như AI, năng lượng tái tạo, hạ tầng hay tiêu dùng phục hồi. Thematic không phải là nhóm an toàn, nhưng lại có khả năng tạo ra mức tăng đột biến trong thời gian ngắn. Những cổ phiếu thuộc lớp này thường có catalyst rõ ràng trong 3–12 tháng, định giá chưa phản ánh đầy đủ câu chuyện và dòng tiền có xu hướng tập trung khi thông tin được xác nhận. Rủi ro cao hơn Core và Cyclical, nhưng lợi nhuận kỳ vọng cũng cao hơn, vì vậy tỷ trọng nhỏ là cách kiểm soát rủi ro hợp lý.

Khung 3 lớp này hiệu quả vì nó giải quyết đồng thời ba vấn đề lớn nhất của nhà đầu tư: giảm rủi ro hệ thống nhờ Core, tối ưu hoá tăng trưởng nhờ Cyclical và không bỏ lỡ cơ hội nhờ Thematic. Khi ba lớp này kết hợp, danh mục vừa có chiều sâu, vừa có tốc độ, vừa có khả năng bứt phá. Phân bổ danh mục theo Core – Cyclical – Thematic không phải là một mẹo đầu tư, mà là một khung tư duy giúp nhà đầu tư nhìn thị trường theo cấu trúc, tránh bị cuốn theo cảm xúc, duy trì kỷ luật và tối ưu hoá lợi nhuận theo thời gian. Một danh mục tốt không phải là danh mục toàn cổ phiếu mạnh, mà là danh mục được tổ chức hợp lý, nơi mỗi nhóm đóng một vai trò rõ ràng trong chiến lược tổng thể.

Trước cầm 20K thấy cs nhẹ nh&#224;ng, giờ cầm 20K kh&#243;c mỗi đ&#234;m, c&#243; B&#225;c n&#224;o v&#242;ng 2 v&#224;o gi&#225; 34 v&#224;o an ủi c&#225;i n&#224;o

Trước cầm 20K thấy cs nhẹ nhàng, giờ cầm 20K khóc mỗi đêm, có Bác nào vòng 2 vào giá 34 vào an ủi cái nào

Ph&#225;t h&#224;nh th&#234;m để tăng vốn cho vay/kế hoạch kinh doanh th&#236; giống như c&#244;ng ty đi tập gym, n&#226;ng cơ bắp để khỏe mạnh, chạy marathon bền bỉ.

Ph&#225;t h&#224;nh th&#234;m rồi tự doanh th&#236; lại giống như gom tiền cổ đ&#244;ng đi… chơi chứng kho&#225;n như ngồi b&#224;n roulette ở casino – hồi hộp th&#236; c&#243;, thua th&#236; chung, vừa chung vừa chửi. 

Phát hành thêm để tăng vốn cho vay/kế hoạch kinh doanh thì giống như công ty đi tập gym, nâng cơ bắp để khỏe mạnh, chạy marathon bền bỉ.

Phát hành thêm rồi tự doanh thì lại giống như gom tiền cổ đông đi… chơi chứng khoán như ngồi bàn roulette ở casino – hồi hộp thì có, thua thì chung, vừa chung vừa chửi. 