
Trong kinh tế, mọi ng&#224;nh đều trải qua những giai đoạn thịnh vượng v&#224; suy tho&#225;i, nhưng chỉ khi bước v&#224;o suy tho&#225;i th&#236; bản chất thật của từng doanh nghiệp mới lộ r&#245;. Người ta thường nghĩ thị trường sụp đổ l&#224; điều tồi tệ, nhưng thực ra đ&#243; l&#224; l&#250;c thị trường thực hiện chức năng quan trọng nhất của n&#243;: thanh lọc. Khi d&#242;ng tiền r&#250;t đi, khi chi ph&#237; vốn tăng l&#234;n, khi nhu cầu suy giảm, những doanh nghiệp yếu sẽ bị loại bỏ, những doanh nghiệp trung b&#236;nh bị thu hẹp, v&#224; những doanh nghiệp mạnh sẽ sống s&#243;t, thậm ch&#237; bước ra khỏi khủng hoảng với vị thế c&#242;n tốt hơn trước. Chu kỳ thanh lọc giống như một cơn b&#227;o lớn: n&#243; ph&#225; hủy những thứ kh&#244;ng đủ vững, nhưng cũng mở ra bầu trời trong trẻo cho những ai trụ lại được.

Trong ng&#224;nh khai kho&#225;ng, chu kỳ thanh lọc diễn ra khắc nghiệt nhất. Chi ph&#237; cố định cao, v&#242;ng đời dự &#225;n d&#224;i, gi&#225; h&#224;ng h&#243;a biến động mạnh, v&#224; doanh nghiệp thường vay nợ lớn để mở rộng mỏ trong giai đoạn gi&#225; cao. Khi gi&#225; kim loại giảm, doanh thu rơi thẳng đứng nhưng chi ph&#237; kh&#244;ng thể giảm tương ứng. Một mỏ kh&#244;ng thể tắt mở như một nh&#224; m&#225;y. V&#224; khi d&#242;ng tiền &#226;m k&#233;o d&#224;i, doanh nghiệp mining yếu sẽ bị loại khỏi cuộc chơi rất nhanh. Những doanh nghiệp sống s&#243;t trong ng&#224;nh n&#224;y thường sở hữu những t&#224;i sản tốt nhất: mỏ grade cao, chi ph&#237; khai th&#225;c thấp, trữ lượng d&#224;i hạn, vị tr&#237; địa l&#253; an to&#224;n, v&#224; đặc biệt l&#224; bảng c&#226;n đối kế to&#225;n l&#224;nh mạnh. Khi gi&#225; kim loại hồi phục, họ bật l&#234;n mạnh hơn bất kỳ ng&#224;nh n&#224;o kh&#225;c, v&#236; operating leverage của mining cực kỳ lớn. Một thay đổi nhỏ trong gi&#225; b&#225;n c&#243; thể tạo ra thay đổi khổng lồ trong lợi nhuận.

Trong c&#244;ng nghệ, thanh lọc diễn ra theo một c&#225;ch kh&#225;c. Tech kh&#244;ng bị thanh lọc bởi gi&#225; h&#224;ng h&#243;a hay chi ph&#237; khai th&#225;c, m&#224; bởi d&#242;ng vốn v&#224; l&#227;i suất. Khi tiền rẻ, startup mọc l&#234;n như nấm, burn cash thoải m&#225;i, định gi&#225; dựa tr&#234;n tương lai xa x&#244;i. Nhưng khi l&#227;i suất tăng, d&#242;ng vốn r&#250;t đi, nh&#224; đầu tư đ&#242;i hỏi lợi nhuận thật, v&#224; những doanh nghiệp kh&#244;ng c&#243; unit economics tốt sẽ sụp đổ rất nhanh. Survivors trong tech thường l&#224; những doanh nghiệp c&#243; moat mạnh: network effects, dữ liệu độc quyền, switching cost cao, hoặc c&#244;ng nghệ vượt trội. Họ kh&#244;ng chỉ sống s&#243;t m&#224; c&#242;n mở rộng thị phần khi đối thủ yếu biến mất.

Trong năng lượng, thanh lọc diễn ra theo gi&#225; dầu v&#224; kỷ luật vốn. Khi gi&#225; dầu giảm s&#226;u, c&#225;c mỏ high-cost bị đ&#243;ng cửa, c&#225;c c&#244;ng ty vay nợ nhiều ph&#225; sản, v&#224; ng&#224;nh bước v&#224;o giai đoạn t&#225;i cấu tr&#250;c. Những doanh nghiệp sống s&#243;t thường l&#224; những c&#244;ng ty c&#243; chi ph&#237; khai th&#225;c thấp, t&#224;i sản chất lượng cao, v&#224; đặc biệt l&#224; kỷ luật vốn – kh&#244;ng mở rộng v&#244; tội vạ trong giai đoạn gi&#225; cao. Khi gi&#225; dầu hồi phục, survivors trở th&#224;nh những cỗ m&#225;y tạo tiền mặt.

Trong ng&#226;n h&#224;ng, thanh lọc diễn ra theo chất lượng t&#224;i sản v&#224; thanh khoản. Ng&#226;n h&#224;ng l&#224; ng&#224;nh c&#243; đ&#242;n bẩy cao nhất trong nền kinh tế. Khi thanh lọc xảy ra, n&#243; kh&#244;ng diễn ra từ từ m&#224; diễn ra theo kiểu đứt g&#227;y: bank yếu thanh khoản sụp đổ chỉ trong v&#224;i ng&#224;y. Những ng&#226;n h&#224;ng sống s&#243;t l&#224; những ng&#226;n h&#224;ng c&#243; tỷ lệ an to&#224;n vốn cao, nợ xấu thấp, dự ph&#242;ng đầy đủ, nguồn vốn rẻ v&#224; ổn định, c&#249;ng khả năng quản trị rủi ro tốt. Sau mỗi chu kỳ, ng&#224;nh ng&#226;n h&#224;ng trở n&#234;n tập trung hơn, bank mạnh mua lại bank yếu, thị phần tăng l&#234;n, v&#224; khả năng sinh lời cải thiện.

Trong bất động sản, thanh lọc diễn ra theo l&#227;i suất, ph&#225;p l&#253; v&#224; d&#242;ng tiền. Đ&#226;y l&#224; ng&#224;nh chịu ảnh hưởng trực tiếp từ t&#237;n dụng. Khi l&#227;i suất tăng, d&#242;ng tiền &#226;m, dự &#225;n dở dang, tr&#225;i phiếu đ&#225;o hạn, v&#224; doanh nghiệp yếu sẽ bị loại ngay lập tức. Những doanh nghiệp sống s&#243;t l&#224; những doanh nghiệp c&#243; quỹ đất sạch, ph&#225;p l&#253; r&#245; r&#224;ng, nợ thấp, v&#224; dự &#225;n c&#243; nhu cầu thật.

Nhưng kh&#244;ng chỉ những ng&#224;nh lớn mới c&#243; chu kỳ thanh lọc. Những ng&#224;nh xuất khẩu truyền thống như dệt may, thủy sản, cao su, hay những ng&#224;nh mang t&#237;nh chu kỳ h&#224;ng h&#243;a như dầu kh&#237; cũng c&#243; những v&#242;ng thanh lọc ri&#234;ng, đ&#244;i khi &#226;m thầm hơn nhưng kh&#244;ng k&#233;m phần khắc nghiệt. Trong dệt may, thanh lọc diễn ra khi nhu cầu to&#224;n cầu giảm, đơn h&#224;ng co lại, chi ph&#237; lao động tăng, v&#224; tỷ gi&#225; biến động. Những doanh nghiệp sống s&#243;t thường l&#224; những doanh nghiệp c&#243; chuỗi kh&#225;ch h&#224;ng ổn định, sản phẩm gi&#225; trị cao, tự động h&#243;a tốt, v&#224; đặc biệt l&#224; kh&#244;ng phụ thuộc v&#224;o một thị trường duy nhất. Ở Việt Nam, những c&#225;i t&#234;n như TCM, MSH, GIL l&#224; v&#237; dụ của những doanh nghiệp c&#243; khả năng xoay chuyển đơn h&#224;ng, quản trị tồn kho tốt v&#224; giữ được kh&#225;ch h&#224;ng lớn.

Trong thủy sản, thanh lọc diễn ra theo gi&#225; nguy&#234;n liệu, r&#224;o cản thương mại, v&#224; sức mua của c&#225;c thị trường lớn như Mỹ v&#224; EU. Khi gi&#225; c&#225; tra giảm, tồn kho tăng, chi ph&#237; t&#224;i ch&#237;nh cao, những doanh nghiệp yếu sẽ bị loại. Những doanh nghiệp sống s&#243;t thường l&#224; những doanh nghiệp c&#243; v&#249;ng nu&#244;i tự chủ, chuỗi gi&#225; trị kh&#233;p k&#237;n, v&#224; thị trường xuất khẩu đa dạng. VHC, ANV, MPC l&#224; những v&#237; dụ điển h&#236;nh: họ kh&#244;ng chỉ sống s&#243;t m&#224; c&#242;n mở rộng thị phần khi đối thủ nhỏ hơn gặp kh&#243;.

Trong cao su, thanh lọc diễn ra theo gi&#225; mủ v&#224; nhu cầu từ ng&#224;nh lốp xe. Đ&#226;y l&#224; ng&#224;nh c&#243; chu kỳ d&#224;i, phụ thuộc v&#224;o Trung Quốc v&#224; ng&#224;nh &#244; t&#244; to&#224;n cầu. Những doanh nghiệp sống s&#243;t thường l&#224; những doanh nghiệp c&#243; diện t&#237;ch trồng lớn, chi ph&#237; thấp, v&#224; c&#243; th&#234;m nguồn thu từ gỗ. PHR, DRC, CSM l&#224; những c&#225;i t&#234;n ti&#234;u biểu.

Trong dầu kh&#237;, thanh lọc diễn ra theo gi&#225; dầu v&#224; tiến độ đầu tư c&#244;ng nghiệp năng lượng. Khi gi&#225; dầu thấp, c&#225;c dự &#225;n upstream bị tr&#236; ho&#227;n, doanh nghiệp dịch vụ dầu kh&#237; gặp kh&#243;. Khi gi&#225; dầu hồi phục v&#224; đầu tư trở lại, những doanh nghiệp c&#243; năng lực kỹ thuật mạnh sẽ bật l&#234;n. Ở Việt Nam, PVS, GAS, BSR l&#224; những doanh nghiệp c&#243; chu kỳ ri&#234;ng, nhưng những doanh nghiệp c&#243; bảng c&#226;n đối l&#224;nh mạnh v&#224; vị thế độc quyền thường sống s&#243;t tốt hơn.

Tất cả những điều n&#224;y đ&#227; diễn ra tại Việt Nam trong giai đoạn 2022–2025, một trong những chu kỳ thanh lọc mạnh nhất trong lịch sử thị trường nội địa. L&#227;i suất tăng, t&#237;n dụng siết, ph&#225;p l&#253; chậm, tr&#225;i phiếu đ&#225;o hạn, d&#242;ng tiền đứt g&#227;y. H&#224;ng loạt doanh nghiệp bất động sản rơi v&#224;o khủng hoảng thanh khoản. Nhiều c&#244;ng ty x&#226;y dựng, vật liệu, m&#244;i giới chứng kho&#225;n bị thu hẹp quy m&#244;. Ng&#226;n h&#224;ng phải tăng tr&#237;ch lập dự ph&#242;ng. Thị trường tr&#225;i phiếu gần như đ&#243;ng băng. Xuất khẩu giảm mạnh khiến dệt may, thủy sản, gỗ, cao su đều chịu &#225;p lực. Nhưng ch&#237;nh trong giai đoạn n&#224;y, những doanh nghiệp mạnh nhất đ&#227; lộ diện.

Trong bất động sản, những doanh nghiệp sống s&#243;t v&#224; giữ được vị thế bao gồm VHM, KDH, NLG, VRE. Trong ng&#226;n h&#224;ng, những c&#225;i t&#234;n như TCB, MBB, VPB, ACB nổi l&#234;n nhờ chất lượng t&#224;i sản tốt, CASA cao, hệ sinh th&#225;i mạnh v&#224; khả năng quản trị rủi ro. Trong vật liệu, HPG giữ được thị phần nhờ chi ph&#237; thấp. Trong dệt may, TCM v&#224; GIL duy tr&#236; được đơn h&#224;ng. Trong thủy sản, VHC v&#224; ANV giữ được bi&#234;n lợi nhuận. Trong dầu kh&#237;, PVS v&#224; GAS giữ được d&#242;ng tiền ổn định.

Những doanh nghiệp n&#224;y kh&#244;ng chỉ sống s&#243;t m&#224; c&#242;n mở rộng thị phần khi đối thủ yếu bị loại. Chu kỳ thanh lọc 2022–2025 sẽ tạo ra một thế hệ doanh nghiệp mới – tinh gọn hơn, minh bạch hơn, v&#224; bền vững hơn. V&#224; khi chu kỳ t&#237;n dụng mở lại, những doanh nghiệp n&#224;y sẽ l&#224; những người dẫn dắt thị trường.

Vậy chọn cổ phiếu như thế n&#224;o cho chu kỳ hồi phục 2025–2030. Đ&#226;y l&#224; l&#250;c framework survivor + expansion ph&#225;t huy t&#225;c dụng. Trong giai đoạn hồi phục, thị trường thường thưởng cho ba nh&#243;m doanh nghiệp: nh&#243;m đ&#227; sống s&#243;t v&#224; giữ được sức khỏe t&#224;i ch&#237;nh; nh&#243;m c&#243; t&#224;i sản tốt nhưng bị định gi&#225; thấp trong khủng hoảng; v&#224; nh&#243;m c&#243; khả năng mở rộng mạnh khi t&#237;n dụng v&#224; nhu cầu quay lại. Ở Việt Nam, điều n&#224;y c&#243; nghĩa l&#224; trong bất động sản, ưu ti&#234;n doanh nghiệp c&#243; quỹ đất sạch v&#224; ph&#225;p l&#253; r&#245; r&#224;ng như VHM, KDH, NLG; trong ng&#226;n h&#224;ng, ưu ti&#234;n những ng&#226;n h&#224;ng c&#243; CASA cao, chất lượng t&#224;i sản tốt như TCB, ACB, MBB; trong vật liệu v&#224; c&#244;ng nghiệp, ưu ti&#234;n doanh nghiệp c&#243; chi ph&#237; thấp v&#224; thị phần lớn như HPG; trong b&#225;n lẻ, ưu ti&#234;n doanh nghiệp c&#243; hệ sinh th&#225;i v&#224; thương hiệu mạnh như MWG; trong logistics, ưu ti&#234;n doanh nghiệp hưởng lợi từ thương mại v&#224; xuất nhập khẩu như GMD; trong dệt may, ưu ti&#234;n doanh nghiệp c&#243; kh&#225;ch h&#224;ng lớn v&#224; chuỗi cung ứng tự chủ như TCM; trong thủy sản, ưu ti&#234;n doanh nghiệp c&#243; v&#249;ng nu&#244;i v&#224; chuỗi gi&#225; trị kh&#233;p k&#237;n như VHC; trong dầu kh&#237;, ưu ti&#234;n doanh nghiệp hưởng lợi từ đầu tư năng lượng như PVS v&#224; BSR.

Chu kỳ hồi phục 2025–2030 sẽ kh&#244;ng phải l&#224; một đường thẳng đi l&#234;n, nhưng n&#243; sẽ l&#224; giai đoạn m&#224; những doanh nghiệp đ&#227; vượt qua thanh lọc sẽ tăng tốc mạnh nhất. Khi bạn hiểu chu kỳ, bạn kh&#244;ng c&#242;n sợ thanh lọc nữa. Bạn nh&#236;n thấy cơ hội trong sự hỗn loạn. V&#224; bạn biết rằng sau mỗi cơn b&#227;o, thị trường sẽ chọn ra những doanh nghiệp xứng đ&#225;ng bước v&#224;o chu kỳ mới.



Trong kinh tế, mọi ngành đều trải qua những giai đoạn thịnh vượng và suy thoái, nhưng chỉ khi bước vào suy thoái thì bản chất thật của từng doanh nghiệp mới lộ rõ. Người ta thường nghĩ thị trường sụp đổ là điều tồi tệ, nhưng thực ra đó là lúc thị trường thực hiện chức năng quan trọng nhất của nó: thanh lọc. Khi dòng tiền rút đi, khi chi phí vốn tăng lên, khi nhu cầu suy giảm, những doanh nghiệp yếu sẽ bị loại bỏ, những doanh nghiệp trung bình bị thu hẹp, và những doanh nghiệp mạnh sẽ sống sót, thậm chí bước ra khỏi khủng hoảng với vị thế còn tốt hơn trước. Chu kỳ thanh lọc giống như một cơn bão lớn: nó phá hủy những thứ không đủ vững, nhưng cũng mở ra bầu trời trong trẻo cho những ai trụ lại được.

Trong ngành khai khoáng, chu kỳ thanh lọc diễn ra khắc nghiệt nhất. Chi phí cố định cao, vòng đời dự án dài, giá hàng hóa biến động mạnh, và doanh nghiệp thường vay nợ lớn để mở rộng mỏ trong giai đoạn giá cao. Khi giá kim loại giảm, doanh thu rơi thẳng đứng nhưng chi phí không thể giảm tương ứng. Một mỏ không thể tắt mở như một nhà máy. Và khi dòng tiền âm kéo dài, doanh nghiệp mining yếu sẽ bị loại khỏi cuộc chơi rất nhanh. Những doanh nghiệp sống sót trong ngành này thường sở hữu những tài sản tốt nhất: mỏ grade cao, chi phí khai thác thấp, trữ lượng dài hạn, vị trí địa lý an toàn, và đặc biệt là bảng cân đối kế toán lành mạnh. Khi giá kim loại hồi phục, họ bật lên mạnh hơn bất kỳ ngành nào khác, vì operating leverage của mining cực kỳ lớn. Một thay đổi nhỏ trong giá bán có thể tạo ra thay đổi khổng lồ trong lợi nhuận.

Trong công nghệ, thanh lọc diễn ra theo một cách khác. Tech không bị thanh lọc bởi giá hàng hóa hay chi phí khai thác, mà bởi dòng vốn và lãi suất. Khi tiền rẻ, startup mọc lên như nấm, burn cash thoải mái, định giá dựa trên tương lai xa xôi. Nhưng khi lãi suất tăng, dòng vốn rút đi, nhà đầu tư đòi hỏi lợi nhuận thật, và những doanh nghiệp không có unit economics tốt sẽ sụp đổ rất nhanh. Survivors trong tech thường là những doanh nghiệp có moat mạnh: network effects, dữ liệu độc quyền, switching cost cao, hoặc công nghệ vượt trội. Họ không chỉ sống sót mà còn mở rộng thị phần khi đối thủ yếu biến mất.

Trong năng lượng, thanh lọc diễn ra theo giá dầu và kỷ luật vốn. Khi giá dầu giảm sâu, các mỏ high-cost bị đóng cửa, các công ty vay nợ nhiều phá sản, và ngành bước vào giai đoạn tái cấu trúc. Những doanh nghiệp sống sót thường là những công ty có chi phí khai thác thấp, tài sản chất lượng cao, và đặc biệt là kỷ luật vốn – không mở rộng vô tội vạ trong giai đoạn giá cao. Khi giá dầu hồi phục, survivors trở thành những cỗ máy tạo tiền mặt.

Trong ngân hàng, thanh lọc diễn ra theo chất lượng tài sản và thanh khoản. Ngân hàng là ngành có đòn bẩy cao nhất trong nền kinh tế. Khi thanh lọc xảy ra, nó không diễn ra từ từ mà diễn ra theo kiểu đứt gãy: bank yếu thanh khoản sụp đổ chỉ trong vài ngày. Những ngân hàng sống sót là những ngân hàng có tỷ lệ an toàn vốn cao, nợ xấu thấp, dự phòng đầy đủ, nguồn vốn rẻ và ổn định, cùng khả năng quản trị rủi ro tốt. Sau mỗi chu kỳ, ngành ngân hàng trở nên tập trung hơn, bank mạnh mua lại bank yếu, thị phần tăng lên, và khả năng sinh lời cải thiện.

Trong bất động sản, thanh lọc diễn ra theo lãi suất, pháp lý và dòng tiền. Đây là ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp từ tín dụng. Khi lãi suất tăng, dòng tiền âm, dự án dở dang, trái phiếu đáo hạn, và doanh nghiệp yếu sẽ bị loại ngay lập tức. Những doanh nghiệp sống sót là những doanh nghiệp có quỹ đất sạch, pháp lý rõ ràng, nợ thấp, và dự án có nhu cầu thật.

Nhưng không chỉ những ngành lớn mới có chu kỳ thanh lọc. Những ngành xuất khẩu truyền thống như dệt may, thủy sản, cao su, hay những ngành mang tính chu kỳ hàng hóa như dầu khí cũng có những vòng thanh lọc riêng, đôi khi âm thầm hơn nhưng không kém phần khắc nghiệt. Trong dệt may, thanh lọc diễn ra khi nhu cầu toàn cầu giảm, đơn hàng co lại, chi phí lao động tăng, và tỷ giá biến động. Những doanh nghiệp sống sót thường là những doanh nghiệp có chuỗi khách hàng ổn định, sản phẩm giá trị cao, tự động hóa tốt, và đặc biệt là không phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. Ở Việt Nam, những cái tên như TCM, MSH, GIL là ví dụ của những doanh nghiệp có khả năng xoay chuyển đơn hàng, quản trị tồn kho tốt và giữ được khách hàng lớn.

Trong thủy sản, thanh lọc diễn ra theo giá nguyên liệu, rào cản thương mại, và sức mua của các thị trường lớn như Mỹ và EU. Khi giá cá tra giảm, tồn kho tăng, chi phí tài chính cao, những doanh nghiệp yếu sẽ bị loại. Những doanh nghiệp sống sót thường là những doanh nghiệp có vùng nuôi tự chủ, chuỗi giá trị khép kín, và thị trường xuất khẩu đa dạng. VHC, ANV, MPC là những ví dụ điển hình: họ không chỉ sống sót mà còn mở rộng thị phần khi đối thủ nhỏ hơn gặp khó.

Trong cao su, thanh lọc diễn ra theo giá mủ và nhu cầu từ ngành lốp xe. Đây là ngành có chu kỳ dài, phụ thuộc vào Trung Quốc và ngành ô tô toàn cầu. Những doanh nghiệp sống sót thường là những doanh nghiệp có diện tích trồng lớn, chi phí thấp, và có thêm nguồn thu từ gỗ. PHR, DRC, CSM là những cái tên tiêu biểu.

Trong dầu khí, thanh lọc diễn ra theo giá dầu và tiến độ đầu tư công nghiệp năng lượng. Khi giá dầu thấp, các dự án upstream bị trì hoãn, doanh nghiệp dịch vụ dầu khí gặp khó. Khi giá dầu hồi phục và đầu tư trở lại, những doanh nghiệp có năng lực kỹ thuật mạnh sẽ bật lên. Ở Việt Nam, PVS, GAS, BSR là những doanh nghiệp có chu kỳ riêng, nhưng những doanh nghiệp có bảng cân đối lành mạnh và vị thế độc quyền thường sống sót tốt hơn.

Tất cả những điều này đã diễn ra tại Việt Nam trong giai đoạn 2022–2025, một trong những chu kỳ thanh lọc mạnh nhất trong lịch sử thị trường nội địa. Lãi suất tăng, tín dụng siết, pháp lý chậm, trái phiếu đáo hạn, dòng tiền đứt gãy. Hàng loạt doanh nghiệp bất động sản rơi vào khủng hoảng thanh khoản. Nhiều công ty xây dựng, vật liệu, môi giới chứng khoán bị thu hẹp quy mô. Ngân hàng phải tăng trích lập dự phòng. Thị trường trái phiếu gần như đóng băng. Xuất khẩu giảm mạnh khiến dệt may, thủy sản, gỗ, cao su đều chịu áp lực. Nhưng chính trong giai đoạn này, những doanh nghiệp mạnh nhất đã lộ diện.

Trong bất động sản, những doanh nghiệp sống sót và giữ được vị thế bao gồm VHM, KDH, NLG, VRE. Trong ngân hàng, những cái tên như TCB, MBB, VPB, ACB nổi lên nhờ chất lượng tài sản tốt, CASA cao, hệ sinh thái mạnh và khả năng quản trị rủi ro. Trong vật liệu, HPG giữ được thị phần nhờ chi phí thấp. Trong dệt may, TCM và GIL duy trì được đơn hàng. Trong thủy sản, VHC và ANV giữ được biên lợi nhuận. Trong dầu khí, PVS và GAS giữ được dòng tiền ổn định.

Những doanh nghiệp này không chỉ sống sót mà còn mở rộng thị phần khi đối thủ yếu bị loại. Chu kỳ thanh lọc 2022–2025 sẽ tạo ra một thế hệ doanh nghiệp mới – tinh gọn hơn, minh bạch hơn, và bền vững hơn. Và khi chu kỳ tín dụng mở lại, những doanh nghiệp này sẽ là những người dẫn dắt thị trường.

Vậy chọn cổ phiếu như thế nào cho chu kỳ hồi phục 2025–2030. Đây là lúc framework survivor + expansion phát huy tác dụng. Trong giai đoạn hồi phục, thị trường thường thưởng cho ba nhóm doanh nghiệp: nhóm đã sống sót và giữ được sức khỏe tài chính; nhóm có tài sản tốt nhưng bị định giá thấp trong khủng hoảng; và nhóm có khả năng mở rộng mạnh khi tín dụng và nhu cầu quay lại. Ở Việt Nam, điều này có nghĩa là trong bất động sản, ưu tiên doanh nghiệp có quỹ đất sạch và pháp lý rõ ràng như VHM, KDH, NLG; trong ngân hàng, ưu tiên những ngân hàng có CASA cao, chất lượng tài sản tốt như TCB, ACB, MBB; trong vật liệu và công nghiệp, ưu tiên doanh nghiệp có chi phí thấp và thị phần lớn như HPG; trong bán lẻ, ưu tiên doanh nghiệp có hệ sinh thái và thương hiệu mạnh như MWG; trong logistics, ưu tiên doanh nghiệp hưởng lợi từ thương mại và xuất nhập khẩu như GMD; trong dệt may, ưu tiên doanh nghiệp có khách hàng lớn và chuỗi cung ứng tự chủ như TCM; trong thủy sản, ưu tiên doanh nghiệp có vùng nuôi và chuỗi giá trị khép kín như VHC; trong dầu khí, ưu tiên doanh nghiệp hưởng lợi từ đầu tư năng lượng như PVS và BSR.

Chu kỳ hồi phục 2025–2030 sẽ không phải là một đường thẳng đi lên, nhưng nó sẽ là giai đoạn mà những doanh nghiệp đã vượt qua thanh lọc sẽ tăng tốc mạnh nhất. Khi bạn hiểu chu kỳ, bạn không còn sợ thanh lọc nữa. Bạn nhìn thấy cơ hội trong sự hỗn loạn. Và bạn biết rằng sau mỗi cơn bão, thị trường sẽ chọn ra những doanh nghiệp xứng đáng bước vào chu kỳ mới.
