Khi vàng liên tục lập đỉnh trong bối cảnh thế giới bất ổn, không ít nhà đầu tư bắt đầu lo ngại về một cú điều chỉnh sâu.

Sau khi tăng hơn 170% trong vòng 5 năm qua, giá vàng đang khiến không ít nhà đầu tư đặt câu hỏi: Liệu đà tăng có còn bền vững? Theo nhóm chuyên gia cấp cao của J.P. Morgan, vẫn có những lập luận hợp lý để nghi ngờ xu hướng đi lên của kim loại quý, nhưng ở thời điểm hiện tại, các rủi ro đó chưa đủ sức đảo chiều thị trường.

Trong báo cáo mới công bố, bà Kriti Gupta, Giám đốc điều hành tại J.P. Morgan Private Bank cùng ông Justin Biemann, Chiến lược gia đầu tư toàn cầu cho rằng động lực lớn nhất phía sau đà tăng mạnh của vàng là một “kỷ nguyên bất ổn địa chính trị và phân mảnh toàn cầu”.

Theo nhóm phân tích, những lo ngại về xung đột địa chính trị, nguy cơ mất giá tiền tệ, áp lực lạm phát, tăng trưởng chậm lại và chính sách tài khóa thiếu kỷ luật đã khiến nhà đầu tư tìm đến vàng như một tài sản trú ẩn. Thống kê của J.P. Morgan cho thấy, trong các cú sốc địa chính trị lớn, vàng mang lại mức sinh lời trung bình 1,8% và mức trung vị 3%, vượt trội so với nhiều loại tài sản khác.

Nếu vàng thường tăng giá trong bối cảnh bất ổn, và bất ổn toàn cầu chưa có dấu hiệu sớm hạ nhiệt, điều gì có thể chặn lại đà tăng này?

Rủi ro thứ nhất: Ngân hàng trung ương dừng mua vàng

Theo J.P. Morgan, lực mua từ các ngân hàng trung ương là động lực cấu trúc quan trọng nhất đối với giá vàng trong những năm gần đây. Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022, lượng mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương đã tăng gấp đôi.

Việc Mỹ đóng băng tài sản của Nga đã thúc đẩy nhiều quốc gia đẩy mạnh đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc vào đồng USD và gia tăng nắm giữ vàng. Ngoài IMF, năm quốc gia nắm giữ vàng lớn nhất hiện nay gồm Mỹ, Đức, Italy, Pháp và Nga.

Câu hỏi được đặt ra: Nếu nhu cầu này suy yếu hoặc thậm chí đảo chiều, giá vàng sẽ ra sao?

Lịch sử cho thấy kịch bản này từng xảy ra. Giai đoạn 1999-2002, Vương quốc Anh bán hơn 50% lượng vàng dự trữ thông qua đấu giá công khai, trong khi Thụy Sĩ chấm dứt cơ chế neo đồng franc với vàng. Giá vàng khi đó giảm 13% chỉ trong ba tháng sau thông báo của Anh, tương đương mức giảm khoảng 650 USD theo mặt bằng giá hiện nay.

Tuy nhiên, theo J.P. Morgan, kịch bản bán ra diện rộng khó lặp lại trong ngắn hạn. Tính đến năm 2025, vàng chỉ chiếm khoảng 19% dự trữ của các nền kinh tế mới nổi, so với 47% tại các nước phát triển. Trung Quốc, dù đã là quốc gia nắm giữ vàng lớn thứ bảy thế giới, mới chỉ phân bổ 8,6% dự trữ vào kim loại quý. Điều này cho thấy dư địa mua thêm vẫn còn đáng kể.

Ngoài Trung Quốc, Ba Lan, Ấn Độ và Brazil cũng đang tích cực gia tăng dự trữ vàng. Đáng chú ý, theo khảo sát của YouGov và Hội đồng Vàng Thế giới, 95% ngân hàng trung ương kỳ vọng lượng vàng toàn cầu sẽ tăng trong năm 2025, và không có tổ chức nào dự báo giảm.

Rủi ro thứ hai: Nhà đầu tư cá nhân rút lui

Yếu tố thứ hai có thể tác động đến giá vàng là hành vi của nhà đầu tư cá nhân. Trong bối cảnh bất ổn gia tăng, dòng tiền cá nhân đã đổ mạnh vào vàng như một công cụ phòng ngừa rủi ro.

Tuy nhiên, nhóm chuyên gia cảnh báo rằng nhà đầu tư cá nhân cũng có thể rút lui nhanh chóng nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt hoặc xuất hiện tài sản phòng hộ hấp dẫn hơn. Biến động cuối tháng 1 là ví dụ điển hình khi vàng tăng 20% chỉ trong một tuần rồi giảm tương tự trong hai ngày.

Dù vậy, xét về quy mô, hoạt động của nhà đầu tư cá nhân chưa ở mức quá nóng. Lượng vàng nắm giữ thông qua các quỹ ETF hiện vào khoảng 100 triệu ounce, tương đương 8% lượng vàng do ngân hàng trung ương nắm giữ, và vẫn thấp hơn mức đỉnh 110 triệu ounce ghi nhận năm 2020. Điều này cho thấy nhà đầu tư cá nhân chưa đủ sức chi phối xu hướng dài hạn.

Xu hướng tăng chưa kết thúc?

J.P. Morgan cho rằng đà tăng của vàng sẽ không diễn ra theo đường thẳng và các nhịp điều chỉnh là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, xu hướng tái định giá vàng lên mặt bằng cao hơn vẫn còn dư địa.

Đồng USD suy yếu, kỳ vọng lãi suất Mỹ giảm và môi trường kinh tế, địa chính trị nhiều bất định tiếp tục là các yếu tố hỗ trợ truyền thống cho kim loại quý. Vàng vừa đóng vai trò phòng ngừa mất giá tiền tệ, vừa là tài sản không sinh lãi cạnh tranh với trái phiếu kho bạc Mỹ và các quỹ thị trường tiền tệ.

J.P. Morgan Global Research dự báo nhu cầu từ nhà đầu tư và ngân hàng trung ương sẽ duy trì mạnh mẽ, với lượng mua trung bình khoảng 585 tấn mỗi quý trong năm 2026.

Tựu trung, dù thị trường không tránh khỏi những nhịp rung lắc mạnh, J.P. Morgan cho rằng các yếu tố nền tảng thúc đẩy giá vàng vẫn chưa cạn kiệt, và câu chuyện tăng giá của kim loại quý có thể chưa khép lại.

(Theo Kitco News)

Nguyễn Minh

Link gốc