Việc FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng không chỉ là một sự kiện, mà mở ra một giai đoạn điều chỉnh lại kỳ vọng và cấu trúc dòng tiền trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh đó, diễn biến tháng 4/2026 phản ánh bước khởi đầu của quá trình định vị lại thị trường theo lộ trình nâng hạng.
Nhà đầu tư chờ đợi thông tin nâng hạng FTSE của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào tháng 4 từ một nền định giá thấp hơn sau nhịp điều chỉnh mạnh của tháng trước. Trên nền đó, thông tin nâng hạng từ FTSE Russell tạo thêm điểm tựa kỳ vọng, nhưng những biến động ban đầu cho thấy thị trường đang phản ứng nhanh hơn dòng vốn thực tế.
Nền tháng 3: Điều chỉnh mạnh nhưng chưa làm suy yếu dòng tiền
Tháng 3 ghi nhận một trong những nhịp điều chỉnh mạnh nhất của thị trường trong nhiều tháng, khi VN-Index có thời điểm lùi về vùng 1.580 điểm trước khi hồi phục về cuối tháng và chốt ở mức 1.674,49 điểm, giảm 10,95% so với tháng trước.
Áp lực chủ yếu đến từ yếu tố bên ngoài. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng mạnh, qua đó làm gia tăng lo ngại về lạm phát và chính sách tiền tệ toàn cầu. Đồng thời, hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ ETF trong quý I cũng tạo thêm áp lực cung lên thị trường.
Dù vậy, nhịp giảm này không đi kèm với sự suy yếu của dòng tiền trong nước. Thanh khoản vẫn duy trì quanh mức 30.000 tỷ đồng mỗi phiên, cho thấy dòng tiền không rút khỏi thị trường. Ngược lại, tổ chức trong nước tiếp tục mua ròng, đóng vai trò lực đỡ, trong khi khối ngoại bán ròng khoảng 17.000 tỷ đồng và các quỹ ETF rút vốn hơn 120 triệu USD.
Nhịp điều chỉnh cũng kéo mặt bằng định giá xuống mức thấp hơn đáng kể. P/E của VN-Index giảm về khoảng 13,9 lần, P/B còn khoảng 2 lần, tiệm cận vùng trung bình nhiều năm. Theo đánh giá của BSC Research, đây là vùng định giá giúp thị trường có dư địa hấp thụ thông tin mới tốt hơn sau giai đoạn biến động mạnh.
Ở góc độ doanh nghiệp, kết quả kinh doanh quý I/2026 bắt đầu phản ánh sự phân hóa rõ nét. Một số nhóm ngành lớn như ngân hàng, dịch vụ tài chính và tài nguyên cơ bản duy trì được tăng trưởng, trong khi các nhóm như tiêu dùng, công nghệ và bất động sản cho thấy dấu hiệu chững lại.
Như vậy, tháng 3 không chỉ là một nhịp điều chỉnh về điểm số, mà còn là quá trình thiết lập lại mặt bằng định giá và cấu trúc dòng tiền — nền tảng quan trọng cho diễn biến của thị trường trong tháng 4.
Nâng hạng FTSE: Kỳ vọng được xác lập theo lộ trình, dòng vốn có độ trễ
Thông tin FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng là điểm nhấn lớn của thị trường trong đầu tháng 4. Tuy nhiên, tác động của sự kiện này không nằm ở thời điểm công bố, mà ở cách quá trình nâng hạng được thiết kế theo từng bước.
Việc đưa Việt Nam vào các bộ chỉ số được triển khai theo 4 giai đoạn với tỷ trọng lần lượt 10%, 20%, 35% và 35%, kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Trong khi đó, việc loại khỏi rổ thị trường cận biên được thực hiện trong một lần.
Ở giai đoạn đầu, với tỷ trọng khoảng 10%, quy mô dòng vốn dự kiến còn hạn chế và mang tính kiểm chứng nhiều hơn là tạo tác động rõ rệt.
Nguồn: FTSE, BSC Research
Cách tiếp cận này cho thấy dòng vốn được phân bổ theo từng bước nâng tỷ trọng, trong đó phần lớn quy mô dự kiến tập trung vào các giai đoạn giữa năm 2027. Như BSC Research lưu ý, cấu trúc này nhằm giúp thị trường có thời gian thích nghi với sự thay đổi về dòng vốn và cơ chế vận hành.
Theo đó, quy mô khoảng 1,41 tỷ USD phản ánh giá trị phân bổ theo lộ trình, thay vì dòng tiền xuất hiện ngay trong ngắn hạn. Đồng thời, việc phân bổ vào hơn 30 cổ phiếu, tập trung vào nhóm vốn hóa lớn và có tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng cao, cho thấy dòng vốn sẽ mang tính chọn lọc rõ rệt.
Chính vì vậy, trong những phiên đầu tháng 4, diễn biến thị trường phản ánh chủ yếu việc kỳ vọng được định vị lại, khi nhà đầu tư có thêm cơ sở để định vị dòng tiền trong tương lai và nhóm cổ phiếu tiềm năng.
Với thời gian mới chỉ ba phiên giao dịch sau thông tin nâng hạng, những biến động hiện tại chưa đủ để xác nhận xu hướng, nhưng bước đầu cho thấy sự dịch chuyển của dòng tiền theo hướng tập trung vào nhóm cổ phiếu gắn với tiêu chí chỉ số.
Ở góc độ này, nâng hạng không tạo ra một cú sốc dòng tiền trong ngắn hạn, mà thiết lập một khung định giá theo lộ trình dài hơn. Cách thiết kế này cũng góp phần lý giải diễn biến thị trường trong giai đoạn hiện tại, khi kỳ vọng điều chỉnh nhanh hơn so với nhịp hình thành của dòng vốn.
Thị trường bắt đầu định vị lại, dòng tiền vẫn cần kiểm chứng
Diễn biến trong những phiên đầu tháng 4 cho thấy thị trường có phản ứng tích cực với thông tin nâng hạng, nhưng mức độ lan tỏa của dòng tiền vẫn còn hạn chế.
Trong bối cảnh dòng vốn được phân bổ theo lộ trình kéo dài, các biến động hiện tại nhiều khả năng phản ánh sự điều chỉnh kỳ vọng hơn là sự dịch chuyển rõ rệt của dòng tiền thực tế. Việc lộ trình nâng hạng được xác lập với tỷ lệ phân bổ cụ thể và danh mục cổ phiếu tiềm năng tương đối rõ ràng tạo thêm cơ sở để thị trường định vị lại nhóm cổ phiếu trung tâm.
Ước tính khoảng 1,41 tỷ USD có thể được phân bổ vào hơn 30 cổ phiếu, với tỷ trọng lớn tập trung ở nhóm vốn hóa lớn như VIC, VHM, MSN, HPG, VNM, VCB và SSI. Điều này cho thấy nếu dòng vốn hình thành theo lộ trình, tác động nhiều khả năng sẽ tập trung vào một nhóm cổ phiếu cụ thể, thay vì lan tỏa rộng ngay từ đầu.
Thực tế, những phiên đầu tháng 4 ghi nhận sự cải thiện của chỉ số chủ yếu gắn với vai trò dẫn dắt của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi các nhóm còn lại phục hồi chậm hơn. Diễn biến này cho thấy dòng tiền đang vận động theo hướng chọn lọc, phù hợp với cấu trúc phân bổ dự kiến từ quá trình nâng hạng.
Ở góc độ nền tảng, kết quả kinh doanh quý I/2026 tiếp tục là yếu tố củng cố xu hướng phân hóa. Những nhóm ngành có nền lợi nhuận ổn định hơn duy trì khả năng thu hút dòng tiền, trong khi các nhóm còn lại chưa tạo được lực hấp dẫn tương tự. Theo quan sát của BSC Research, sự phân hóa lợi nhuận giữa các ngành vẫn là yếu tố chi phối đáng kể đến cách dòng tiền vận động trong giai đoạn hiện tại.
Nguồn: BSC Research tổng hợp từ FiinproX, Dữ liệu cập nhật tại ngày 31/3/2025.
Song song với đó, bối cảnh vĩ mô trong nước vẫn duy trì các yếu tố hỗ trợ tăng trưởng, với GDP quý I tăng 7,83% và tiêu dùng, đầu tư tiếp tục cải thiện. Tuy nhiên, áp lực lạm phát vẫn hiện hữu khi CPI tháng 3 ở mức 4,65% và lạm phát cơ bản 3,96%, trong khi các yếu tố liên quan đến thanh khoản và tỷ giá vẫn cần theo dõi thêm.
Trong bối cảnh đó, thị trường bước đầu phản ứng tích cực với thông tin nâng hạng và các tín hiệu chính sách, nhưng mức độ hấp thụ vẫn mang tính chọn lọc. Nhóm cổ phiếu dẫn dắt là nơi phản ứng rõ nét hơn, trong khi chưa hình thành sự cải thiện đồng thuận trên toàn thị trường.
