Sau những biến động của thị trường vốn, chứng khoán Việt Nam đang bước vào làn sóng IPO thứ ba với quy mô lớn nhưng không còn là “cuộc chơi dễ ăn”. Dòng tiền đã thận trọng hơn, đòi hỏi doanh nghiệp phải có nền tảng thực chất, còn nhà đầu tư buộc phải thay đổi tư duy, đánh giá kỹ định giá và triển vọng dài hạn nếu muốn nắm bắt cơ hội.

Nhà đầu tư không còn dễ ăn

Sau giai đoạn nhiều biến động của thị trường vốn, chứng khoán Việt Nam đang bước vào làn sóng IPO thứ ba với quy mô lớn và tính chất khác biệt rõ rệt so với trước. Đây không còn là “cuộc chơi dễ ăn” cho dòng tiền ngắn hạn, mà là giai đoạn sàng lọc khắt khe hơn, đồng thời mở ra cơ hội tái cấu trúc thị trường theo hướng cân bằng và bền vững hơn.

Chứng khoán Việt Nam đang bước vào làn sóng IPO thứ ba với quy mô lớn và tính chất khác biệt rõ rệt so với trước.

Chia sẻ tại talk show “Làn sóng IPO thứ 3: Nhà đầu tư không còn ‘dễ ăn’?”, ông Trần Thăng Long – Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán BIDV (BSC) nhận định, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng khi hàng loạt doanh nghiệp quy mô lớn trong các lĩnh vực tiêu dùng, bán lẻ, công nghệ… chuẩn bị niêm yết, bổ sung “hàng hóa” mới cho VN-Index.

Theo ông Long, thị trường Việt Nam đã trải qua hai làn sóng IPO rõ nét. Làn sóng thứ nhất giai đoạn 2007–2009, gắn với Luật Chứng khoán và việc Việt Nam gia nhập WTO, với trọng tâm là các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa. Làn sóng thứ hai diễn ra giai đoạn 2016–2018, khi cả khu vực nhà nước và tư nhân đồng loạt IPO, tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển của thị trường.

Hiện nay, thị trường đang bước vào làn sóng IPO thứ ba với tốc độ và quy mô chưa từng có. Chỉ trong ba tháng cuối năm, tổng giá trị vốn huy động qua IPO đạt khoảng 40.000 tỷ đồng, gần tương đương tổng quy mô IPO của cả một thập niên trước đó. Theo ông Long, con số này phản ánh nhu cầu giải ngân rất lớn của nhà đầu tư đối với các doanh nghiệp mới, đồng thời cho thấy sức hấp dẫn đang quay trở lại của thị trường vốn.

Không chỉ dòng tiền trong nước, nhà đầu tư nước ngoài cũng được cho là đang “chờ hàng mới”, đặc biệt là các doanh nghiệp có thương hiệu mạnh, mô hình kinh doanh rõ ràng và dư địa tăng trưởng dài hạn. Dù vậy, bức tranh IPO năm 2025 vẫn cho thấy sự thiếu đa dạng khi khoảng 90% giá trị vốn huy động đến từ các công ty chứng khoán. Thực trạng này được kỳ vọng sẽ thay đổi rõ nét trong năm 2026, khi danh sách doanh nghiệp có kế hoạch IPO ngày càng dài và phong phú hơn về ngành nghề.

Làn sóng IPO sắp tới tập trung vào các lĩnh vực gắn với nền kinh tế thực

Theo ông Trần Thăng Long, làn sóng IPO sắp tới nhiều khả năng sẽ tập trung vào các lĩnh vực gắn với nền kinh tế thực. Trong nhóm bán lẻ và dịch vụ tiêu dùng, nhiều thương hiệu quen thuộc như Bách Hóa Xanh, Điện Máy Xanh, Long Châu, Highland Coffee hay Golden Gate được đánh giá có sức hút lớn nhờ nền tảng kinh doanh tốt và thương hiệu đã được kiểm chứng.

Bên cạnh đó là các doanh nghiệp hạ tầng, công nghệ và dịch vụ doanh nghiệp như Viet IDC, MISA, những cái tên được kỳ vọng tạo điểm nhấn dài hạn cho thị trường.

MWG sẽ IPO Điện Máy Xanh trong 2026.

Một điểm đáng chú ý khác của làn sóng IPO thứ ba là vai trò tái cân bằng cấu trúc thị trường. Hiện nhóm ngân hàng, tài chính, chứng khoán đang chiếm khoảng 40% vốn hóa và tới 45–50% tổng lợi nhuận toàn thị trường, cho thấy sự lệch pha đáng kể so với các thị trường phát triển. Việc bổ sung thêm cổ phiếu từ các lĩnh vực khác được kỳ vọng sẽ giúp thị trường đa dạng hơn, qua đó phản ánh đúng hơn sức khỏe của nền kinh tế.

Theo ông Long, cải cách thể chế là một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy làn sóng IPO hiện nay. Việc sửa đổi Nghị định 155 và các quy định mới gắn IPO với niêm yết đã rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ từ khoảng 90 ngày xuống còn 30 ngày, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nâng cao bảo vệ quyền lợi cổ đông.

Trong bối cảnh cạnh tranh với các thị trường mới nổi trong khu vực như Indonesia hay Thái Lan, cải cách khung pháp lý được xem là chìa khóa để nâng tầm thị trường vốn Việt Nam.

Tuy nhiên, sau những bài học từ một số thương vụ IPO trước đây, sự hào hứng của dòng tiền hiện nay đi kèm với mức độ thận trọng cao hơn.

Theo ông Trần Thăng Long, IPO không còn là “vé số”, nhà đầu tư cần thay đổi tư duy, tránh FOMO và tập trung đánh giá kỹ lưỡng về định giá, triển vọng cũng như khả năng đồng hành dài hạn cùng doanh nghiệp, thay vì kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn ngay sau khi lên sàn.

Kỳ Thư

Link gốc