HPG: Chuyển 'lượng' thành 'chất'?

Hãy là người đầu tiên thích bài này

Hòa Phát đang bước vào giai đoạn mở rộng quy mô gắn với chuyển dịch cơ cấu sản phẩm, thay vì chỉ tăng sản lượng thuần túy. Khi dự án Dung Quất 2 đi vào vận hành, công suất thép của tập đoàn được nâng lên khoảng 16 triệu tấn/năm, trong đó 60% là thép chất lượng cao và thép đặc biệt. Tuy nhiên, bài toán then chốt vẫn là đầu ra cho các sản phẩm giá trị gia tăng này trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Tăng mạnh quy mô tài sản

Báo cáo tài chính (BCTC) quý IV/2025 của CTCP Tập đoàn Hòa Phát (Mã: HPG) vừa công bố cho thấy những con số tăng trưởng ấn tượng. Trong quý cuối năm, doanh nghiệp ghi nhận 47.302 tỷ đồng doanh thu và 3.888 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế (LNST), tăng lần lượt 34% và 38% so với cùng kỳ năm trước.

Lũy kế cả năm 2025, HPG đạt doanh thu 158.332 tỷ đồng, hoàn thành 93% kế hoạch. Đáng chú ý, LNST đạt 15.515 tỷ đồng, vượt 3% chỉ tiêu đề ra. Trong cơ cấu doanh thu, mảng gang thép vẫn đóng vai trò “xương sống” khi đóng góp tới 94% tổng giá trị.

Điểm nhấn quan trọng nhất trong bức tranh tài chính năm 2025 là sự bùng nổ của quy mô tài sản. Việc chính thức đưa Khu liên hợp Dung Quất 2 vào hoạt động từ tháng 9/2025 đã đẩy nguyên giá tài sản cố định tăng thêm 60.108 tỷ đồng. Tính chung cả năm, HPG đã đưa vào sử dụng hơn 73.800 tỷ đồng tài sản hữu hình, giúp tổng giá trị tài sản cố định tăng tới 82% so với đầu năm.

Sự gia tăng đột biến này cho thấy dư địa tăng trưởng doanh thu trong giai đoạn 2026 - 2030 là rất lớn. Việc doanh nghiệp đẩy mạnh mua hàng đang đi đường (đạt 10.799 tỷ đồng, chủ yếu là quặng sắt và than mỡ) cùng lượng tồn kho nguyên liệu tăng thêm 3.000 tỷ đồng là minh chứng cho sự chuẩn bị quyết liệt để gia tăng sản lượng trong năm tới.

Phần lớn chi phí xây dựng dự án Dung Quất 2 đã được chuyển sang tài sản hữu hình. Ảnh : BCTC CTCP Tập đoàn Hòa Phát

Áp lực tại "vùng đất mới"

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), sản lượng thép thô năm 2025 đạt 24,7 triệu tấn, trong khi tiêu thụ đạt 24,1 triệu tấn. VSA dự báo nhu cầu sẽ đạt 28 triệu tấn vào năm 2028, cho thấy dư địa tăng trưởng sản lượng của toàn ngành không có đột biến. Trong bối cảnh đó, việc dự án Dung Quất 2 đi vào hoạt động đã giúp công suất thiết kế thép thô của Hòa Phát tăng thêm khoảng 5,6 triệu tấn/năm, đặt ra bài toán tiêu thụ trong trung và dài hạn.

Dù đang giữ thị phần số 1 trong nước và xuất khẩu sang hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, Hòa Phát vẫn được dự báo sẽ đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng, đặc biệt khi Vinmetal – doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup – dự kiến gia nhập thị trường thép nội địa với công suất khoảng 5 triệu tấn/năm trong vòng hai năm tới.

Ở phân khúc thép chất lượng cao, tại ĐHCĐ thường niên 2025, ông Trần Đình Long, Chủ tịch HĐQT Hòa Phát, cho biết tập đoàn đã tiếp xúc với các khách hàng tiềm năng như Thaco, Thành Công và VinFast nhằm cung cấp thép cho ngành sản xuất ô tô.

Tuy nhiên, kể từ thời điểm đó, thị trường đã có nhiều biến động. Việc Vinmetal được thành lập cho thấy doanh nghiệp này nhiều khả năng sẽ đóng vai trò nhà cung cấp thép cho toàn bộ hệ sinh thái Vingroup, bao gồm cả VinFast. Trong khi đó, Thành Công vẫn phụ thuộc lớn vào Hyundai – vừa là đối tác sản xuất ô tô, vừa là thương hiệu thép hàng đầu của Hàn Quốc. Trong bối cảnh này, Thaco được xem là khách hàng tiềm năng đáng chú ý nhất đối với Hòa Phát ở mảng thép chất lượng cao, song đến nay chưa ghi nhận hợp tác cụ thể giữa hai bên.

Ngoài ra, BCTC quý IV/2025 cho thấy Hòa Phát đang ghi nhận khoảng 6.300 tỷ đồng chi phí xây dựng cơ bản dở dang tại Dung Quất 2, nhiều khả năng liên quan đến dự án Nhà máy sản xuất thép ray và thép đặc biệt, dự kiến đưa vào vận hành từ năm 2027.

Tuy nhiên, đây vẫn là dự án chưa có đầu ra rõ ràng, khi dù đã có chủ trương từ Nhà nước, CEO Tập đoàn Hòa Phát tính đến tháng 10/2025 cho biết vẫn chưa nhận được đơn hàng chính thức. Bên cạnh đó, tổng thầu dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam hiện vẫn chưa được xác định, đặc biệt sau khi Vingroup tuyên bố rút lui khỏi siêu dự án này.

Dù còn không ít thách thức, với vị thế là nhà sản xuất thép lớn nhất Đông Nam Á, việc Hòa Phát mở rộng sang thép chất lượng cao và thép đặc biệt được xem là bước đi mang tính tất yếu. Trong bối cảnh biên lợi nhuận của thép phổ thông ngày càng bị bào mòn bởi cạnh tranh, các dòng sản phẩm giá trị gia tăng cao không chỉ hứa hẹn cải thiện hiệu quả sinh lời, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm như cơ khí chế tạo, ô tô, đóng tàu, dầu khí và năng lượng.