Diễn biến giá năng lượng leo thang, vượt 100 USD/thùng, giúp giá ure có thể tăng 10-20%, qua đó hỗ trợ biên lợi nhuận doanh nghiệp phân đạm trong nước cải thiện khoảng 8-12% trong ngắn hạn.
Tác động chiến sự Trung Đông tới giá phân bón. Nguồn: ACBS.
Phân bón thiết lập mặt bằng giá mới
Diễn biến căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, qua đó tác động trực tiếp đến ngành phân bón và hóa chất. Theo báo cáo của Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS), giá dầu Brent hiện quanh mức 105 USD/thùng, tăng khoảng 45% so với cùng kỳ năm trước. Giá khí tự nhiên, yếu tố đầu vào chiếm tới 70-80% giá thành sản xuất ure, cũng có xu hướng tăng theo.
Khu vực Trung Đông tiếp tục giữ vai trò trọng yếu trong chuỗi cung ứng năng lượng khi chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu dầu, khí và ammonia. Đáng chú ý, khoảng 30-35% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, điều này khiến thị trường năng lượng trở nên nhạy cảm với các biến động địa chính trị.
Trong bối cảnh đó, giá ure và ammonia được dự báo có thể tăng 10-20% trong ngắn hạn. Đây là yếu tố then chốt bởi giá bán phân bón thường phản ứng nhanh hơn so với chi phí đầu vào tại một số thị trường, đặc biệt là các quốc gia có lợi thế nguồn khí nội địa. Bên cạnh đó, việc tàu hàng phải điều chỉnh hải trình để tránh khu vực rủi ro có thể kéo dài thời gian vận chuyển, gián tiếp làm gia tăng giá hàng hóa trên toàn cầu.
Bên cạnh đó, yếu tố vận tải cũng góp phần duy trì mặt bằng giá cao. Ngay cả khi chưa xảy ra gián đoạn thực tế, việc tàu hàng phải điều chỉnh hải trình để tránh khu vực rủi ro có thể khiến chi phí logistics tăng, kéo dài thời gian giao hàng và làm gia tăng giá hàng hóa trên thị trường quốc tế.
Cổ phiếu phân hóa, dòng tiền hướng tới nhóm hưởng lợi
Từ góc độ doanh nghiệp, ACBS đánh giá ngành phân bón Việt Nam có thể hưởng lợi nhờ chi phí đầu vào tương đối ổn định so với mặt bằng quốc tế. Các doanh nghiệp như DPM và DCM được hưởng lợi khi giá bán ure tăng theo xu hướng toàn cầu, trong khi giá khí đầu vào trong nước ít biến động hơn. Theo ước tính, với mỗi mức tăng 10% của giá ure, lợi nhuận các doanh nghiệp phân đạm có thể tăng khoảng 8-12%.
Đánh giá cơ hội các cổ phiếu khi chiến sự Trung Đông xảy ra. Nguồn: ACBS
Ngoài ra, yếu tố tồn kho cũng đóng vai trò quan trọng. Trong giai đoạn giá tăng, các doanh nghiệp có lượng tồn kho giá thấp sẽ có lợi thế khi bán ra ở mức giá cao hơn, qua đó cải thiện biên lợi nhuận trong ngắn hạn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh chu kỳ giá hàng hóa đang có xu hướng đi lên.
Ở nhóm hóa chất, diễn biến được đánh giá là phân hóa hơn. Một số doanh nghiệp có thể hưởng lợi từ giá hàng hóa tăng, tuy nhiên các yếu tố nội tại hoặc thông tin riêng lẻ có thể khiến cổ phiếu biến động mạnh trong ngắn hạn. Trong khi đó, nhóm dầu khí tiếp tục là điểm sáng khi giá dầu duy trì ở mức cao. Các cổ phiếu như PVD, PVS, PVT hay PLX có thể hưởng lợi nhờ nhu cầu khai thác, vận chuyển và kinh doanh xăng dầu gia tăng.
Ngược lại, các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như nhựa, hàng không có thể chịu áp lực chi phí đầu vào, làm thu hẹp biên lợi nhuận. Điều này khiến bức tranh thị trường chứng khoán trở nên phân hóa rõ nét, với dòng tiền có xu hướng tập trung vào các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ giá hàng hóa.
ACBS cho rằng mức độ tác động của yếu tố địa chính trị sẽ phụ thuộc vào thời gian và mức độ leo thang của xung đột. Trong kịch bản căng thẳng được kiểm soát, giá hàng hóa có thể chỉ tăng trong ngắn hạn và dần ổn định trở lại. Tuy nhiên, nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, ngành phân bón - hóa chất có thể bước vào chu kỳ lợi nhuận tích cực hơn.
Trên thị trường chứng khoán, xu hướng đầu tư đang chuyển sang trạng thái chọn lọc, với dòng tiền ưu tiên các doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, chi phí đầu vào ổn định và khả năng tận dụng chu kỳ giá hàng hóa. Trong bối cảnh nhiều biến số đan xen, chiến lược đầu tư cần gắn với quản trị rủi ro, đồng thời theo dõi sát diễn biến giá năng lượng và địa chính trị toàn cầu.
Minh Lâm
Bình luận (2)
