B&#225;c Nguyễn Ngọc An (60 tuổi, sống tại phường Ho&#224;ng Mai, H&#224; Nội) cũng rơi v&#224;o cảnh tương tự. Trước đ&#226;y, c&#225;c nh&#224; h&#224;ng x&#243;m xung quanh chỉ kinh doanh c&#225;c mặt h&#224;ng tạp ho&#225;, nh&#224; thuốc hay qu&#225;n cắt t&#243;c, gội đầu. Nhưng khoảng 2 năm nay, h&#224;ng x&#243;m b&#234;n cạnh nh&#224; b&#225;c An b&#225;n nh&#224; đi định cư nước ngo&#224;i, căn nh&#224; được chủ mới mua lại v&#224; sửa sang th&#224;nh một qu&#225;n nhậu hoạt động từ 10h đến 23h.

&quot;Mỗi ng&#224;y t&#244;i phải chịu đựng m&#249;i kh&#243;i nướng thịt từ qu&#225;n nhậu cạnh nh&#224; phả qua rất kh&#243; thở. Những l&#250;c như vậy t&#244;i chỉ biết đ&#243;ng chặt cửa để chặn kh&#243;i nhưng vẫn kh&#244;ng ngăn được m&#249;i. T&#244;i cũng đ&#227; ph&#224;n n&#224;n với chủ qu&#225;n nhiều lần rồi nhưng kh&#244;ng kh&#225; hơn. Nghĩ cũng lạ, tiền th&#236; v&#224;o t&#250;i họ c&#242;n m&#236;nh th&#236; phải khổ. Sợ nhất l&#226;u ng&#224;y kh&#243;i thịt nướng ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất l&#224; những người gi&#224; như t&#244;i&quot;, b&#224; An than thở.

Chưa hết, theo b&#225;c An, con c&#225;i b&#225;c khi đến nơi l&#224;m việc, người đều &#225;m m&#249;i đồ nướng do quần &#225;o phơi bị &#225;m m&#249;i, rất kh&#243; chịu. Qu&#225;n nhậu n&#224;y thường lấn chiếm vỉa h&#232; để đặt l&#242; nướng, kh&#243;i cứ thế xả ra đường theo hướng gi&#243;, bay v&#224;o c&#225;c nh&#224; xung quanh khiến nhiều người d&#226;n bức x&#250;c.

&quot;Sợ nhất l&#224; những ng&#224;y qu&#225;n đ&#244;ng kh&#225;ch, l&#242; nướng hoạt động hết c&#244;ng suất, t&#244;i v&#224; 2 ch&#225;u nhỏ mới 3 v&#224; 5 tuổi ho sặc sụa, chảy nước mắt nước mũi t&#232;m lem&quot;, b&#225;c An kể.

Theo b&#225;c An, nếu một con phố nhỏ m&#224; d&#224;y đặc c&#225;c qu&#225;n nhậu, qu&#225;n phở, qu&#225;n đồ nướng như n&#224;y sẽ dẫn đến &#244; nhiễm m&#249;i, tiếng ồn nghi&#234;m trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe của người gi&#224;, trẻ em. Chưa kể, c&#225;c qu&#225;n n&#224;y lu&#244;n tiềm ẩn nguy cơ ch&#225;y nổ lớn từ c&#225;c bếp gas, than tổ ong.

Do kh&#244;ng chịu nổi m&#249;i kh&#243;i thịt nướng, n&#234;n cả nh&#224; b&#225;c An đ&#227; b&#224;n bạc v&#224; quyết định b&#225;n căn nh&#224; n&#224;y đi, sau đ&#243; sẽ chuyển l&#234;n chung cư ở. Tuy nhi&#234;n, nh&#224; rao b&#225;n 6 th&#225;ng nay nhưng chưa t&#236;m được kh&#225;ch, nhiều người đến xem cũng kh&#244;ng chịu được m&#249;i kh&#243;i thịt nướng n&#234;n họ kh&#244;ng mua.

&quot;Gi&#225; b&#225;n nh&#224; t&#244;i đ&#227; hạ 2 lần nhưng vẫn chưa t&#236;m được kh&#225;ch mua. Cả gia đ&#236;nh t&#244;i h&#224;ng ng&#224;y vẫn phải chịu đựng sống chung với m&#249;i kh&#243;i từ qu&#225;n nhậu&quot;, b&#225;c An chia sẻ.

Kh&#244;ng chỉ qu&#225;n x&#225; m&#224; c&#225;c khu chợ c&#243;c cũng đang trở th&#224;nh nỗi &#225;m ảnh của nhiều người d&#226;n tại c&#225;c khu d&#226;n cư v&#236; g&#226;y cảnh mất vệ sinh cũng như &#244; nhiễm &#226;m thanh, tiếng ồn. Đặc biệt, sự xuất hiện của c&#225;c khu chợ n&#224;y khiến kh&#244;ng gian đ&#244; thị trở n&#234;n nhếch nh&#225;c, xấu x&#237; v&#224; m&#233;o m&#243;. Kh&#244;ng &#237;t người &quot;dở kh&#243;c, dở cười&quot; v&#236; tr&#243;t bỏ h&#224;ng chục tỷ mua nh&#224; rộng r&#227;i rồi phải sống chung với chợ c&#243;c.

Anh Nguyễn Văn T&#236;nh (qu&#234; Ninh B&#236;nh) cho biết, c&#225;ch đ&#226;y 2 năm anh được m&#244;i giới dẫn đi xem 1 căn nh&#224; 50 m&#178; tại phường Vĩnh Hưng, H&#224; Nội. Căn nh&#224; nằm trong ng&#245; 4m, rất rộng v&#224; c&#243; thể cho &#244; t&#244; v&#224;o trong nh&#224;. Qu&#225; ưng &#253;, anh T&#236;nh quyết định xuống tiền mua.

Tuy nhi&#234;n, sau khi c&#244;ng chứng sang t&#234;n, đến ng&#224;y nhận nh&#224;, anh T&#236;nh mới ng&#227; ngửa thấy con ng&#245; to rộng, tho&#225;ng đ&#227;ng m&#224; thường ng&#224;y hai vợ chồng anh chị đi xem bỗng dưng biến th&#224;nh một khu chợ c&#243;c đ&#244;ng đ&#250;c, c&#225;c mặt h&#224;ng b&#224;y b&#225;n tr&#224;n lan ra l&#242;ng ng&#245;. &#212; t&#244; của anh v&#236; thế phải đỗ c&#225;ch nh&#224; gần 1km, anh chị phải đi bộ mới v&#224;o được nh&#224;.

H&#243;a ra, khu chợ n&#224;y chỉ họp v&#224;o buổi s&#225;ng, v&#236; vậy, khi m&#244;i giới dẫn anh đi xem nh&#224; v&#224;o buổi chiều th&#236; anh kh&#244;ng hề hay biết t&#236;nh cảnh n&#224;y. Đến 12h trưa l&#224; khu chợ tan họp, con ng&#245; trở lại vẻ y&#234;n b&#236;nh như khi anh đi xem. &quot;Ti&#234;u ch&#237; chọn nh&#224; của t&#244;i l&#224; &#244; t&#244; phải v&#224;o nh&#224;, m&#244;i giới biết được điều đ&#243; n&#234;n c&#243; thể cố t&#236;nh n&#233;, dẫn kh&#225;ch đi buổi s&#225;ng. Cuối c&#249;ng t&#244;i rơi v&#224;o cảnh d&#249; &#244; t&#244; v&#224;o được nh&#224; nhưng s&#225;ng ra đi l&#224;m th&#236; kh&#244;ng thể lấy ra được. T&#244;i đ&#224;nh cứ 5h s&#225;ng phải đ&#225;nh &#244; t&#244; ra trước, l&#250;c đ&#243; chợ vẫn c&#242;n vắng. Mua nh&#224; ng&#245; rộng, cuối c&#249;ng vẫn phải gửi &#244; t&#244; c&#225;ch cả km&quot;, anh T&#236;nh nhăn nh&#243;.

V&#236; sao chợ c&#243;c bủa v&#226;y khu d&#226;n cư?

Theo c&#225;c chuy&#234;n gia, việc c&#225;c qu&#225;n ăn hay chợ c&#243;c mọc l&#234;n trong l&#242;ng c&#225;c khu d&#226;n cư kh&#244;ng phải thực trạng mới, tuy nhi&#234;n do c&#242;n thiếu quy hoạch n&#234;n ch&#237;nh quyền chưa giải quyết được triệt để. Vấn đề kh&#244;ng c&#242;n l&#224; v&#224;i qu&#225;n ăn hay một khu chợ c&#243;c g&#226;y phiền to&#225;i m&#224; l&#224; một lỗ hổng quy hoạch đ&#244; thị k&#233;o d&#224;i nhiều năm. C&#225;c d&#226;n cư đang thiếu hẳn quy hoạch kh&#244;ng gian ăn uống hay c&#225;c khu chợ ri&#234;ng biệt.

Trả lời b&#225;o ch&#237;, Gi&#225;m đốc Sở C&#244;ng Thương H&#224; Nội V&#245; Nguy&#234;n Phong cho biết, nguy&#234;n nh&#226;n khiến c&#225;c x&#227;, phường c&#242;n tồn tại hoạt động của chợ c&#243;c l&#224; do chợ d&#226;n sinh hiện c&#243; chưa đ&#225;p ứng được nhu cầu mua sắm của người d&#226;n địa phương. B&#234;n cạnh đ&#243;, H&#224; Nội c&#243; tốc độ đ&#244; thị h&#243;a cao, tốc độ tăng d&#226;n số cơ học nhanh khiến nhu cầu ti&#234;u d&#249;ng thiết yếu h&#224;ng ng&#224;y của người d&#226;n rất lớn. C&#225;c điểm “chợ c&#243;c” v&#236; thế mọc l&#234;n lấn chiếm l&#242;ng đường, vỉa h&#232; tại khu vực đ&#244;ng d&#226;n cư.

Trong khi đ&#243;, việc k&#234;u gọi x&#227; hội h&#243;a đầu tư x&#226;y dựng mới c&#225;c chợ gặp nhiều kh&#243; khăn n&#234;n chưa thể bảo đảm nhu cầu ti&#234;u d&#249;ng người d&#226;n địa phương. Nhiều tiểu thương phản &#225;nh kh&#244;ng muốn v&#224;o chợ để kinh doanh do mức gi&#225; thu&#234; địa điểm kinh doanh tại c&#225;c chợ cao. Người d&#226;n cũng chưa c&#243; th&#243;i quen mua sắm, ti&#234;u d&#249;ng h&#224;ng h&#243;a tại c&#225;c cửa h&#224;ng tiện lợi, si&#234;u thị m&#224; vẫn giữ th&#243;i quen tiện đ&#226;u mua đấy g&#226;y rất nhiều kh&#243; khăn cho c&#244;ng t&#225;c giải tỏa v&#224; tạo điều kiện cho c&#225;c “chợ c&#243;c” h&#236;nh th&#224;nh.

Theo &#244;ng Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa T&#224;i ch&#237;nh - Ng&#226;n h&#224;ng (Đại học Nguyễn Tr&#227;i), chợ c&#243;c tồn tại được bao năm nay v&#236; n&#243; đ&#225;p ứng những nhu cầu rất thật: người b&#225;n cần mưu sinh; người mua cần tiện lợi; cộng đồng cần những kh&#244;ng gian gần gũi. Nhưng khi đ&#244; thị c&#224;ng lớn, mật độ c&#224;ng cao th&#236; những g&#236; từng ph&#249; hợp ở quy m&#244; nhỏ dần trở th&#224;nh g&#225;nh nặng cho kh&#244;ng gian chung, g&#226;y cảnh tắc đường, mất vệ sinh, rủi ro an to&#224;n thực phẩm, &#225;p lực m&#244;i trường...

Bác Nguyễn Ngọc An (60 tuổi, sống tại phường Hoàng Mai, Hà Nội) cũng rơi vào cảnh tương tự. Trước đây, các nhà hàng xóm xung quanh chỉ kinh doanh các mặt hàng tạp hoá, nhà thuốc hay quán cắt tóc, gội đầu. Nhưng khoảng 2 năm nay, hàng xóm bên cạnh nhà bác An bán nhà đi định cư nước ngoài, căn nhà được chủ mới mua lại và sửa sang thành một quán nhậu hoạt động từ 10h đến 23h.

"Mỗi ngày tôi phải chịu đựng mùi khói nướng thịt từ quán nhậu cạnh nhà phả qua rất khó thở. Những lúc như vậy tôi chỉ biết đóng chặt cửa để chặn khói nhưng vẫn không ngăn được mùi. Tôi cũng đã phàn nàn với chủ quán nhiều lần rồi nhưng không khá hơn. Nghĩ cũng lạ, tiền thì vào túi họ còn mình thì phải khổ. Sợ nhất lâu ngày khói thịt nướng ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất là những người già như tôi", bà An than thở.

Chưa hết, theo bác An, con cái bác khi đến nơi làm việc, người đều ám mùi đồ nướng do quần áo phơi bị ám mùi, rất khó chịu. Quán nhậu này thường lấn chiếm vỉa hè để đặt lò nướng, khói cứ thế xả ra đường theo hướng gió, bay vào các nhà xung quanh khiến nhiều người dân bức xúc.

"Sợ nhất là những ngày quán đông khách, lò nướng hoạt động hết công suất, tôi và 2 cháu nhỏ mới 3 và 5 tuổi ho sặc sụa, chảy nước mắt nước mũi tèm lem", bác An kể.

Theo bác An, nếu một con phố nhỏ mà dày đặc các quán nhậu, quán phở, quán đồ nướng như này sẽ dẫn đến ô nhiễm mùi, tiếng ồn nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe của người già, trẻ em. Chưa kể, các quán này luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ lớn từ các bếp gas, than tổ ong.

Do không chịu nổi mùi khói thịt nướng, nên cả nhà bác An đã bàn bạc và quyết định bán căn nhà này đi, sau đó sẽ chuyển lên chung cư ở. Tuy nhiên, nhà rao bán 6 tháng nay nhưng chưa tìm được khách, nhiều người đến xem cũng không chịu được mùi khói thịt nướng nên họ không mua.

"Giá bán nhà tôi đã hạ 2 lần nhưng vẫn chưa tìm được khách mua. Cả gia đình tôi hàng ngày vẫn phải chịu đựng sống chung với mùi khói từ quán nhậu", bác An chia sẻ.

Không chỉ quán xá mà các khu chợ cóc cũng đang trở thành nỗi ám ảnh của nhiều người dân tại các khu dân cư vì gây cảnh mất vệ sinh cũng như ô nhiễm âm thanh, tiếng ồn. Đặc biệt, sự xuất hiện của các khu chợ này khiến không gian đô thị trở nên nhếch nhác, xấu xí và méo mó. Không ít người "dở khóc, dở cười" vì trót bỏ hàng chục tỷ mua nhà rộng rãi rồi phải sống chung với chợ cóc.

Anh Nguyễn Văn Tình (quê Ninh Bình) cho biết, cách đây 2 năm anh được môi giới dẫn đi xem 1 căn nhà 50 m² tại phường Vĩnh Hưng, Hà Nội. Căn nhà nằm trong ngõ 4m, rất rộng và có thể cho ô tô vào trong nhà. Quá ưng ý, anh Tình quyết định xuống tiền mua.

Tuy nhiên, sau khi công chứng sang tên, đến ngày nhận nhà, anh Tình mới ngã ngửa thấy con ngõ to rộng, thoáng đãng mà thường ngày hai vợ chồng anh chị đi xem bỗng dưng biến thành một khu chợ cóc đông đúc, các mặt hàng bày bán tràn lan ra lòng ngõ. Ô tô của anh vì thế phải đỗ cách nhà gần 1km, anh chị phải đi bộ mới vào được nhà.

Hóa ra, khu chợ này chỉ họp vào buổi sáng, vì vậy, khi môi giới dẫn anh đi xem nhà vào buổi chiều thì anh không hề hay biết tình cảnh này. Đến 12h trưa là khu chợ tan họp, con ngõ trở lại vẻ yên bình như khi anh đi xem. "Tiêu chí chọn nhà của tôi là ô tô phải vào nhà, môi giới biết được điều đó nên có thể cố tình né, dẫn khách đi buổi sáng. Cuối cùng tôi rơi vào cảnh dù ô tô vào được nhà nhưng sáng ra đi làm thì không thể lấy ra được. Tôi đành cứ 5h sáng phải đánh ô tô ra trước, lúc đó chợ vẫn còn vắng. Mua nhà ngõ rộng, cuối cùng vẫn phải gửi ô tô cách cả km", anh Tình nhăn nhó.

Vì sao chợ cóc bủa vây khu dân cư?

Theo các chuyên gia, việc các quán ăn hay chợ cóc mọc lên trong lòng các khu dân cư không phải thực trạng mới, tuy nhiên do còn thiếu quy hoạch nên chính quyền chưa giải quyết được triệt để. Vấn đề không còn là vài quán ăn hay một khu chợ cóc gây phiền toái mà là một lỗ hổng quy hoạch đô thị kéo dài nhiều năm. Các dân cư đang thiếu hẳn quy hoạch không gian ăn uống hay các khu chợ riêng biệt.

Trả lời báo chí, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, nguyên nhân khiến các xã, phường còn tồn tại hoạt động của chợ cóc là do chợ dân sinh hiện có chưa đáp ứng được nhu cầu mua sắm của người dân địa phương. Bên cạnh đó, Hà Nội có tốc độ đô thị hóa cao, tốc độ tăng dân số cơ học nhanh khiến nhu cầu tiêu dùng thiết yếu hàng ngày của người dân rất lớn. Các điểm “chợ cóc” vì thế mọc lên lấn chiếm lòng đường, vỉa hè tại khu vực đông dân cư.

Trong khi đó, việc kêu gọi xã hội hóa đầu tư xây dựng mới các chợ gặp nhiều khó khăn nên chưa thể bảo đảm nhu cầu tiêu dùng người dân địa phương. Nhiều tiểu thương phản ánh không muốn vào chợ để kinh doanh do mức giá thuê địa điểm kinh doanh tại các chợ cao. Người dân cũng chưa có thói quen mua sắm, tiêu dùng hàng hóa tại các cửa hàng tiện lợi, siêu thị mà vẫn giữ thói quen tiện đâu mua đấy gây rất nhiều khó khăn cho công tác giải tỏa và tạo điều kiện cho các “chợ cóc” hình thành.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Đại học Nguyễn Trãi), chợ cóc tồn tại được bao năm nay vì nó đáp ứng những nhu cầu rất thật: người bán cần mưu sinh; người mua cần tiện lợi; cộng đồng cần những không gian gần gũi. Nhưng khi đô thị càng lớn, mật độ càng cao thì những gì từng phù hợp ở quy mô nhỏ dần trở thành gánh nặng cho không gian chung, gây cảnh tắc đường, mất vệ sinh, rủi ro an toàn thực phẩm, áp lực môi trường...