Trong giới phân tích nông sản, báo cáo WASDE tháng 2 thường được xem là một "vùng trũng" thông tin – một sự kiện ít biến động khi thị trường tạm nghỉ ngơi trước khi bước vào những đợt sóng dữ dội của mùa gieo trồng mới. Tuy nhiên, bản báo cáo vừa được Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố lại mang đến một sắc thái hoàn toàn khác. Đằng sau vẻ ngoài bình lặng của các bảng cân đối là những điều chỉnh đầy tham vọng, thậm chí có phần "áp đặt" lên thực tế thị trường. 

Tham vọng xuất khẩu Ngô: Liệu có quá sức?

Một điểm gây bất ngờ lớn cho giới đầu tư là việc USDA nâng dự báo xuất khẩu ngô Mỹ niên vụ 2025/26 thêm 100 triệu giạ, đưa tổng con số lên mức khổng lồ 3,3 tỷ giạ. Động thái này kéo dự báo tồn kho cuối kỳ xuống còn 2,127 tỷ giạ – một "cú sốc tăng giá" nhẹ nếu so với mức kỳ vọng 2,236 tỷ giạ của thị trường trước đó.

Tuy nhiên, nhìn vào thực tế vận hành, con số này đang đặt ra những thách thức logistics cực lớn. Để hiện thực hóa mục tiêu 3,3 tỷ giạ, Mỹ cần:

- Duy trì tốc độ thanh tra xuất khẩu (Export Inspections) trung bình 60,5 triệu giạ/tuần (khoảng 1,54 triệu tấn/tuần) từ nay đến tháng 8. Con số này thậm chí vượt qua cả mức kỷ lục mọi thời đại của cùng kỳ năm ngoái (59,4 triệu giạ/tuần).
- Đảm bảo doanh số bán hàng (Export Sales) mới đạt trung bình 30,6 triệu giạ/tuần, một ngưỡng cao hiếm thấy trong lịch sử 16 năm qua cho giai đoạn này.
 

Để đạt được mục tiêu của USDA, Mỹ cần một chương trình xuất khẩu mạnh mẽ mang tính lịch sử. Đây là một bài toán khó khi đối thủ Argentina đang trỗi dậy mạnh mẽ với dự báo xuất khẩu tăng vọt lên 37,0 triệu tấn (so với 29,5 triệu tấn năm ngoái) và Ukraine dù bị giảm nhẹ 1 triệu tấn dự báo xuất khẩu nhưng vẫn là đối thủ đáng gờm trên thị trường toàn cầu.

Nhu cầu ngô cho thức ăn chăn nuôi đang bị thổi phồng?

Điểm mâu thuẫn gay gắt nhất giữa giới phân tích và USDA nằm ở con số 6,2 tỷ giạ dự báo cho nhu cầu thức ăn chăn nuôi. Để đạt được con số này, nhu cầu thực tế trong các quý tới phải tăng trưởng tới 11% so với năm ngoái – một mức tăng mà chúng tôi đánh giá là "không thể lý giải được" khi nhìn vào dữ liệu đàn vật nuôi đang suy giảm:

- Gia súc: Trung bình 5 tháng đầu niên vụ giảm 2,0% (riêng dữ liệu ngày 1/1 giảm tới 3,2%).
- Đàn lợn: Gần như không đổi so với cùng kỳ.
- Gà thịt: Chỉ tăng trưởng khiêm tốn ở mức 1,2%.

Sự lạc quan quá mức của USDA dường như đang bỏ qua thực tế sản xuất chăn nuôi. Nhiều khả năng, thị trường sẽ không thấy bất kỳ sự điều chỉnh thực tế nào cho đến khi báo cáo Tồn kho Ngũ cốc Quý được công bố vào ngày 31/3, và USDA có thể buộc phải hạ dự báo này trong báo cáo tháng 4.

Đậu tương: Nhu cầu ép nội địa với áp lực nguồn cung từ Nam Mỹ

Thị trường dầu đậu tương đang chứng kiến một "cú ép" nguồn cung nội địa do sự chồng chéo chính sách. Một mặt, Mỹ đang đàm phán để xuất khẩu khoảng 150.000 - 200.000 tấn sang Ấn Độ với mức thuế bằng 0 (năm 2024/25, xuất khẩu sang Ấn Độ đã đạt kỷ lục 238.000 tấn, chiếm 21% tổng lượng xuất khẩu). Mặt khác, đề xuất luật 45Z lại thắt chặt việc sử dụng nguyên liệu nhập khẩu cho nhiên liệu sinh học. Việc vừa đẩy mạnh xuất khẩu nguyên liệu thô, vừa cấm nhập khẩu nguyên liệu thay thế cho biofuel sẽ tạo ra một áp lực thiếu hụt nghiêm trọng trong nước. 

Ở hướng ngược lại, bất chấp sự thận trọng chung, USDA đã quyết định nâng dự báo sản lượng đậu tương của Brazil lên mức 180,0 triệu tấn (tăng 2 triệu tấn so với tháng trước). Đây là mức sản lượng kỷ lục, phản ánh mức tăng 8,5 triệu tấn so với năm ngoái.

Trong khi đó, sản lượng của Argentina được giữ nguyên ở mức 48,5 triệu tấn. Dù điều kiện cây trồng tại đây nhìn chung là ổn định, nhưng những lo ngại về thời tiết tại các vùng sản xuất phía Nam đã khiến USDA chưa vội vàng nâng dự báo.

Tất cả các yếu tố trên tạo thành một thế đối trọng với giá đậu tương toàn cầu, và thị trường sẽ cần chờ đợi thêm các động thái mua hàng thực tế của Trung Quốc để dự đoán được xu hướng sắp tới.

Lúa mì: Tồn kho chạm mốc kỷ lục 6 năm

Tồn kho lúa mì Mỹ dự kiến đạt 931 triệu giạ, mức cao nhất trong vòng 6 năm qua. Điều đáng nói là dù các cam kết xuất khẩu hiện tại đã đạt 89% kế hoạch (cao hơn mức trung bình 5 năm là 82,8%), USDA vẫn tỏ ra rất "dè dặt" trong việc nâng mục tiêu xuất khẩu.

Sự miễn cưỡng này hoàn toàn có cơ sở khi nhìn vào sức mạnh của các đối thủ Nam Mỹ. Argentina đang sở hữu vụ mùa kỷ lục 27,8 triệu tấn (tăng 50% so với năm ngoái). Việc Argentina nâng dự báo xuất khẩu lên mức 18,0 triệu tấn (so với chỉ 7,2 triệu tấn năm ngoái) đã tạo ra một rào cản khổng lồ, bóp nghẹt cơ hội cạnh tranh về giá của lúa mì Mỹ trên thị trường quốc tế.

Kết luận: Báo cáo USDA tháng 2 đã phác thảo một kịch bản đầy lạc quan về nhu cầu nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro về mặt số liệu thực tế. Liệu các rào cản chính trị từ luật 45Z và áp lực cạnh tranh nghẹt thở từ các đối thủ Nam Mỹ có cho phép Mỹ đạt được những cột mốc xuất khẩu mang tính lịch sử này? Câu trả lời có lẽ sẽ nằm ở báo cáo tháng 4 tới, sau khi các dữ liệu về tồn kho thực tế vào ngày 31/3 buộc USDA phải đối diện với sự thật về nhu cầu chăn nuôi và tốc độ giao hàng thực tế. Cho đến lúc đó, thị trường sẽ vẫn nằm trong trạng thái giằng co giữa những dự báo màu hồng của cơ quan quản lý và thực tế khốc liệt của dòng chảy thương mại toàn cầu.