Bất chấp xung đột ở Ukraine và trừng phạt, Nga vẫn giữ vai trò quan trọng trong các dự án hạt nhân châu Âu, phơi bày những mâu thuẫn lớn giữa chính sách trừng phạt và thực tế hợp tác của EU.
Trong khi hạn chế công nghệ chiến lược, EU vẫn duy trì miễn trừ cho các dự án hạt nhân “hòa bình”, khiến hợp tác với Nga tiếp diễn. Ảnh: TASS
Theo Pravda châu Âu (eurointegration.com.ua/eng), bất chấp giao tranh ở Ukraine và lệnh trừng phạt từ phương Tây, Nga vẫn duy trì vai trò quan trọng trong nhiều dự án hạt nhân của châu Âu. Sự hợp tác này đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về tính nhất quán trong chính sách của EU.
Tập đoàn nhà nước Rosatom của Nga vẫn tham gia vào các chương trình của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), bao gồm cả các nhiệm vụ Đánh giá Cơ sở hạ tầng (INIR). Theo Olena Lapenko thuộc DiXi Group, về mặt hình thức, Rosatom hoạt động như một đơn vị chuyên gia độc lập, nhưng trên thực tế lại vận hành như một công ty quảng bá các công nghệ, tiêu chuẩn và mô hình tài chính của riêng mình. Cách tiếp cận này tạo ra "xung đột lợi ích rõ ràng mà các thể chế châu Âu không muốn thừa nhận".
Tình hình xung quanh ITER - dự án xây dựng Lò phản ứng nhiệt hạch thử nghiệm quốc tế tại Pháp, một sáng kiến quốc tế hàng đầu do Euratom tài trợ - là một minh chứng. Mặc dù Nga vẫn duy trì chiến dịch quân sự ở Ukraine, nước này không chỉ duy trì vị thế là một bên tham gia đầy đủ vào dự án mà còn tăng cường vai trò cung cấp các linh kiện quan trọng. Các bộ phận này bao gồm các thành phần của hệ thống nam châm siêu dẫn, các bộ phận của buồng chân không cùng một số hệ thống chẩn đoán và kỹ thuật của lò phản ứng.
ITER trên thực tế đã trở thành một ngoại lệ trừng phạt. Vấn đề cốt lõi nằm ở việc Nga có thể cung cấp các công nghệ, vật liệu và phát triển khoa học tiên tiến, trong đó một số có tiềm năng lưỡng dụng. Việc này được thực hiện nhờ sự tham gia đầy đủ của các tổ chức khoa học và công nghiệp Nga trong việc phát triển các thành phần quan trọng của lò phản ứng, cũng như chế độ đặc quyền và miễn trừ của tổ chức quốc tế.
Nguồn tin trên kết luận, chính sách trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU) trong lĩnh vực hạt nhân khó có thể được coi là nhất quán. Trong khi tuyên bố hạn chế Nga tiếp cận các công nghệ quan trọng, EU đồng thời duy trì các miễn trừ trừng phạt đối với một số dự án nghiên cứu quốc tế trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình. Trên thực tế, điều này cho phép sự tương tác công nghệ sâu rộng tiếp tục diễn ra, bất chấp bối cảnh chiến sự ở Ukraine.
Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc
