Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa chính thức công bố Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam, với nhiều cập nhật quan trọng tiệm cận chuẩn mực G20/OECD và xu hướng quản trị doanh nghiệp bền vững, góp phần nâng cao chất lượng và sức hấp dẫn của thị trường vốn Việt Nam.
Ngày 3/2/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp với Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) tổ chức Lễ Công bố Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam (Vietnam Corporate Governance Code - VN CG Code). Sự kiện được tổ chức trong khuôn khổ chương trình hợp tác giữa UBCKNN và IFC, với sự hỗ trợ của Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO), nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng quản trị công ty tại Việt Nam theo chuẩn mực và thông lệ quốc tế.
Trong vai trò là cơ quan xây dựng, quản lý và giám sát thị trường chứng khoán, UBCKNN xác định quản trị công ty là một trong những trụ cột then chốt bảo đảm sự phát triển minh bạch, hiệu quả và bền vững của thị trường vốn. Trên cơ sở đó, UBCKNN, cùng với IFC và sự hỗ trợ của SECO, đã tiến hành nghiên cứu, rà soát và nâng cấp Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam, nhằm phản ánh đầy đủ những thay đổi trong khuôn khổ pháp lý trong nước, đồng thời tham chiếu các chuẩn mực quản trị công ty tiên tiến trên thế giới.
Phát biểu tại Lễ Công bố, đại diện UBCKNN nhấn mạnh, trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang hướng tới các chuẩn mực quốc tế và đã được các tổ chức xếp hạng thị trường xem xét nâng hạng, yêu cầu về quản trị công ty ngày càng trở nên cấp thiết. Quản trị công ty tốt không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố niềm tin của nhà đầu tư, thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn và thúc đẩy phát triển bền vững.
Toàn cảnh lễ công bố Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam
Theo UBCKNN, việc ban hành Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam là một trong những giải pháp nền tảng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường vốn khu vực và quốc tế, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng, uy tín và sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán trong giai đoạn phát triển mới.
Thực tế cho thấy, mặt bằng thực hành quản trị công ty tại Việt Nam đã có những cải thiện tích cực trong những năm gần đây. Kết quả đánh giá của Thẻ điểm Quản trị Công ty ASEAN (ACGS) cho thấy, các doanh nghiệp niêm yết Việt Nam đã có bước tiến rõ nét, đặc biệt ở các nội dung liên quan đến vai trò và trách nhiệm của Hội đồng quản trị, tính đa dạng và tính độc lập của thành viên Hội đồng quản trị, cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cổ đông thiểu số, cũng như hiệu quả hoạt động của các ủy ban chuyên trách thuộc Hội đồng quản trị. Tuy nhiên, so với các thị trường phát triển và một số quốc gia ASEAN tiên tiến, dư địa cải thiện vẫn còn lớn.
Trong bối cảnh đó, Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam được cập nhật lần này được kỳ vọng sẽ trở thành khung tham chiếu quan trọng, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao chất lượng quản trị theo thông lệ tốt nhất. Với vai trò là một nhà đầu tư phát triển toàn cầu, IFC luôn coi thực hành quản trị công ty là tiêu chí quan trọng trong các quyết định đầu tư. Kinh nghiệm của IFC tại các thị trường đang phát triển cho thấy, các doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn cao về quản trị công ty thường xây dựng được Hội đồng quản trị và Ban điều hành hoạt động hiệu quả hơn, qua đó cải thiện chất lượng ra quyết định, tăng cường quản lý rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động tổng thể.
Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam được cập nhật lần này có một số điểm mới đáng chú ý. Trước hết, Bộ Nguyên tắc được đổi tên thành “Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam”, thay cho tên gọi trước đây là “Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam theo Thông lệ Tốt nhất”, nhằm phù hợp với thông lệ đặt tên phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Thứ hai, nội dung sửa đổi của Bộ Nguyên tắc được tham chiếu trực tiếp tới Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty G20/OECD ban hành năm 2023, cũng như các bộ nguyên tắc quản trị công ty mới được ban hành tại các thị trường ASEAN tiên tiến và một số quốc gia phát triển. Đồng thời, các thay đổi trong quy định pháp luật liên quan đến quản trị công ty tại Việt Nam trong thời gian qua cũng đã được rà soát, cập nhật và tích hợp đầy đủ.
Thứ ba, Bộ Nguyên tắc cập nhật đã lồng ghép mạnh mẽ hơn các nội dung về phát triển bền vững, bao gồm quản trị biến đổi khí hậu, các vấn đề môi trường và xã hội. Đây là điểm nhấn quan trọng, phản ánh xu hướng toàn cầu về quản trị doanh nghiệp có trách nhiệm, gắn hiệu quả kinh doanh với các mục tiêu phát triển bền vững dài hạn.
Thứ tư, Bộ Nguyên tắc được triển khai theo phương thức “Tuân thủ hoặc Giải thích” (Comply or Explain). Theo đó, các công ty niêm yết được kỳ vọng sẽ áp dụng Bộ Nguyên tắc ngay sau khi được ban hành, công bố việc áp dụng và báo cáo thực hiện quản trị công ty theo Bộ Nguyên tắc trên cơ sở định kỳ hàng năm. Phương thức này vừa nâng cao tính minh bạch, vừa tạo sự linh hoạt, phù hợp với đặc thù của từng doanh nghiệp, và là thông lệ được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia trên thế giới và trong khu vực ASEAN.
Trong thời gian tới, UBCKNN cho biết sẽ phối hợp với các Sở Giao dịch Chứng khoán nghiên cứu đưa việc áp dụng Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty trở thành một trong những tiêu chí ưu tiên xem xét khi lựa chọn doanh nghiệp vào các rổ chỉ số. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm từng bước hình thành một lớp tài sản có chất lượng quản trị cao, tiệm cận chuẩn mực khu vực và quốc tế, qua đó nâng cao uy tín và sức hấp dẫn của thị trường vốn Việt Nam trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.
Việc công bố Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam tiếp tục khẳng định cam kết mạnh mẽ của UBCKNN trong xây dựng thị trường chứng khoán minh bạch, công bằng và phát triển bền vững, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao thực hành quản trị, đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của nhà đầu tư trong nước và quốc tế.
Bình Minh
