Bước sang năm 2026, cuộc tổng kiểm kê tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị và tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý đã thực sự bước vào giai đoạn tăng tốc. Trọng tâm hiện nay là tiến độ đăng ký đối tượng kiểm kê, nhập liệu, gửi và duyệt báo cáo. Đây là những khâu quyết định chất lượng bức tranh tài sản công trên phạm vi cả nước.
Nhiều bộ, ngành, địa phương đã hoàn tất đăng ký đối tượng
Mục tiêu của cuộc tổng kiểm kê tài sản công năm 2026 là xác định đầy đủ số lượng, cơ cấu, hiện trạng và giá trị tài sản công trên phạm vi cả nước, phục vụ việc sắp xếp, khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn lực công sau khi bộ máy hành chính được tinh gọn, đơn vị hành chính được sáp nhập và mô hình chính quyền 2 cấp được vận hành thống nhất.
Kết quả kiểm kê sẽ là cơ sở quan trọng cho việc xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, hoàn thiện chính sách, pháp luật về quản lý tài sản công và lập báo cáo tài chính Nhà nước, báo cáo thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Phương Anh
Theo số liệu cập nhật trên Phần mềm Tổng kiểm kê tài sản công đến 12h ngày 24/2/2026 cho thấy, tiến độ thực hiện của các bộ, ngành, địa phương đã có chuyển biến rõ rệt.
Cụ thể, ở cấp trung ương, 30/55 bộ, cơ quan đã hoàn thành đăng ký đối tượng kiểm kê, đạt 54%. Đáng chú ý, nhiều đơn vị đã triển khai sớm và các khâu thực hiện đều rất bài bản như: Văn phòng Chủ tịch nước, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thanh tra Chính phủ, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Kiểm toán nhà nước, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Văn phòng Trung ương Đảng cùng nhiều tổ chức hội.
Tại địa phương, 18/34 tỉnh, thành phố đã hoàn tất đăng ký, đạt 52%. Các địa phương hoàn thành sớm bước này gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Đồng Nai, Nghệ An cùng nhiều tỉnh, thành khác.
Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ, ngành và địa phương có tỷ lệ đăng ký thấp hoặc phải rà soát lại do xác định chưa đúng đối tượng. Đáng chú ý, một số loại tài sản kết cấu hạ tầng như cụm công nghiệp, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ thông tin tập trung vẫn chưa có đơn vị nhập thông tin lên hệ thống. Đây được xem là khoảng trống cần sớm được lấp đầy.
Không vì nhanh mà bỏ qua chính xác
Theo đánh giá từ Bộ Tài chính, nếu đăng ký là bước khởi đầu của cuộc tổng kiểm kê, thì bước gửi báo cáo mới phản ánh mức độ hoàn thành thực chất. Ở khâu này, báo cáo của Bộ Tài chính cũng đưa ra một số kết quả rất khả quan.
Cụ thể, ở khối trung ương, ngoài 6 tổ chức hội đã hoàn thành 100% việc gửi báo cáo, hiện có một số đơn vị có tỷ lệ gửi cao hơn mặt bằng chung như Thông tấn xã Việt Nam (93%), Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (86%), Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (72%), Bảo hiểm xã hội Việt Nam (64%).
Tại địa phương cũng ghi nhận tiến độ tích cực như Quảng Ninh đạt 99%, Đồng Nai đạt 96%, Hải Phòng đạt 95%. Các địa phương như TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, An Giang, Hưng Yên, Lâm Đồng, Đồng Tháp, Lai Châu, Sơn La… cũng có tỷ lệ gửi báo cáo cao hơn mức bình quân.
Các bộ, ngành, địa phương cần rà soát kỹ và cập nhật các nhóm tài sản còn thiếu
Tổng kiểm kê tài sản công năm 2026 đang bước vào giai đoạn quyết định. Số lượng báo cáo đã gửi tăng lên từng ngày, tỷ lệ duyệt tại nhiều địa phương đạt mức cao, cho thấy nỗ lực đáng ghi nhận của các bộ, ngành và địa phương.
Tuy nhiên, phía trước vẫn còn khối lượng công việc không nhỏ. Để bảo đảm hoàn thành đúng tiến độ và chất lượng, các đơn vị cần tiếp tục rà soát đối tượng kiểm kê, khẩn trương cập nhật đầy đủ các nhóm tài sản còn thiếu, đồng thời kiểm tra kỹ dữ liệu trước khi gửi và duyệt.
Tuy vậy, vẫn còn không ít đơn vị có tỷ lệ gửi báo cáo thấp, làm gia tăng nguy cơ dồn việc vào sát thời hạn. Áp lực hoàn thành đúng tiến độ vì thế ngày càng rõ rệt.
Đối với khâu duyệt báo cáo - bước kiểm soát quan trọng nhằm bảo đảm tính chính xác của dữ liệu, tỉnh Quảng Ninh tiếp tục dẫn đầu khi hoàn thành việc phê duyệt báo cáo tài sản cố định và tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ đạt 100%. Tiếp đến là Đồng Nai; Hải Phòng; An Giang; Nghệ An… đều đang đạt mức từ 60% đến 98%. Một số địa phương khác đạt tỷ lệ duyệt trên 50% và đang tiếp tục rà soát để bảo đảm đầy đủ đối tượng kiểm kê.
Song hành với tiến độ, chất lượng dữ liệu của báo cáo là yêu cầu then chốt. Bộ Tài chính cho biết, qua kiểm tra trên hệ thống, cơ quan quản lý đã phát hiện một số lỗi logic đáng lưu ý như: có nơi ghi nhận đất ở tình trạng “hỏng, không sử dụng được”; diện tích đất bất thường; tài sản còn trong thời gian khấu hao nhưng giá trị còn lại bằng 0 đồng…
Một số đơn vị nhập đường giao thông nông thôn, giao thông nội đồng vào nhóm tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ. Nhập nghĩa trang, đài tưởng niệm vào tài sản kết cấu hạ tầng văn hóa, thể thao, thậm chí nhập nhà bảo tàng vào nhóm kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia. Có trường hợp hạch toán dự án nâng cấp, sửa chữa như một tài sản độc lập, không đúng nguyên tắc.
Theo ông Nguyễn Tân Thịnh - Cục trưởng Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính, những sai sót này nếu không được chấn chỉnh kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến độ tin cậy của cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công. “Do đó, yêu cầu đặt ra đối với các bộ, ngành, địa phương lúc này không chỉ là “chạy” cho kịp tiến độ, mà còn phải siết chặt kiểm soát, bảo đảm từng chỉ tiêu được nhập đúng, đủ và nhất quán” - ông Thịnh nhấn mạnh.
Dựng nền dữ liệu cho quản trị hiện đại
Thực tiễn cho thấy, ở những đơn vị có tiến độ hoàn thành cao, người đứng đầu thường trực tiếp chỉ đạo, phân công rõ trách nhiệm và theo dõi sát từng mốc công việc. Việc thành lập tổ công tác chuyên trách, giao đầu mối tổng hợp dữ liệu và yêu cầu báo cáo định kỳ giúp quá trình kiểm kê diễn ra bài bản, hạn chế tình trạng dồn việc vào cuối kỳ.
Ngược lại, nếu thiếu sự chỉ đạo thống nhất, việc rà soát tài sản dễ rơi vào phân tán, mỗi bộ phận thực hiện một cách, dẫn đến chậm tiến độ hoặc phát sinh sai sót khi nhập liệu.
Với phạm vi rộng, liên quan nhiều phòng, ban chuyên môn, tổng kiểm kê tài sản công không chỉ là bài toán kỹ thuật mà còn là phép thử năng lực điều hành. Vai trò của người đứng đầu vì thế được xem là yếu tố then chốt, quyết định cả tiến độ lẫn chất lượng dữ liệu cuối cùng.
Cuộc tổng kiểm kê tài sản công năm 2026 không đơn thuần nhằm hoàn thành một chỉ tiêu hành chính. Quan trọng hơn, đây là bước đi nền tảng để xây dựng hệ thống dữ liệu tài sản công đồng bộ, minh bạch và có khả năng cập nhật thường xuyên.
Khi bức tranh tài sản công được vẽ đầy đủ và chính xác, Nhà nước sẽ có cơ sở khoa học để sắp xếp lại trụ sở, xử lý tài sản dôi dư, tối ưu hóa khai thác hạ tầng, hạn chế thất thoát, lãng phí. Trong dài hạn, đó là tiền đề để nâng cao kỷ luật tài chính - ngân sách và tăng cường trách nhiệm giải trình.
Theo ghi nhận của Bộ Tài chính, để tài sản công trở thành nguồn lực trong mô hình chính quyền 2 cấp và hoàn thành các mục tiêu như đã đề ra thì vẫn còn nhiều việc phải làm. Nhưng với quyết tâm đồng bộ từ trung ương đến địa phương, cùng yêu cầu rõ ràng: nhanh hơn, đồng bộ hơn và chính xác hơn, cuộc tổng kiểm kê tài sản công 2026 được kỳ vọng sẽ tạo nên bước chuyển quan trọng trong quản trị tài sản quốc gia theo hướng minh bạch hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn.
Vân Hà
