Năm 2025 ghi dấu một giai đoạn tăng trưởng mạnh của thị trường chứng khoán Việt Nam khi VN-Index tăng gần 41%. Tuy nhiên, phía sau những bứt phá ấn tượng của chỉ số là một bức tranh phân hóa sâu sắc, đặt ra nhiều thách thức cho cả nhà đầu tư cá nhân lẫn các nhà quản lý quỹ. Dù chịu áp lực ngắn hạn, nhiều quỹ mở vẫn duy trì được mức sinh lời hai chữ số, với mức độ rủi ro thấp hơn đáng kể so với nhà đầu tư cá nhân tự đầu tư.

VN-Index liên tục lập đỉnh lịch sử nhưng đà tăng của thị trường tập trung chủ yếu vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn trong rổ VN30, trong khi hơn 46% số cổ phiếu trên thị trường ghi nhận lợi nhuận âm.

Ngay cả cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt cũng trải qua các nhịp điều chỉnh kéo dài do tác động của lãi suất, yếu tố vĩ mô và sự dịch chuyển dòng tiền.

Chỉ số VN-Index nếu loại trừ nhóm VIC thực chất chỉ tăng khoảng 10,6%, cho thấy phần lớn nhà đầu tư không hưởng lợi tương xứng từ mức tăng của chỉ số. Diễn biến bất ngờ của nhiều cổ phiếu trong năm 2025 cho thấy một thực tế rằng một doanh nghiệp chất lượng không đồng nghĩa với cơ hội đầu tư hiệu quả tại mọi thời điểm.

Khi tăng trưởng không thật sự lan tỏa, hiệu quả đầu tư không đơn thuần chỉ phụ thuộc vào việc “chọn đúng cổ phiếu”, mà còn được quyết định bởi thời điểm giải ngân, cấu trúc danh mục và kỷ luật quản trị rủi ro.

Quỹ cổ phiếu: Tăng trưởng trong phân hóa

Với đặc thù của một thị trường mới nổi như Việt Nam, không phải chiến lược nào cũng phù hợp để bứt phá trong mọi giai đoạn. Năm 2025 cho thấy rõ tính luân phiên hiệu suất giữa các quỹ, khi những chiến lược từng dẫn đầu ở các năm trước không còn giữ vai trò chủ đạo.

Năm nay, nhóm quỹ cổ phiếu có chiến lược năng động đã vươn lên dẫn đầu với mức sinh lời ấn tượng. Triết lý “dĩ bất biến ứng vạn biến” được thể hiện qua việc giữ vững cấu trúc danh mục cốt lõi, kiên định với chiến lược dài hạn, đồng thời linh hoạt điều chỉnh tỷ trọng theo diễn biến dòng tiền để nắm bắt cơ hội ngắn và trung hạn.

Dữ liệu thống kê bởi Fmarket – Nền tảng tập trung nhiều quỹ mở nhất Việt Nam cho thấy, những quỹ cổ phiếu có sự nhạy bén trong vận hành danh mục đạt được mức sinh lời ấn tượng trong năm 2025 với lợi nhuận trên 30%, tiêu biểu như BVFED (36,77%), DCDS (32,84%) và MAGEF (30,74%).

Ngoài ra, danh sách các quỹ có lợi nhuận tốt nhất năm nay còn có quỹ UVEEF (24.6%), BMFF (24,51%), VCBF-BCF (22,82%), MBVF (20,84%), TCGF (18,93%), EVESG (18,86%), MAFEQI (17,27%).

Ở chiều ngược lại, thay vì chạy theo các nhịp tăng ngắn hạn mang tính cục bộ, các quỹ theo phong cách giá trị tiếp tục bền bỉ tích lũy cổ phiếu của những doanh nghiệp đầu ngành, ưu tiên quản trị rủi ro và duy trì cấu trúc danh mục.

Chiến lược này có thể khiến hiệu suất quỹ thấp hơn VN-Index trong một số giai đoạn, nhưng đổi lại là khả năng bảo toàn cấu trúc danh mục và tích lũy tài sản chất lượng để tối ưu hiệu quả đầu tư khi thị trường bước vào chu kỳ tăng trưởng rộng hơn.

Dữ liệu trong giai đoạn 5 năm cho thấy, nhóm quỹ có hiệu suất cao nhất đạt mức lợi nhuận bình quân khoảng 15–22%/năm. Đáng chú ý, các quỹ dẫn đầu lợi nhuận dài hạn vẫn là những cái tên quen thuộc như VESAF, DCDS, SSI-SCA, BVFED, MAGEF hay VCBF-BCF.

Sự lặp lại này không mang tính ngẫu nhiên, mà phản ánh năng lực quản lý danh mục, quy trình đầu tư kỷ luật và khả năng thích ứng bền bỉ của các quỹ này qua nhiều chu kỳ thị trường.

Điều này cũng nhấn mạnh bản chất của đầu tư quỹ mở là một chiến lược phân bổ tài sản trung và dài hạn, đồng thời phát huy hiệu quả rõ rệt khi nhà đầu tư duy trì thời gian nắm giữ đủ dài, hoặc thời gian lý tưởng là xuyên suốt ít nhất một chu kỳ kinh tế.

Quỹ trái phiếu: Bộ đệm an toàn, giữ nhịp tăng trưởng

Ghi nhận trên Fmarket, dòng tiền vào các quỹ trái phiếu trên nền tảng nãy vẫn duy trì ổn định xuyên suốt năm 2025. Mặt bằng lợi nhuận giữa các quỹ tương đối đồng đều, trong đó hiệu suất của một số quỹ tiếp tục vượt xa lãi suất tiền gửi tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng, hiện chỉ quanh mức 4,7%/năm.*

Về hiệu suất, các quỹ trái phiếu ghi nhận mức sinh lời tích cực trong năm. Dẫn đầu là HDBOND (7,57%) và MBBOND (7,19%), theo sau là LHBF (7,07%) và quỹ VFF (7,08%). Trong đó, HDBOND và LHBF có phân bổ một phần danh mục vào cổ phiếu nhằm mở rộng dư địa lợi nhuận.

Nhiều quỹ khác cũng duy trì hiệu suất ổn định trên 6%, như DCBF (6,9%), VNDBF (6,86%), MAFF (6,46%), MBAM (6,22%), ABBF (6,18%) và VCBF-FIF (6,08%). Đặc biệt, hai quỹ MBAM và ABBF là trái phiếu thanh khoản có lợi nhuận và tính thanh khoản cạnh tranh hơn so với tiền gửi tiết kiệm ngân hàng kỳ hạn ngắn, được thiết kế nhằm đáp ứng các mục tiêu tài chính ngắn hạn.

Dần về cuối năm, xu hướng lãi suất huy động tăng trở lại khiến quỹ trái phiếu chịu áp lực trong ngắn hạn. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, mặt bằng lãi suất cao hơn sẽ tạo điều kiện để các quỹ tái đầu tư vào trái phiếu mới với lợi suất hấp dẫn hơn, đồng thời cải thiện chất lượng dòng tiền, từ đó mở ra triển vọng lợi nhuận tích cực hơn nữa trong năm tới.

Chuẩn bị cho chu kỳ mới

Bước sang năm 2026, nền tảng vĩ mô của Việt Nam được đánh giá tương đối thuận lợi, với tăng trưởng GDP dự báo duy trì ở mức cao trong khu vực. Dù nhóm vốn hóa lớn có P/E cao đang chiếm tỷ trọng lớn trong chỉ số, phần lớn cổ phiếu trên thị trường vẫn giao dịch ở vùng định giá thấp đến trung bình.

Theo SSI, mặt bằng định giá thị trường hiện ở vùng hấp dẫn, với P/E dự phóng 2025–2026 khoảng 13,9x và 12x, thấp hơn trung bình 10 năm và vẫn hợp lý so với khu vực, phản ánh thị trường đang bước vào giai đoạn đầu của chu kỳ tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh đó, chiến lược bền bỉ tích lũy, phân bổ đa dạng và duy trì kỷ luật đầu tư tiếp tục được xem là cách tiếp cận phù hợp để chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Hoàng Ngân

Link gốc