Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) có công văn đề nghị cho phép tăng sản lượng khai thác vượt không quá 15% công suất ghi trong các giấy phép khai thác khoáng sản. Phía Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, để đảm bảo tính công bằng, cạnh tranh nên áp dụng với tất cả tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản đủ điều kiện mà không chỉ riêng 4 dự án như TKV đề nghị.

Ngày 15/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có Tờ trình Chính phủ về việc đề nghị ban hành Nghị quyết của Chính phủ về cơ chế đặc thù cho phép khai thác vượt không quá 15% công suất đối với các giấy phép khai thác khoáng sản than đang còn hiệu lực nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Theo Nông nghiệp và Môi trường, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Trong nước, nhu cầu điện năng tăng cao, trong khi nguồn nhiên liệu nhập khẩu đối mặt nhiều rủi ro về giá cả, logistics và khả năng cung ứng. Trong bối cảnh đó, than trong nước tiếp tục giữ vai trò là nguồn năng lượng nền tảng; năng lực khai thác thực tế của các mỏ còn dư địa để tăng sản lượng; tuy nhiên, thủ tục điều chỉnh công suất theo quy định hiện hành chưa đáp ứng yêu cầu huy động nhanh nguồn lực.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản số 2025 ngày 09/3/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã nghiên cứu đề xuất cơ chế đặc thù nhằm kịp thời nâng công suất khai thác than phục vụ an ninh năng lượng quốc gia.

Thợ lò Than Mông Dương sử dụng máy khoan đá IT29 trong công tác đào lò. Ảnh: Báo Quảng Ninh

Theo đó, ngày 11/3/2026 Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) có Công văn số 1441 đề nghị cho phép tăng sản lượng khai thác vượt không quá 15% công suất ghi trong các giấy phép khai thác khoáng sản. Tiếp đó, ngày 17/3/2026, TKV có Công văn số 1646 đề nghị áp dụng cơ chế này đối với 4 dự án, gồm:

(1) Dự án khai thác hầm lò dưới mức -35 khu Lộ Trí theo Giấy phép số 365/GP-BTNMT ngày 31 tháng 01 năm 2018;

(2) Dự án khai thác giai đoạn II mỏ than Mông Dương theo Giấy phép số 2760/GP-BTNMT ngày 31 tháng 12 năm 2008 và Quyết định điều chỉnh số 4716/GP-BNNMT ngày 10 tháng 11 năm 2025;

(3) Dự án khai thác phần lò giếng mỏ than Khe Tam theo Giấy phép số 2500/GP-BTNMT ngày 28 tháng 11 năm 2008 và Quyết định điều chỉnh số 4666/GP-BNNMT ngày 06 tháng 11 năm 2025;

(4) Dự án đầu tư khai thác phần dưới mức -50 mỏ than Hà Lầm theo Giấy phép số 2497/GP-BTNMT ngày 28 tháng 11 năm 2008 và Quyết định điều chỉnh số 2394/GP-BNNMT ngày 27 tháng 6 năm 2025.

Để đảm bảo tính công bằng, cạnh tranh cũng như chủ động trong việc đảm bảo an ninh năng lượng phục vụ phát triển kinh tế trong tình hình địa chính trị thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt tại khu vực Trung Đông; các tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược, trong đó có eo biển Hormuz tiếp tục bị tắc nghẽn, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất Nghị quyết điều chỉnh với các giấy phép khai thác khoáng sản than đang còn hiệu lực trên cả nước nếu tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản đủ điều kiện áp dụng mà không chỉ riêng 4 dự án như TKV đề nghị.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc ban hành Nghị quyết sẽ góp phần tăng nhanh nguồn cung than trong nước, kịp thời đáp ứng nhu cầu sử dụng năng lượng cho nền kinh tế, qua đó bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; đồng thời tận dụng hiệu quả năng lực thiết bị, công nghệ và hạ tầng khai thác hiện có của các mỏ than đang hoạt động.

Đối với rủi ro và biện pháp kiểm soát, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, việc áp dụng cơ chế đặc thù có thể phát sinh một số rủi ro như nguy cơ khai thác vượt trữ lượng được phê duyệt, gia tăng tác động tiêu cực đến môi trường và thất thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, các rủi ro này đã được kiểm soát thông qua việc quy định chặt chẽ trong Nghị quyết về phạm vi trữ lượng được phép khai thác, các điều kiện về bảo vệ môi trường, cơ chế giám sát, hậu kiểm và nghĩa vụ tài chính đối với toàn bộ sản lượng khai thác.

Link gốc