Các nhà đầu tư trẻ thuộc thế hệ Z đang ngày càng tin tưởng vào chatbot AI và dần tạo ra ảnh hưởng đáng kể đến thị trường. Nhóm này đang trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy hoạt động đầu tư tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Gen Z đầu tư bằng AI - lực lượng mới trên thị trường

Khi bắt đầu giao dịch vào năm 2020, Lito Chen chủ yếu làm theo những lời khuyên quen thuộc: dồn toàn bộ khoản tiết kiệm ít ỏi của một sinh viên đại học vào các cổ phiếu blue-chip, chẳng hạn như cổ phiếu của các công ty rượu - vốn được nhiều nhà phân tích ca ngợi là khoản đầu tư an toàn.

Nhưng thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Khoản đầu tư này khiến anh mất sạch tiền tiết kiệm và làm lung lay niềm tin vào những phương pháp phân tích tài chính truyền thống.

Vì vậy, khi chuẩn bị cho vòng đầu tư tiếp theo vào nửa đầu năm 2024, Chen đã chuyển sang những công cụ quen thuộc hơn với giới trẻ: chatbot AI và sức mạnh cộng đồng trên mạng xã hội.

Bằng cách đầu tư vào danh mục gồm các cổ phiếu công nghệ, quốc phòng, khai khoáng và nhiều lĩnh vực khác được gợi ý từ bạn bè trên mạng cũng như các chatbot như Kimi và Zhipu, anh không chỉ bù đắp được khoản lỗ trước đó mà còn thu về lợi nhuận đáng kể.

"Tôi sẽ dựa nhiều hơn vào AI để lựa chọn cổ phiếu trong tương lai. Một số cổ phiếu mà AI gợi ý cho tôi thực sự cứ tăng liên tục", Chen, sinh viên 24 tuổi sống tại Thượng Hải, cho biết.

Nhà đầu tư gen Z Trung Quốc ngày càng dựa vào AI tư vấn đầu tư nhiều hơn. (Ảnh: SCMP)

Trẻ tuổi, am hiểu công nghệ và có phần táo bạo, Chen đại diện cho thế hệ nhà đầu tư cá nhân mới của Trung Quốc. Những nhà đầu tư Gen Z này được đặt biệt danh là “Xiao Dengs” - tạm dịch là “những chàng trai nhỏ”. Dù mỗi người chỉ nắm giữ lượng vốn không quá lớn, số lượng ngày càng tăng của họ đang góp phần thúc đẩy thị trường chứng khoán trị giá hơn 14.000 tỷ USD của Trung Quốc.

Từ tháng 9/2024 đến tháng 1/2025, số lượng nhà đầu tư dưới 30 tuổi tại Trung Quốc đã tăng gấp đôi, chiếm khoảng một phần ba trong tổng số 240 triệu nhà đầu tư cá nhân của cả nước, theo nghiên cứu của công ty môi giới chứng khoán Ping An và Viện Nghiên cứu Hurun.

Trong khi đó, các nhà đầu tư dưới 35 tuổi (bao gồm cả thế hệ Gen Y trẻ và toàn bộ Gen Z) chiếm hơn 45% số tài khoản giao dịch mới mở trong năm ngoái, tăng thêm 5 điểm phần trăm so với năm trước, theo báo cáo của hãng truyền thông Jiemian.

Ông Yang Delong - kinh tế trưởng tại Công ty Quản lý Quỹ First Seafront cho rằng năm 2025 là thời điểm các giao dịch của nhóm Xiao Deng thực sự thống trị thị trường với một “phong cách chưa từng có”.

Sở thích đầu tư vào các cổ phiếu tăng trưởng cao của nhóm Xiao Deng đã góp phần thúc đẩy làn sóng công nghệ gần đây, trong khi phong cách giao dịch nhanh và linh hoạt của họ cũng khiến thị trường biến động mạnh hơn. Sự nổi lên của thế hệ này – với mức chấp nhận rủi ro cao hơn nhiều so với cách tiếp cận thận trọng của cha mẹ – đang buộc các công ty môi giới phải thay đổi chiến lược để thu hút nhóm khách hàng trẻ.

Một số công ty môi giới thậm chí đã tung ra các linh vật hoạt hình, sản xuất podcast và cả những bộ phim ngắn mang tính kịch tính nhằm giành thị phần trong phân khúc nhà đầu tư trẻ đang phát triển nhanh chóng.

“Các giao dịch ngày càng mang tính ngắn hạn, phụ thuộc nhiều hơn vào tâm lý thị trường và chịu ảnh hưởng lớn từ các nhà đầu tư trẻ. Các nhà đầu tư kỳ cựu thường lo ngại nguy cơ thị trường điều chỉnh giảm, trong khi những người mới tham gia lại sợ bỏ lỡ cơ hội. Sự khác biệt trong tư duy này đang tái định hình động lực của thị trường chứng khoán Trung Quốc", ông Yang Ruyi - quản lý quỹ tại Công ty Quản lý Đầu tư Shanghai Prospect, nhận định.

Bên ngoài Trung Quốc, nhà đầu tư Gen Z đã trở thành một lực lượng kinh tế đáng chú ý trong vài năm qua. Xu hướng này được thúc đẩy bởi sự xuất hiện của các nền tảng giao dịch miễn phí hoa hồng như Robinhood, sự nhàm chán trong thời gian phong tỏa vì Covid-19, cùng với những đợt tăng giá mạnh của tiền điện tử, cổ phiếu “meme” và thậm chí cả vàng, dù đôi khi ngắn ngủi

Theo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, từ năm 2016 đến năm 2022, người trưởng thành dưới 35 tuổi tại Mỹ đã chuyển từ nhóm ít có khả năng sở hữu tài khoản môi giới nhất sang nhóm có tỷ lệ sở hữu cao nhất.

Tuy nhiên, tại Trung Quốc, làn sóng nhà đầu tư trẻ xuất hiện chậm hơn. Trong nhiều năm, bất động sản - nguồn tạo ra của cải chính của các hộ gia đình - vẫn là kênh đầu tư ưu tiên. Nhưng khi thị trường bất động sản chững lại sau đại dịch, lãi suất duy trì ở mức thấp và chính phủ Bắc Kinh đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ, dòng tiền đã bắt đầu dịch chuyển sang thị trường chứng khoán. Điều này cũng diễn ra trong bối cảnh một bộ phận lớn người trẻ có trình độ học vấn cao nhưng gặp khó khăn trong việc tìm việc làm ổn định.

Thắng lớn nhờ tin AI

Nhờ sự tham gia mạnh mẽ của nhóm nhà đầu tư trẻ, thị trường chứng khoán Trung Quốc đã có một năm 2025 khởi sắc. Chỉ số chuẩn CSI 300 tăng 18%, ghi nhận mức tăng tốt nhất kể từ khi đại dịch bắt đầu.

Dù vậy, số tiền mà các nhà đầu tư Xiao Deng có thể bỏ vào thị trường vẫn khá hạn chế. Việc tiết kiệm khi còn trẻ không hề dễ dàng ở Trung Quốc, nơi tiền lương không theo kịp chi phí sinh hoạt và sự ổn định việc làm ngày càng giảm. Trong nhiều trường hợp, cha mẹ phải hỗ trợ tài chính cho con cái, đặc biệt khi họ gặp thua lỗ, điều này phần nào hạn chế mức độ rủi ro mà các nhà đầu tư trẻ có thể chấp nhận.

Tuy nhiên, ngay cả khi chỉ một phần nhỏ trong khoảng 250 triệu người thuộc thế hệ này tham gia giao dịch tích cực, ảnh hưởng của họ đối với thị trường vẫn ngày càng lớn. Ví dụ, sự ưa chuộng cổ phiếu công nghệ của họ đã góp phần đưa dòng vốn vào những lĩnh vực mà Chủ tịch Tập Cận Bình muốn thúc đẩy nhằm cạnh tranh với Mỹ. Cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) hiện cũng là một trong những lựa chọn phổ biến của giới trẻ.

“Sự tham gia của họ đã làm gia tăng hoạt động giao dịch tại các công ty vừa và nhỏ cũng như trong lĩnh vực công nghệ, điều này sẽ hỗ trợ cho việc tài trợ và phát triển các ngành công nghiệp mới nổi,” Yan Kaiwen, chiến lược gia trưởng tại Công ty Chứng khoán China Fortune, nhận định.

Sự trỗi dậy của thế hệ Xiao Deng cũng đánh dấu sự thay đổi so với nhiều năm trước, khi thị trường chứng khoán Trung Quốc thường bị xem như một nơi mang tính đầu cơ nhiều hơn là kênh tích lũy tài sản đáng tin cậy. Ngay cả hiện nay, các nhà đầu tư Gen Z và cha mẹ của họ vẫn không phải lúc nào cũng có cùng quan điểm.

Tại Bắc Kinh, Jane Wang, 32 tuổi, làm việc trong lĩnh vực công nghệ, cho biết cô đã ngừng nghe lời khuyên đầu tư từ cha mình sau khi ông “khuyên rất mạnh mẽ” cô bán cổ phiếu của Sungrow Power Supply - một công ty năng lượng tái tạo của Trung Quốc. Cha cô cho rằng cổ phiếu này đã quá đắt, trong khi cô tin rằng công ty sẽ hưởng lợi từ nhu cầu điện năng tăng vọt của các trung tâm dữ liệu AI.

Cuối cùng, cô đã đúng. Cổ phiếu này tăng 130% trên thị trường đại lục trong năm 2025 và trở thành một trong những thương vụ IPO được mong đợi nhất tại Hồng Kông trong năm nay.

“Tôi nghĩ cách suy nghĩ của mình phù hợp hơn với thị trường hiện nay,” cô nói. Khi cô cố gắng giải thích về chuỗi cung ứng AI cho cha, ông chỉ đáp lại rằng những gì cô nói nghe như “toàn điều vô nghĩa”.

Thiên Ân

Link gốc