Sau một năm doanh nghiệp gánh phần lớn chi phí, thuế quan tại Mỹ đang dần thẩm thấu vào giá cả tiêu dùng.
Áp lực giá từ thuế quan tại Mỹ đang gia tăng
Mỹ đã thu thêm khoảng 187 tỷ USD tiền thuế quan trong năm 2025 so với năm 2024, tương đương mức tăng gần 200%. Phần lớn gánh nặng này rơi vào khu vực doanh nghiệp, khi họ chiếm khoảng 80% tổng chi phí thuế quan trong năm qua.
Tuy nhiên, dư địa để doanh nghiệp tiếp tục “gánh” chi phí đang thu hẹp nhanh chóng. JPMorgan cho biết tỷ lệ doanh nghiệp hấp thụ chi phí thuế quan hiện quanh mức 80% có thể giảm xuống chỉ còn khoảng 20% vào cuối năm 2026, khi áp lực buộc phải chuyển sang người tiêu dùng ngày càng rõ rệt.
Trong bối cảnh tâm lý bi quan về kinh tế Mỹ gia tăng, việc các biện pháp thuế quan cứng rắn của Tổng thống Donald Trump chưa khiến chi phí sinh hoạt leo thang đáng kể trong năm 2025 mang lại phần nào sự an tâm cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, bức tranh này nhiều khả năng sẽ thay đổi trong năm 2026.
“Nhiều khách hàng của chúng tôi thực sự không muốn chuyển chi phí sang người tiêu dùng, nhưng giờ họ buộc phải làm vậy”, ông Kyle Peacock, chuyên gia tư vấn tại Peacock Tariff Consulting, cho biết. Theo ông, một số doanh nghiệp đã điều chỉnh giá ngay từ đầu năm, trong khi những doanh nghiệp khác dự kiến chờ đến cuối quý I hoặc quý II.
Những mặt hàng có biên lợi nhuận thấp, trong đó có thực phẩm và hàng tiêu dùng thiết yếu, được dự báo sẽ nằm trong nhóm tăng giá sớm nhất. Nguyên nhân là "lớp đệm” giúp trì hoãn tác động của thuế quan đang dần biến mất.
Việc tích trữ hàng hóa từ đầu năm ngoái từng giúp doanh nghiệp chống lại cú sốc thuế quan, kể cả khi thuế nhập khẩu từ Trung Quốc có thời điểm lên tới 145%. Nhưng khi hàng tồn kho cạn dần, doanh nghiệp buộc phải nhập khẩu với mức thuế cao hơn - một gánh nặng chi phí mà họ chỉ có thể chịu đựng trong thời gian hữu hạn.
Theo Goldman Sachs, thuế quan đã đẩy lạm phát tại Mỹ tăng thêm khoảng 0,5 điểm phần trăm trong năm 2025, phù hợp với nhận định của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell rằng thuế quan là nguyên nhân khiến lạm phát vượt xa mục tiêu 2%, kết thúc năm ở mức 2,7%. Goldman dự báo áp lực này sẽ tiếp diễn, với lạm phát tăng thêm khoảng 0,3 điểm phần trăm trong nửa đầu năm nay.
Dù vậy, vẫn tồn tại một yếu tố bất định lớn có thể kìm hãm đà tăng giá: một vụ kiện mang tính bước ngoặt tại Tòa án Tối cao Mỹ có khả năng vô hiệu hóa các mức thuế quan sâu rộng nhất của chính quyền Trump. Theo Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ, tính đến ngày 14/12, các mức thuế đang bị thách thức này đã mang về khoảng 130 tỷ USD.
Nếu Tòa án Tối cao đứng về phía chống lại chính quyền Trump, các doanh nghiệp có thể được hoàn trả phần thuế đã nộp, qua đó làm giảm áp lực lên giá tiêu dùng. Ông Kyle Peacock cho rằng quyết định định giá của nhiều doanh nghiệp trong năm nay sẽ phụ thuộc lớn vào phán quyết từ Tòa án, dự kiến được công bố trong những tuần tới.
Song song đó, những lo ngại ngày càng gia tăng về khả năng chi trả của người tiêu dùng đang làm xói mòn sự ủng hộ chính trị dành cho ông Donald Trump. Trước áp lực này, Tổng thống Mỹ gần đây đã rút lại một loạt mức thuế quan cao hơn dự kiến, bao gồm thuế đối với nông sản, đồ nội thất, tủ bếp và mì ống.
Trương Khắc Trà
