Tuần giao dịch đầu tháng 3 khép lại với biến động khi VN-Index giảm hơn 112 điểm (5,98%) so với cuối tuần trước, đánh mất mốc 1.800 điểm và chấm dứt nhịp tăng trước đó. Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng, dòng tiền trở nên thận trọng hơn và chiến lược quản trị rủi ro đang được đặt lên hàng đầu.
VN-Index đã đảo chiều trong tuần qua. Ảnh: ST.
VN-Index không chỉ đánh mất thành quả của hai tuần hồi phục trước đó, mà còn phát đi tín hiệu cho thấy thị trường đã bước sang trạng thái thận trọng hơn, nơi yếu tố quản trị rủi ro và bảo toàn vốn trở nên quan trọng không kém việc tìm kiếm lợi nhuận.
Nhịp hồi phục bị gián đoạn khi rủi ro toàn cầu gia tăng
Tuần giao dịch từ 2-6/3/2026 khép lại với diễn biến không mấy thuận lợi đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Sau hai tuần phục hồi từ vùng 1.740 điểm và tiến sát khu vực đỉnh cũ tháng 1/2026 quanh 1.900 điểm, VN-Index đã đảo chiều trong tuần qua, đóng cửa tại 1.767,84 điểm, giảm 5,98%.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh rủi ro bên ngoài gia tăng nhanh chóng. Căng thẳng địa chính trị leo thang sau động thái quân sự của Mỹ và các đồng minh nhằm vào Iran khiến thị trường tài chính toàn cầu trải qua một tuần biến động mạnh. Khi xung đột có nguy cơ lan rộng trong khu vực Trung Đông, dòng vốn quốc tế thường có xu hướng giảm tỷ trọng tài sản rủi ro và dịch chuyển sang các kênh phòng thủ.
Theo đánh giá của ông Phan Tấn Nhật – Chuyên gia Chiến lược thị trường Công ty chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) những biến động địa chính trị thường tạo ra phản ứng dây chuyền đối với các thị trường tài chính, đặc biệt tại những giai đoạn thị trường đang ở vùng giá nhạy cảm sau nhịp tăng nhanh. Trong bối cảnh đó, sự điều chỉnh của thị trường chứng khoán Việt Nam được xem là phản ứng tương đối đồng pha với xu hướng toàn cầu.
Diễn biến của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn phản ánh rõ điều này. VN30 giảm 7,64%, mạnh hơn đáng kể so với VN-Index, cho thấy áp lực bán tập trung chủ yếu ở các cổ phiếu dẫn dắt. Khi các trụ lớn suy yếu đồng loạt, khả năng nâng đỡ chỉ số cũng bị hạn chế đáng kể.
Thanh khoản gia tăng mạnh trong tuần cho thấy hoạt động cơ cấu danh mục diễn ra khá sôi động. Trên HOSE, giá trị giao dịch đạt khoảng 208.598 tỷ đồng, tăng 33,5% so với tuần trước; khối lượng giao dịch tăng 39,1%. Trên HNX, thanh khoản còn tăng mạnh hơn, với giá trị giao dịch đạt 15.858 tỷ đồng, tăng 85,7%.
Thanh khoản tăng trong bối cảnh thị trường giảm điểm thường cho thấy áp lực cơ cấu danh mục và hạ tỷ trọng cổ phiếu diễn ra với cường độ lớn hơn so với giai đoạn trước.
Áp lực từ khối ngoại cũng khiến tâm lý thị trường trở nên thận trọng hơn. Trên HOSE, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 6.115 tỷ đồng trong tuần, tập trung ở một số cổ phiếu vốn hóa lớn như POW, FPT, NVL hay HPG. Ở chiều ngược lại, dòng tiền ngoại vẫn chọn lọc giải ngân vào DCM, KDH, VHM và PVT.
Dòng tiền phân hóa: nhóm năng lượng và hàng hóa nổi lên
Dù sắc đỏ chiếm ưu thế trong tuần qua, dòng tiền trên thị trường không rút hoàn toàn mà có xu hướng dịch chuyển giữa các nhóm ngành.
Về cơ cấu giao dịch, nhóm tài chính tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 29% tổng giá trị giao dịch tuần, tiếp theo là ngân hàng với 21%, nguyên vật liệu và công nghiệp cùng chiếm khoảng 11%.
Các nhóm từng đóng vai trò dẫn dắt trước đó đều điều chỉnh đáng kể, trong đó công nghệ thông tin giảm hơn 11%, tài chính giảm trên 8% và ngân hàng giảm hơn 6%.
Ở chiều ngược lại, dầu khí trở thành nhóm nổi bật nhất khi tăng khoảng 14% trong tuần. Trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới – đối mặt nguy cơ gián đoạn, giá dầu tăng mạnh đã hỗ trợ tích cực cho nhóm cổ phiếu năng lượng.
Phân bón – hóa chất cũng ghi nhận diễn biến tích cực. Các chỉ báo định lượng cho thấy nhóm này vẫn duy trì xu hướng trung dài hạn tích cực, dòng tiền trung hạn cải thiện và có mức tương quan với VN-Index ở trạng thái tích cực hơn so với nhiều nhóm ngành khác.
Theo nhận định của ông Phan Tấn Nhật, trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh bởi yếu tố vĩ mô, dòng tiền thường có xu hướng tìm đến các nhóm ngành gắn với chu kỳ hàng hóa hoặc các lĩnh vực có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ biến động cung – cầu toàn cầu. Điều này phần nào lý giải sự nổi lên của nhóm dầu khí và hóa chất trong tuần qua.
Trong khi đó, các nhóm nhạy cảm hơn với tăng trưởng kinh tế như bất động sản, bán lẻ, xây dựng, hàng không hay công nghệ - viễn thông lại chịu áp lực điều chỉnh lớn hơn.
Độ rộng thị trường tuần qua cũng phản ánh sự điều chỉnh lan rộng khi có tới 35 nhóm ngành giảm điểm, trong khi 17 nhóm giữ được sắc xanh. Tuy vậy, việc vẫn còn nhiều nhóm ngành tăng cho thấy cơ hội đầu tư không biến mất, mà đang thu hẹp và đòi hỏi mức độ chọn lọc cao hơn.
Thị trường phái sinh phát tín hiệu phòng thủ, VN-Index kiểm định vùng hỗ trợ 1.740 điểm
Diễn biến trên thị trường phái sinh cũng phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Hợp đồng tương lai VN30 kỳ hạn gần đóng cửa tại 1.898,9 điểm, thấp hơn chỉ số cơ sở với basis âm khoảng 5,29 điểm. Các kỳ hạn còn lại ghi nhận mức chênh lệch trái chiều từ âm 3,19 điểm đến dương 6,81 điểm.
Khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai tăng 11,9% trong khi khối lượng mở (OI) giảm xuống còn 33.117 hợp đồng. Điều này cho thấy hoạt động giao dịch ngắn hạn gia tăng, trong khi các vị thế nắm giữ dài hơn có xu hướng thu hẹp.
Trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh, phái sinh thường được sử dụng như một công cụ phòng vệ rủi ro cho danh mục cổ phiếu cơ sở. Việc giao dịch phái sinh tăng lên vì vậy phần nào phản ánh sự thận trọng của dòng tiền lớn.
Về mặt kỹ thuật, việc VN-Index đánh mất vùng 1.800 điểm cho thấy xu hướng tăng ngắn hạn từ vùng 1.740 điểm đã suy yếu đáng kể. Chỉ số hiện đang tiến gần vùng hỗ trợ quan trọng quanh 1.740 điểm – khu vực từng tạo đáy trong tháng 2/2026.
Diễn biến tại vùng giá này sẽ đóng vai trò quan trọng đối với xu hướng thị trường trong thời gian tới. Nếu VN-Index giữ vững vùng hỗ trợ, thị trường có thể dần ổn định trở lại và tiếp tục phân hóa theo từng nhóm ngành. Ngược lại, nếu vùng 1.740 điểm không được duy trì, áp lực bán có thể gia tăng trong ngắn hạn.
Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và thương mại toàn cầu vẫn còn hiện hữu, chuyên gia phân tích thuộc SHS cho rằng nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng danh mục ở mức hợp lý, hạn chế sử dụng đòn bẩy cao và ưu tiên các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc, đặc biệt trong những lĩnh vực có khả năng hưởng lợi từ biến động chuỗi cung ứng và năng lượng.
Tuần giao dịch đầu tiên của tháng 3 vì vậy không chỉ đơn thuần là một nhịp điều chỉnh về điểm số mà còn đánh dấu giai đoạn thị trường chuyển sang trạng thái thận trọng hơn, nơi yếu tố quản trị rủi ro được đặt lên hàng đầu trong chiến lược đầu tư.
