Bước sang năm 2026, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, lạm phát được định hướng kiểm soát chặt chẽ và chính sách vĩ mô chuyển mạnh sang chọn lọc dòng vốn, thị trường chứng khoán đứng trước một chu kỳ mới mang tính phân hóa sâu sắc.
Từ các cổ phiếu mang tính đại diện, dòng tiền tiếp tục lan sang các ngành liên quan, hình thành cơ chế vận động được ví như “bình thông nhau có điều hướng“
Thách thức lớn nhưng nền tảng đang hình thành
Năm 2025 khép lại với mức tăng trưởng kinh tế trên 8%, tạo nền so sánh cao cho năm 2026. Trong bối cảnh đó, mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số được đánh giá là thách thức, song hoàn toàn có cơ sở để hiện thực hóa nếu các động lực chính được vận hành đúng hướng. Một trong những điểm then chốt nằm ở điều hành chính sách tiền tệ thận trọng và có chọn lọc hơn. Theo định hướng của NHNN, tăng trưởng tín dụng năm 2026 dự kiến ở mức 15%, tương ứng lượng vốn bơm ròng ra nền kinh tế khoảng 2,79 triệu tỷ đồng, giảm khoảng 183.000 tỷ đồng so với năm trước. Việc giảm tốc tín dụng không nhằm kìm hãm tăng trưởng, mà hướng tới tái cấu trúc dòng vốn, tập trung cho các lĩnh vực sản xuất, công nghiệp, xuất khẩu và hạ tầng - những khu vực tạo ra giá trị gia tăng thực chất cho nền kinh tế.
Cùng với đó, Công văn 11686/ NHNN-CSTT của NHNN đã xác lập rõ quan điểm điều hành tín dụng theo hướng kiểm soát rủi ro, hạn chế dòng vốn đầu cơ và giảm nguy cơ hình thành bong bóng tài sản. Khi dòng vốn được định hướng đi vào các hoạt động sản xuất - kinh doanh cốt lõi, hiệu quả sử dụng vốn được cải thiện, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng GDP bền vững hơn, thay vì dựa vào mở rộng tín dụng thuần túy. Trong bối cảnh này, tăng trưởng 2 con số được nhìn nhận là tăng trưởng có chất lượng, với lạm phát dự kiến được kiểm soát quanh ngưỡng 4-4,5%.
Một động lực quan trọng khác đến từ vai trò của khu vực kinh tế nhà nước. Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị đã tái khẳng định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, dẫn dắt và kiến tạo tăng trưởng. Với quy mô tài sản ước khoảng 5 triệu tỷ đồng, khối doanh nghiệp nhà nước được kỳ vọng sẽ bù đắp phần chững lại của một số khu vực kinh tế khác, đồng thời đóng vai trò “neo” ổn định cho nền kinh tế trong giai đoạn điều hành chính sách thận trọng hơn. Khi các nguồn lực lớn này được kích hoạt hiệu quả, dư địa tăng trưởng thực chất của nền kinh tế được mở rộng đáng kể.
Dòng tiền lan tỏa và cấu trúc thị trường đang được tái thiết
Những phiên giao dịch đầu năm 2026 cho thấy tín hiệu cải thiện rõ rệt về thanh khoản và độ lan tỏa của dòng tiền. Giá trị giao dịch nhiều phiên vượt ngưỡng 40.000 tỷ đồng trên cả 2 sàn, đánh dấu sự trở lại của dòng tiền sau giai đoạn trầm lắng kéo dài. Đáng chú ý hơn, dòng tiền không còn tập trung vào một nhóm cổ phiếu đơn lẻ, mà lan tỏa sang nhiều ngành nghề và phân khúc khác nhau, phản ánh sự chuyển dịch tích cực về cấu trúc thị trường.
Sự cải thiện này đến từ nhiều yếu tố cộng hưởng. Về mặt chu kỳ, áp lực thanh khoản cuối năm 2025 đã được giải tỏa khi các ngân hàng Trung ương lớn bước vào chu kỳ giảm lãi suất, tạo điều kiện cho dòng vốn toàn cầu dịch chuyển trở lại các thị trường mới nổi. Trong nước, chính sách điều tiết linh hoạt của NHNN giúp ổn định mặt bằng lãi suất và tâm lý thị trường, mở ra kỳ vọng mới cho năm 2026.
Quan trọng hơn, sự ra đời của Nghị quyết 79 đã tạo ra cú hích tâm lý đáng kể đối với giới đầu tư. Thông điệp về vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước khiến dòng tiền thông minh nhanh chóng dịch chuyển sang các doanh nghiệp lớn có vốn nhà nước trong các lĩnh vực tài chính - ngân hàng, năng lượng, hạ tầng, hóa chất và công nghiệp nền tảng. Từ các cổ phiếu mang tính đại diện, dòng tiền tiếp tục lan sang các ngành liên quan, hình thành cơ chế vận động được ví như “bình thông nhau có điều hướng”, trong đó dòng vốn chảy theo định hướng chính sách và giá trị nội tại của doanh nghiệp.
Sự lan tỏa này mang nhiều ý nghĩa tích cực. Thứ nhất, thị trường trở nên lành mạnh hơn khi xu hướng tăng không phụ thuộc vào một nhóm dẫn dắt duy nhất. Thứ hai, rủi ro tăng nóng rồi điều chỉnh mạnh được giảm thiểu, khi dòng tiền được phân bổ đều hơn giữa các ngành. Quan trọng hơn, dòng vốn đang hướng tới các doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh cốt lõi, phù hợp với định hướng chính sách và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn của cả nền kinh tế và thị trường chứng khoán.
Sẽ tăng trưởng theo chiều sâu và phân hóa mạnh
Trên nền tảng các yếu tố vĩ mô và cấu trúc thị trường đang hình thành, thị trường chứng khoán năm 2026 được dự báo sẽ bước vào giai đoạn tăng trưởng theo chiều sâu, phân hóa mạnh theo ngành và doanh nghiệp. Các yếu tố hỗ trợ chính bao gồm tăng trưởng kinh tế cải thiện, lợi nhuận doanh nghiệp phục hồi tích cực, mặt bằng lãi suất duy trì ở mức hợp lý và đặc biệt là kỳ vọng nâng hạng thị trường theo lộ trình của FTSE vào tháng 9/2026. Khi được nâng hạng, thị trường có khả năng được chấp nhận mức định giá cao hơn, mở ra dư địa tái định giá đáng kể.
Dựa trên kịch bản tăng trưởng kép, với giả định GDP tăng khoảng 10% và lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết tăng trên 20%, các chuyên gia chứng khoán nhận định VN-Index sẽ hướng tới vùng 1.950-2.000 điểm trong năm 2026. Tuy nhiên, lộ trình tăng trưởng được nhận định sẽ không đi theo đường thẳng, mà theo mô hình “bậc thang”. Giai đoạn đầu năm là thời kỳ tạo đà, được hỗ trợ bởi kết quả kinh doanh dần hé lộ và tác động ban đầu của các nghị quyết lớn. Sau đó, thị trường có thể bước vào giai đoạn tích lũy quanh kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, trước khi quay lại xu hướng tăng trong quý II cùng với mùa công bố báo cáo tài chính và đại hội cổ đông. Giai đoạn bứt phá được kỳ vọng rơi vào cuối năm, khi hiệu quả chính sách lan tỏa rõ nét hơn và dòng vốn ngoại đón đầu nâng hạng.
Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư được nhấn mạnh là chọn lọc và kỷ luật. Với nhà đầu tư cá nhân chủ động, danh mục nên được cô đọng, tập trung vào 5-7 cổ phiếu có nền tảng tốt, hưởng lợi trực tiếp từ các nghị quyết lớn và xu hướng vĩ mô dài hạn. Với nhà đầu tư ít giao dịch, các giải pháp đầu tư gián tiếp và phương pháp tích lũy định kỳ được xem là phù hợp để giảm rủi ro. Đối với nhà đầu tư tổ chức, mô hình danh mục Core - Satellite được đánh giá là hiệu quả, kết hợp giữa các cổ phiếu vốn hóa lớn dẫn dắt và nhóm doanh nghiệp trung bình có tiềm năng tăng trưởng cao.
Về nhóm ngành, các trụ cột được nhấn mạnh bao gồm ngân hàng chất lượng cao, năng lượng - dầu khí, hạ tầng và bất động sản khu công nghiệp, cùng với các doanh nghiệp công nghiệp nền tảng và công nghệ. Tuy nhiên, thay vì đầu tư theo phong trào, năm 2026 được nhìn nhận là năm của việc lựa chọn đúng doanh nghiệp, đúng câu chuyện và đúng chu kỳ. Khi thị trường bước vào giai đoạn phân hóa sâu, lợi thế sẽ thuộc về những nhà đầu tư kiên định với chiến lược dài hạn và hiểu rõ giá trị nội tại của từng doanh nghiệp.
Trần Hương
