Nhiều dự báo cho thấy chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát ưa thích của Fed – có thể tăng tốc trong tháng 12; trong khi thị trường lao động vẫn ổn định. Điều đó càng củng cố thêm niềm tin để Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng 1, nhất là khi nhiều quan chức Fed vẫn đang quan ngại áp lực lạm phát.
Thị trường lao động ổn định
Dữ liệu vừa được Bộ Lao động Mỹ công bố hôm thứ Năm (15/1) cho thấy, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu (đã điều chỉnh theo mùa) giảm 9.000 xuống còn 198.000 trong tuần kết thúc ngày 10/1, thấp hơn nhiều so với con số 215.000 mà các chuyên gia dự báo.
Bên cạnh đó, số người nhận trợ cấp thất nghiệp sau tuần hỗ trợ đầu tiên, một chỉ số phản ánh việc tuyển dụng, đã giảm 19.000 người xuống còn 1,884 triệu người (đã điều chỉnh theo mùa) trong tuần kết thúc ngày 3/1.
Tuy nhiên theo các chuyên gia, sự sụt giảm này có thể là do những thách thức đang diễn ra trong việc điều chỉnh dữ liệu theo biến động theo mùa vào thời điểm này trong năm. Bằng chứng là số đơn chưa điều chỉnh đã tăng vọt 31.984 lên 330.684 trong tuần trước.
Theo các nhà kinh tế, thị trường lao động vẫn đang trong tình trạng trì trệ, với tỷ lệ sa thải vẫn thấp và tuyển dụng chậm chạp. Tình trạng trì trệ của thị trường lao động được nhấn mạnh qua ấn phẩm Beige Book của Fed vừa được công bố hôm thứ Tư, cho thấy "tình hình việc làm hầu như không thay đổi" vào đầu tháng 1. Fed cho biết, nhiều khu vực "đã báo cáo sự gia tăng việc sử dụng lao động tạm thời, với một nguồn tin cho biết điều này cho phép họ 'duy trì sự linh hoạt trong thời kỳ bất ổn'".
Mặc dù vậy, Nancy Vanden Houten - Nhà kinh tế hàng đầu về Mỹ tại Oxford Economics cho rằng: "Bức tranh về thị trường lao động từ dữ liệu yêu cầu trợ cấp, dù có nhiều biến động trong những tuần gần đây, cho thấy ít nhất là điều kiện thị trường lao động ổn định".
Điều đó càng củng cố thêm niềm tin cho các nhà hoạch định chính sách của Fed trong việc giữ nguyên lãi suất trong tháng 1.
PCE có thể cao hơn đáng kể CPI
Theo dữ liệu vừa Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố mới đây, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tại Mỹ tăng với tốc độ hàng năm là 2,7% trong tháng 12, đúng như dự báo của giới chuyên gia; còn CPI cơ bản (không bao gồm thực phẩm và năng lượng) chỉ tăng 2,6%, thấp hơn dự báo 0,1 điểm phần trăm.
Thoạt nhìn thì đó có thể là một thông tin đáng mừng, thế nhưng cả CPI tổng thể lẫn CPI cơ bản vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed và tiến trình giảm lạm phát đang chững lại.
Đáng chú ý là theo các nhà kinh tế, khoảng cách giữa CPI và PCE đang ngày càng mở rộng. Theo đó giới chuyên gia dự báo, PCE tháng 12 có thể sẽ tăng mạnh.
Skanda Amarnath - đồng sáng lập và giám đốc điều hành của Employ America lưu ý rằng, CPI được tính trên một rổ hàng hóa và dịch vụ có trọng số cố định, đã "đánh giá thấp" một số lĩnh vực mà người tiêu dùng chi tiêu đáng kể. Trong khi đó, PCE phản ánh tốt hơn thói quen chi tiêu thực tế của người tiêu dùng.
“Khi bạn nhìn vào những mặt hàng mà mọi người thực sự phân bổ tiền của họ... chúng ta đang thấy một số mức tăng đáng kể ngay bây giờ”, ông nói.
Đồng quan điểm này, các nhà kinh tế tại Barclays và Morgan Stanley đã nâng dự báo của họ về tốc độ tăng PCE hàng tháng lên gần 0,5% trong tháng 12, điều này sẽ đẩy tốc độ tăng PCE hàng năm lên 2,8% hoặc 2,9%. Trong khi trong một lưu ý có tiêu đề "CPI tháng 12: Mạnh hơn bạn nghĩ", Andy Schneider của BNP Paribas cho biết, PCE tháng 12 sẽ cao hơn "đáng kể" so với CPI.
Trong phát biểu trước một cuộc họp do Hội đồng Quan hệ Đối ngoại tổ chức tại New York hôm thứ Hai (12/1), Chủ tịch Fed New York John Williams cũng cho biết, lạm phát sẽ đạt đỉnh điểm ở mức từ 2,75% đến 3% trong nửa đầu năm nay trước khi giảm xuống 2,5% cho cả năm. Ông dự đoán lạm phát sẽ trở lại mức 2% vào năm 2027.
Nhiều quan chức Fed muốn giữ nguyên lãi suất
Ngay cả trước khi báo cáo CPI được công bố, nhiều quan chức Fed đã bày tỏ lo ngại về việc lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed.
Chẳng hạn Chủ tịch Fed Atlanta Raphael Bostic cho biết hôm thứ Sáu tuần trước (9/1) rằng, vấn đề lạm phát vẫn là mối quan tâm hàng đầu về kinh tế của ông. “Lạm phát vẫn còn quá cao” và nỗ lực kiểm soát áp lực giá cả của Fed đang thất bại ở mức độ lớn hơn bất cứ điều gì liên quan đến nhiệm vụ tạo việc làm của Fed, Bostic nói trong một cuộc phỏng vấn với đài phát thanh WLRN ở Florida.
Trong khi nhiều quan chức Fed cũng tỏ ra thận trọng trước luồng quan điểm cho rằng, việc năng suất lao động tăng lên sẽ giúp đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Từ đó khuyến nghị Fed cần giữ lãi suất ở mức hiện tại cho đến khi áp lực giá cả giảm bớt.
“Tôi hy vọng rằng chúng ta có lẽ đang ở trong một chế độ năng suất cao hơn. Nhưng tôi nghĩ còn quá sớm để khẳng định điều đó, và chắc chắn là còn quá sớm để giao phó nhiệm vụ đưa lạm phát trở lại mức 2% cho bên ngoài”, Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem cho biết trong một buổi phát trực tuyến do MNI tổ chức mới đây. “Tôi thấy ít lý do để nới lỏng chính sách hơn nữa trong thời gian ngắn sắp tới”, ông nói.
Trong phát biểu trước Hội đồng Quan hệ Đối ngoại tổ chức tại New York hôm thứ Hai (12/1), Chủ tịch Fed New York John Williams cũng cho thấy ông muốn giữ nguyên lãi suất sau ba lần cắt giảm liên tiếp vào cuối năm ngoái.
Ủy ban Thị trưởng mở liên bang (FOMC) – cơ quan thiết lập lãi suất của Fed - “đã đưa lập trường chính sách tiền tệ thắt chặt vừa phải tiến gần hơn đến mức trung lập”, Williams nói và nhấn thêm: “Chính sách tiền tệ hiện đang ở vị trí tốt để hỗ trợ ổn định thị trường lao động và đưa lạm phát trở lại mục tiêu dài hạn 2% của FOMC”.
Hà Vy
