Turkmenistan vừa chính thức hợp pháp hóa một số hoạt động khai thác và giao dịch tiền mã hóa, đưa lĩnh vực tài sản số lần đầu tiên vào khuôn khổ pháp lý do nhà nước giám sát. Động thái diễn ra trong bối cảnh quốc gia Trung Á tìm cách đa dạng hóa tăng trưởng, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu khí đốt và thích ứng với xu hướng tài chính số toàn cầu.

Hợp pháp hóa khai thác và giao dịch tiền điện tử

Theo thông tin công bố, Turkmenistan chính thức hợp pháp hóa hoạt động đào crypto vào ngày 01/01/2026, dưới sự cấp phép và giám sát chặt chẽ của nhà nước. Luật điều chỉnh tài sản ảo đã được Tổng thống Serdar Berdimuhamedov ký ban hành, đưa các hoạt động liên quan đến tiền mã hóa vào khuôn khổ pháp lý rõ ràng lần đầu tiên trong lịch sử nước này.

Theo giới chuyên gia, Việc Turkmenistan chính thức cho phép khai thác và giao dịch tiền điện tử được xem là một bước ngoặt đáng chú ý đối với quốc gia vốn nổi tiếng với mô hình quản lý kinh tế và tài chính chặt chẽ.

Khung pháp lý mới xác định tiền điện tử là một dạng “tài sản ảo” theo luật dân sự, đồng thời thiết lập cơ chế cấp phép cho các sàn giao dịch tiền mã hóa. Toàn bộ hoạt động này sẽ chịu sự giám sát trực tiếp của ngân hàng trung ương thay vì để thị trường tự vận hành. Đây là mô hình quen thuộc với nhiều quốc gia có hệ thống tài chính mang tính kiểm soát cao, khi mở cửa những lĩnh vực mới nhưng vẫn duy trì vai trò điều tiết của nhà nước.

Turkmenistan chính thức hợp pháp hóa hoạt động đào crypto vào ngày 01/01/2026 (Ảnh: Shutterstock)

Dù vậy, việc hợp pháp hóa không đồng nghĩa với tự do hóa hoàn toàn. Luật mới không công nhận tiền điện tử là phương tiện thanh toán hợp pháp, tiền tệ hay chứng khoán. Điều này đồng nghĩa tiền mã hóa sẽ không được sử dụng trong các giao dịch thanh toán chính thức, cũng như không có vai trò trong hệ thống tài chính truyền thống. Cách tiếp cận này giúp chính quyền tránh nguy cơ làm suy yếu đồng nội tệ, đồng thời hạn chế rủi ro liên quan đến đầu cơ, rửa tiền và dòng vốn chảy ra ngoài tầm kiểm soát.

Trong bối cảnh môi trường hạ tầng số của Turkmenistan vẫn chịu sự quản lý nghiêm ngặt của chính phủ. Internet tại quốc gia này được kiểm soát chặt chẽ, với nhiều hạn chế về truy cập và tốc độ. Không gian phát triển của các hoạt động tiền điện tử, dù đã được hợp pháp hóa, vẫn bị giới hạn đáng kể so với các thị trường mở.

Điều này cho thấy mục tiêu của Turkmenistan không phải là xây dựng một trung tâm tiền mã hóa toàn cầu, mà là thử nghiệm lĩnh vực mới trong phạm vi có thể kiểm soát.

Nỗ lực đa dạng hóa tăng trưởng

Là một quốc gia thuộc Liên Xô cũ tại Trung Á, Turkmenistan phụ thuộc nặng nề vào xuất khẩu khí đốt tự nhiên để duy trì tăng trưởng. Trung Quốc hiện là thị trường nhập khẩu khí đốt lớn nhất của nước này, trong khi các dự án đường ống mới đang được triển khai nhằm kết nối Turkmenistan với Afghanistan, Pakistan và Ấn Độ.

Sự phụ thuộc lớn vào một ngành và một số ít đối tác khiến nền kinh tế Turkmenistan dễ bị tổn thương trước biến động giá năng lượng, thay đổi nhu cầu toàn cầu và rủi ro địa chính trị.

Turkmenistan là một quốc gia Trung Á thuộc Liên Xô cũ, giáp biển Caspi, nổi tiếng với trữ lượng khí đốt tự nhiên lớn và mô hình quản lý kinh tế – chính trị khép kín (Ảnh: Britannica)

Trong bối cảnh đó, việc mở cửa cho hoạt động khai thác tiền điện tử có thể được xem là nỗ lực tận dụng lợi thế sẵn có về năng lượng. Với trữ lượng khí đốt khổng lồ và chi phí điện tương đối thấp, Turkmenistan có điều kiện để phát triển các hoạt động tiêu thụ năng lượng lớn như đào tiền mã hóa, tương tự mô hình mà một số quốc gia giàu tài nguyên đã theo đuổi.

Bên cạnh yếu tố kinh tế, động thái này cũng phản ánh chiến lược mở cửa có chọn lọc của chính quyền Turkmenistan. Trong những năm gần đây, quốc gia này đã bắt đầu nới lỏng một số rào cản truyền thống, điển hình là việc thông qua luật cấp thị thực điện tử vào tháng 4/2025 nhằm đơn giản hóa thủ tục nhập cảnh cho người nước ngoài.

Trước đó, Turkmenistan nổi tiếng với các yêu cầu thị thực nghiêm ngặt, nhiều đơn xin nhập cảnh bị từ chối mà không có lý do rõ ràng. Sự song hành giữa việc hợp pháp hóa tiền điện tử và nới lỏng một phần chính sách nhập cảnh cho thấy Turkmenistan đang tìm cách thu hút nguồn lực từ bên ngoài, bao gồm vốn, công nghệ và chuyên gia, trong khi vẫn duy trì quyền kiểm soát đối với các lĩnh vực nhạy cảm. Đây là cách tiếp cận thận trọng, cho phép chính quyền thử nghiệm các mô hình phát triển mới mà không làm xáo trộn cấu trúc chính trị – kinh tế hiện tại.

Việc Turkmenistan gia nhập danh sách các quốc gia hợp pháp hóa khai thác và giao dịch tiền mã hóa đánh dấu một bước chuyển đáng chú ý trong chính sách kinh tế của nước này. Dù khung pháp lý còn nhiều giới hạn và mức độ mở cửa vẫn khiêm tốn, động thái này phản ánh nỗ lực đa dạng hóa tăng trưởng và thích ứng với xu hướng tài chính số toàn cầu.

Trong ngắn hạn, tác động thực tế có thể còn hạn chế, nhưng về dài hạn, đây là tín hiệu cho thấy ngay cả những nền kinh tế khép kín nhất cũng đang tìm cách điều chỉnh để không đứng ngoài các dòng chảy kinh tế mới.

Theo abcnews

Hồng Anh

Link gốc