Với mức độ thống trị của Bitcoin đang giữ ở 59% và hơn 1 tỷ USD token sẽ được mở khóa trong tuần này, dòng tiền tiếp tục bỏ qua altcoin. Dưới đây là lý do cấu trúc thị trường đã thay đổi căn bản như thế nào.
Một báo cáo gần đây của CryptoRank cho biết có bốn rào cản chính đang ngăn cản làn sóng tăng trưởng mạnh mẽ của altcoin trong năm 2026, từ đó báo hiệu sự thay đổi về động lực thị trường có thể ảnh hưởng đến chiến lược đầu tư trong nhiều năm tới.
Dữ liệu thị trường cho thấy Bitcoin đang kiểm soát mạnh mẽ
Dữ liệu thị trường hiện tại tiếp tục cho thấy Bitcoin đang thống trị. Altcoin Season Index hiện ở mức 41, vẫn còn rất xa mức 75 – đây là mốc đánh dấu thời kỳ altcoin vượt trội so với Bitcoin. Chỉ số này đo lường liệu ít nhất 75% trong số 50 coin hàng đầu (không tính stablecoin và token dựa trên tài sản) có hiệu suất cao hơn Bitcoin trong 90 ngày qua hay không.
Các chỉ báo dài hạn cũng phản ánh xu hướng này. Hiện tại, chỉ số Altcoin Month ở mức 49 và chỉ số Altcoin Year giảm xuống 29. Những số liệu này cho thấy Bitcoin liên tục giữ vị thế mạnh trên nhiều khung thời gian, tạo thách thức lớn cho các đồng altcoin.
Góc nhìn lịch sử làm rõ thêm bức tranh thị trường. Đã có 122 ngày liên tiếp không xảy ra altcoin season và 1,456 ngày kể từ lần altcoin year gần nhất. Việc Bitcoin liên tục vượt trội như vậy cho thấy sự thay đổi căn bản trong cấu trúc thị trường, chứ không chỉ là xu hướng nhất thời.
Một đợt altcoin season thường được xác định khi ít nhất 75% trong top 50 loại tiền điện tử có mức tăng tốt hơn Bitcoin trong 90 ngày. Đây là tiêu chuẩn của ngành, được các sàn như Binance theo dõi sát sao. Tuy nhiên, chỉ số này vẫn chưa đạt, cho thấy Bitcoin tiếp tục kiểm soát thị trường.
Bốn rào cản cấu trúc đối với sự phát triển của altcoin
Phân tích của CryptoRank chỉ ra rằng sự pha loãng nguồn vốn là thách thức lớn nhất đối với thị trường altcoin. Trong vòng một năm qua, số lượng token được theo dõi đã tăng từ 5.8 triệu lên tới 29.2 triệu, khiến vốn bị phân tán quá nhiều dự án. Điều này làm giảm cơ hội thu hút dòng tiền lớn vào toàn bộ ngành, hạn chế các đợt tăng trưởng mạnh.
Khó khăn tiếp theo đến từ chính sách “tokenomics”. Nhiều dự án phát hành với lượng token lưu thông rất nhỏ nhưng giá trị pha loãng hoàn toàn lại rất cao, phần lớn token nằm trong tay người sáng lập hoặc đầu tư ban đầu với thời gian khóa kéo dài. Khi token được mở khóa, áp lực bán ra liên tục khiến giá khó tăng, kể cả khi có nhu cầu mua vào.
Song song với đó, altcoin hiện phải cạnh tranh với các lựa chọn đầu tư mới. Memecoin thu hút nguồn vốn đầu cơ nhờ hứa hẹn lợi nhuận nhanh, hấp dẫn nhiều nhà giao dịch trước đây từng đẩy giá altcoin lên cao. Hợp đồng tương lai vĩnh cửu và thị trường dự đoán cũng cho phép mọi người giao dịch với đòn bẩy cao mà không cần mua và giữ token, càng làm nhu cầu altcoin truyền thống giảm đi.
Rào cản cuối cùng đến từ dòng tiền của tổ chức. Các nhà đầu tư lớn chủ yếu rót vốn vào các tài sản tên tuổi như ETH, SOL hay XRP, thông qua ETF để đảm bảo tuân thủ và an toàn. Tuy nhiên, điều này dẫn đến việc phần lớn tiền mới chỉ chảy về các đồng coin lớn có thanh khoản cao, còn các altcoin vốn hóa trung bình và nhỏ lại càng khó hồi phục.
Vì sao 1 tỷ USD token unlocks vẫn gây áp lực
Tất cả những yếu tố này đang kết hợp với nhau, khiến khả năng tăng giá của altcoin bị hạn chế. Khi dòng tiền từ nhà đầu tư nhỏ lẻ bị phân tán và các tổ chức chỉ tập trung vào tài sản lớn, nhóm altcoin tầm trung rất khó thu hút đủ dòng tiền mạnh để tạo nên các chu kỳ tăng trưởng. Việc liên tục mở khóa token mới cũng tạo thêm áp lực bán, khiến thị trường càng khó lấy lại đà tăng.
Thực tế này khác hẳn các giai đoạn trước kia. Khi số lượng token còn ít, dòng vốn thường tập trung vào top 100 coin, tạo nên các đợt tăng giá đồng loạt rõ nét. Giờ đây, thị trường bị phân mảnh nên rất khó có thể chứng kiến sự đồng thuận tăng trưởng mạnh của toàn bộ nhóm altcoin.
Không chỉ thế, các sản phẩm giao dịch mới càng khiến xu hướng này rõ rệt hơn. Hợp đồng vĩnh cửu hay các thị trường dự đoán nhị phân cho biên độ biến động và lợi nhuận tiềm năng tương tự altcoin, nhưng yêu cầu tham gia đơn giản hơn, không cần sở hữu trực tiếp token.
Dù vậy, việc liên tục vắng bóng các mùa altcoin cũng không có nghĩa kỷ nguyên altcoin season đã kết thúc mãi mãi. Lịch sử cho thấy các chu kỳ tăng giá mạnh mẽ do altcoin dẫn dắt từng có những giai đoạn bị ngắt quãng rất dài, và hiện nay cũng chỉ là khoảng tạm lắng kéo dài bất thường. Các nhà đầu tư phải đối diện câu hỏi liệu đây sẽ là trạng thái bình thường mới của thị trường hay chu kỳ altcoin rồi sẽ trở lại khi các điều kiện thay đổi.
Khi tháng 01/2026 bước vào tuần cuối cùng, thị trường crypto vẫn tiếp tục đối mặt với những rào cản về cấu trúc này. Chưa rõ liệu altcoin có thể vượt vượt qua nỗi lo pha loãng vốn, tokenomics khó nhằn, cạnh tranh từ đối thủ mới và sự ưu ái của dòng tiền vào các tài sản lớn hay không. Những tháng tới sẽ quyết định liệu những khó khăn này tiếp tục kéo dài, hay thị trường có thể thích nghi để đưa dòng tiền trở lại hỗ trợ cho sự phát triển rộng hơn của altcoin.
