Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr ngày 15/4 kêu gọi sớm kích hoạt cơ chế chia sẻ nhiên liệu khẩn cấp giữa các nước thành viên ASEAN.
Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh trực tuyến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC) mở rộng về tự chủ năng lượng do Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chủ trì ngày 15/4, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr nhấn mạnh ASEAN cần sớm đưa vào vận hành Hiệp định An ninh Dầu mỏ ASEAN (APSA), trong đó có Cơ chế Ứng phó Khẩn cấp Phối hợp (CERM) – cho phép các quốc gia thành viên hỗ trợ lẫn nhau về nhu cầu dầu khí trong bối cảnh khủng hoảng toàn cầu, theo Inquirer.
Nhà lãnh đạo Philippines cho rằng những sáng kiến trên cần được thử nghiệm ngay khi khủng hoảng năng lượng đang diễn ra, đồng thời đề xuất Philippines đăng cai hoặc đồng chủ trì cuộc diễn tập khẩn cấp toàn diện đầu tiên của APSA.
“Các cơ chế này, nếu được thử nghiệm và kích hoạt thường xuyên, có thể trở thành ‘tấm đệm’ quan trọng cho các nền kinh tế nhỏ trong những gián đoạn như hiện nay,” Inquirer dẫn phát biểu của ông Marcos tại hội nghị ngày 15/4.
Theo ông Ferdinand Marcos Jr, dù Philippines đã áp dụng các biện pháp trong nước như ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng, những bước đi đơn lẻ là chưa đủ trong bối cảnh chuỗi cung ứng năng lượng châu Á liên kết chặt chẽ.
“Khủng hoảng này đã khẳng định một thực tế mang tính cấu trúc: không một quốc gia nào ở châu Á có thể tự bảo vệ mình trước các cú sốc chuỗi cung ứng quy mô lớn nếu hành động đơn lẻ. Một gián đoạn bắt đầu từ Eo biển Hormuz có thể lan tới Singapore, Eo biển Malacca, rồi tới Manila, Tokyo, Seoul và Jakarta chỉ trong vài ngày. Những điểm yếu của chúng ta là chung, vì vậy phản ứng cũng phải mang tính tập thể,” Tổng thống Philippines nhận định.
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. Ảnh: Văn phòng Truyền thông Tổng thống Philippines
Theo quy định của CERM thuộc APSA, các nước thành viên sẽ nỗ lực cung cấp dầu cho quốc gia gặp khó khăn với tổng lượng tương đương 10% nhu cầu tiêu thụ nội địa của quốc gia được hỗ trợ, trong thời gian tối thiểu 30 ngày, trên cơ sở tự nguyện và thương mại.
Một quốc gia ASEAN có thể phát tín hiệu khẩn cấp khi nguồn cung dầu rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, tức bị thiếu hụt ít nhất 10% so với nhu cầu nội địa thông thường trong ít nhất 30 ngày.
Bộ Năng lượng Philippines cho biết nước này hiện vẫn duy trì dự trữ nhiên liệu đủ cho khoảng 50 ngày, với nhu cầu tiêu thụ trung bình khoảng 75.000 kilolit/ngày (tương đương khoảng 472.000 thùng/ngày), song việc hoàn thiện khuôn khổ APSA là một trong những ưu tiên của Philippines trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2026.
Philippines là quốc gia phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu, do đó dễ bị ảnh hưởng khi thị trường dầu mỏ thế giới biến động bởi xung đột Trung Đông. Theo số liệu của EBSCO, khoảng 87% nguồn dầu sử dụng trong nước của Philippines đến từ nhập khẩu, trong đó Ả Rập Saudi là nhà cung cấp lớn nhất.
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr tối 24/3 ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng nhằm ứng phó với tác động từ xung đột tại Trung Đông.
Chính quyền Philippines trước đó đã bắt đầu áp dụng tuần làm việc 4 ngày cho các cơ quan chính phủ từ hôm 9/3 nhằm tiết kiệm năng lượng. Các cơ quan công quyền sẽ kéo dài thời gian làm việc mỗi ngày và giảm tổng số ngày làm việc trong tuần từ 5 xuống còn 4.
Tổng thống Ferdinand Marcos Jr cũng yêu cầu tất cả các cơ quan chính phủ, các trường đại học và cao đẳng giảm từ 10 đến 20% mức tiêu thụ điện và nhiên liệu. Bên cạnh đó, một số chuyến công tác và các hoạt động như khảo sát, tham quan học tập hay các cuộc họp đang tạm thời bị đình chỉ hoặc chuyển sang hình thức trực tuyến.
