Đây là khu vực cửa ngõ hàng hải quan trọng để vận chuyển dầu thô Nga.
Ảnh minh họa
Cơ quan Hàng hải Đan Mạch cho biết trong năm 2025 đã có 292 lượt tàu chở dầu nằm trong danh sách trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU) đi qua vùng biển thuộc chủ quyền nước này. Các tàu này được xác định có liên hệ với hạm đội bóng tối của Nga, nhấn mạnh vai trò chiến lược của eo biển Đan Mạch như cửa ngõ hàng hải quan trọng vào Biển Baltic.
Các tuyến đường hẹp gồm Øresund, Great Belt và Skagerrak giữ vai trò then chốt trong hoạt động xuất khẩu dầu của Nga, đặc biệt là lưu lượng vận chuyển đến và đi từ các cảng gần St. Petersburg và Primorsk. Kể từ khi các lệnh trừng phạt được áp đặt sau xung đột tại Ukraine, khu vực này thường xuyên ghi nhận hoạt động của các tàu chở dầu bị cắt khỏi dịch vụ bảo hiểm và vận chuyển truyền thống của phương Tây.
Theo thông tin được cơ quan chức năng cung cấp, con số 292 lượt tàu trong năm 2025 cho thấy các lệnh trừng phạt nhằm hạn chế nguồn thu cho Nga vẫn đang được đối phó bằng nhiều phương thức khác nhau, cho phép dầu thô và các sản phẩm lọc dầu tiếp tục được vận chuyển qua các hành lang hàng hải trọng yếu.
Với vị trí địa lý án ngữ cửa ngõ Biển Baltic, Đan Mạch hiện đóng vai trò trung tâm trong các nỗ lực giám sát và thực thi. Giới chức nước này cho biết đang theo dõi chặt chẽ hoạt động tàu thuyền trong vùng biển quốc gia, đồng thời phối hợp với các quốc gia khu vực Baltic nhằm tăng cường an toàn hàng hải, bảo vệ môi trường biển và đảm bảo an ninh cho thuyền viên.
“Hạm đội bóng tối” được cho là đã mở rộng nhanh chóng kể từ khi cơ chế áp trần giá dầu của G7 và EU có hiệu lực từ năm 2022. Mạng lưới này bao gồm hàng trăm tàu chở dầu cũ, thường đăng ký dưới cờ thuận tiện, cấu trúc sở hữu phức tạp và thiếu minh bạch. Gần 600 tàu trong số đó đã bị EU cấm cập cảng và sử dụng các dịch vụ hàng hải trong khối.
Các quốc gia ven biển Baltic không chỉ dừng lại ở hoạt động giám sát. Tháng 1 vừa qua, Đức từ chối cho tàu chở dầu Tavian – một tàu có lịch sử đổi tên nhiều lần và bị nghi ngờ né tránh lệnh trừng phạt – đi vào Biển Baltic. Estonia từng tạm giữ tàu Aframax Kiwala để kiểm tra, trong khi lực lượng Phần Lan cũng ghi nhận các vụ hư hỏng cáp biển bị cho là liên quan đến các tàu chở dầu tương tự.
Giới phân tích an ninh hàng hải cảnh báo các tàu thuộc “hạm đội bóng tối” tiềm ẩn rủi ro đáng kể về kinh tế, môi trường và chiến lược. Nhiều tàu bị cho là bảo trì kém, không có bảo hiểm hợp lệ và vận hành với hệ thống theo dõi hạn chế, làm gia tăng nguy cơ va chạm, tràn dầu hoặc hư hại cơ sở hạ tầng tại những tuyến vận tải có mật độ cao. Việc sở hữu thiếu minh bạch và giám sát an toàn tối thiểu giúp các tàu này tiếp tục vận chuyển dầu đến các thị trường tại châu Á, Trung Đông và châu Phi.
Xu hướng tương tự cũng được ghi nhận tại khu vực eo biển Anh. Kể từ đầu năm 2022, đã có 9.584 lượt tàu chở dầu Nga đi qua eo biển Dover, vận chuyển khoảng 550 triệu thùng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ với tổng giá trị ước tính 325 tỷ USD. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, chưa có tàu nào bị chính quyền Anh hoặc Pháp bắt giữ hoặc từ chối cho phép đi qua khu vực này chỉ vì lý do trừng phạt.
Dù vậy, Anh đã tham gia hỗ trợ hoạt động thực thi ở các khu vực khác. Hải quân và Không quân Hoàng gia Anh từng phối hợp với lực lượng Mỹ trong vụ bắt giữ tàu Marinera tại Bắc Đại Tây Dương, đồng thời hỗ trợ Hải quân Pháp trong vụ bắt giữ tàu Grinch ở Địa Trung Hải hồi tháng 1/2026.
Diễn biến tại Đan Mạch và khu vực Baltic cho thấy việc thực thi các lệnh trừng phạt năng lượng vẫn đối mặt nhiều thách thức trong bối cảnh các tuyến hàng hải quốc tế đóng vai trò huyết mạch đối với thương mại dầu mỏ toàn cầu.
Như Quỳnh
