NHTW châu Âu (ECB) đã giữ nguyên lãi suất vào thứ Năm (19/3), nhưng phát tín hiệu rằng họ đang theo dõi sát sao rủi ro tăng trưởng và lạm phát từ giá dầu tăng vọt và sẵn sàng hành động nếu cần thiết.
Giữ nguyên lãi suất, thận trọng với tác động của giá dầu
Cuộc họp chính sách tháng 3 của ECB đã khép lại hôm 19/3 với việc cơ quan này quyết định giữ nguyên các mức lãi suất chủ chốt là lãi suất tiền gửi, lãi suất tái cấp vốn và lãi suất cho vay cận biên lần lượt ở mức 2,00%, 2,15% và 2,40%.
Trong tuyên bố phát đi sau cuộc họp, ECB cho biết, cuộc chiến ở Trung Đông đã khiến triển vọng trở nên bất ổn hơn đáng kể, tạo ra rủi ro tăng lạm phát và rủi ro giảm tăng trưởng kinh tế. Nó sẽ tác động đáng kể đến lạm phát trong ngắn hạn thông qua giá năng lượng cao hơn. Tác động trung hạn sẽ phụ thuộc vào cả cường độ và thời gian của cuộc xung đột cũng như cách giá năng lượng ảnh hưởng đến giá tiêu dùng và nền kinh tế.
Tuy nhiên họ “đang ở vị thế tốt để vượt qua sự bất ổn này”. Theo đó lạm phát đã ở mức quanh mục tiêu 2%, kỳ vọng lạm phát dài hạn được neo giữ tốt và nền kinh tế đã cho thấy khả năng phục hồi trong những quý gần đây. Mặc dù vậy ECB cho biết, “đang theo dõi chặt chẽ tình hình và cách tiếp cận dựa trên dữ liệu sẽ giúp họ thiết lập chính sách tiền tệ một cách phù hợp”.
Phát biểu tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cũng cho biết, cuộc chiến kéo dài ở Trung Đông có thể dẫn đến sự dịch chuyển tăng giá năng lượng lớn hơn và kéo dài hơn so với dự kiến hiện tại, làm tăng thêm lạm phát khu vực đồng euro. “Điều này có thể được củng cố và trở nên dai dẳng hơn nếu kỳ vọng lạm phát và tăng trưởng tiền lương tăng lên tương ứng”, bà nói thêm.
Trong khi theo bà, “chiến tranh ở Trung Đông đang làm gián đoạn thị trường hàng hóa và gây áp lực lên thu nhập thực tế và niềm tin. Điều này đã dẫn đến việc điều chỉnh giảm tiêu dùng và đầu tư trong các dự báo cơ bản của nhân viên, đặc biệt là cho năm 2026”. “Tác động sẽ còn rõ rệt hơn trong các kịch bản khác, với cú sốc năng lượng nghiêm trọng và kéo dài hơn”, bà cảnh báo.
Có thể phải tăng lãi suất
Giá năng lượng đã tăng vọt kể từ khi cuộc chiến tại Trung Đông bắt đầu vào ngày 28/2, dẫn đến dự đoán rằng lạm phát sẽ bị đẩy lên cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của ECB trong vòng vài tháng. Trên thực tế, ECB cũng đã nâng dự báo lạm phát do chi phí năng lượng tăng cao.
Reuters dẫn lời 3 nguồn tin cho biết, ECB có thể cần bắt đầu thảo luận về việc tăng lãi suất vào tháng 4 và có thể thắt chặt chính sách tại cuộc họp tiếp theo vào tháng 6, trừ khi xung đột ở Trung Đông được giải quyết nhanh chóng.
Các nguồn tin có kiến thức trực tiếp về cuộc thảo luận cho biết, sự leo thang gần đây của chiến tranh tại Trung Đông đã khiến kịch bản trung tâm hoặc 'cơ sở' của họ về nền kinh tế đã lỗi thời, vì vậy họ có thể phải bắt đầu tranh luận về việc thắt chặt chính sách tại cuộc họp ngày 29-30 tháng 4, trừ khi xung đột được giải quyết nhanh chóng.
Nhưng họ cho rằng một động thái chính sách có nhiều khả năng xảy ra hơn vào tháng 6, khi ECB sẽ có thêm thông tin về quỹ đạo của giá năng lượng và tác động của chúng đối với phần còn lại của nền kinh tế.
Người phát ngôn của ECB từ chối bình luận về vấn đề này.
Cụ thể, theo kịch bản cơ sở, lạm phát chung được dự báo trung bình ở mức 2,6% vào năm 2026; 2,0% vào năm 2027 và 2,1% vào năm 2028. Tất cả đều được điều chỉnh tăng so với dự báo tháng 12, đặc biệt là đối với năm 2026, mà nguyên nhân chủ yếu do giá năng lượng sẽ cao hơn do chiến tranh ở Trung Đông.
Đối với lạm phát cơ bản, không bao gồm năng lượng và thực phẩm, dự báo trung bình ở mức 2,3% vào năm 2026; 2,2% vào năm 2027 và 2,1% vào năm 2027. Những con số này cũng cao hơn so với dự báo tháng 12, chủ yếu là do giá năng lượng cao hơn góp phần làm tăng lạm phát không bao gồm năng lượng và thực phẩm.
Thậm chí ECB còn cảnh báo, sự gián đoạn kéo dài trong nguồn cung dầu khí sẽ dẫn đến lạm phát cao hơn và tăng trưởng thấp hơn so với dự báo cơ bản. “Tác động đối với lạm phát trung hạn phụ thuộc rất nhiều vào mức độ ảnh hưởng gián tiếp và ảnh hưởng vòng thứ hai của một cú sốc năng lượng mạnh hơn và kéo dài hơn”, cơ quan này cho biết.
Tuy nhiên theo Chủ tịch ECB, bất kỳ phản ứng tài chính nào đối với cú sốc giá năng lượng nên mang tính tạm thời, có mục tiêu và phù hợp. Bà cũng cho biết, thời điểm hiện tại rất khác với năm 2022. “Một điểm nữa mà chúng ta cần ghi nhớ là vào năm 2022, khi cú sốc xảy ra, lạm phát đã ở mức 6%. (Trong khi) số liệu mới nhất của chúng ta là 1,9% và chúng ta đã đặt mục tiêu lạm phát ở mức trung hạn. Vì vậy, đó là một sự khác biệt llớ”, bà nói.
Trong Tuyên bố phát đi sau cuộc họp, ECB cung nhấn mạnh “không cam kết trước về một lộ trình lãi suất cụ thể nào” và “các quyết định về lãi suất sẽ dựa trên đánh giá triển vọng lạm phát và các rủi ro xung quanh nó”.
Mặc dù vậy, các nhà đầu tư tài chính lo ngại rằng lạm phát có thể tăng cao hơn nhiều trong những tháng tới và cuối cùng buộc ECB phải bắt đầu tăng lãi suất để ngăn chặn cú sốc năng lượng lan sang nền kinh tế rộng lớn hơn và đẩy kỳ vọng dài hạn lên cao.
Thị trường hiện dự đoán sẽ có hơn hai lần tăng lãi suất tiền gửi 2% của ECB trong năm nay với giả định rằng các nhà hoạch định chính sách, vốn bị cáo buộc hành động quá muộn đối với sự tăng vọt lạm phát năm 2021/2022, sẽ nhanh chóng hành động hơn trong lần này.
Hà Vy
