Tháng 1/2026 đã ghi dấu ấn lập đỉnh giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn nhất trong vòng 5 năm qua mức với vốn thực hiện đạt 1,68 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ khi nhiều dự án FDI lớn được triển khai thực hiện và mở rộng quy mô. Tháng đầu năm cũng ghi nhận nhiều điểm nhấn đáng chú ý trong xu hướng thu hút FDI.
Những dự án nổi bật đáng chú ý trong tháng 1/2026 có thể kể đến như: Dự án Nhà máy sản xuất thép không gỉ của Singvin Asset Management Pte. Ltd.; Land River Holdings Pte. Ltd (Singapore) với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 380,1 triệu USD tại tỉnh Hà Tĩnh; Dự án Nhà máy Seojin Việt Nam (Hàn Quốc) điều chỉnh tăng vốn đầu tư 453,8 triệu USD nâng tổng vốn đầu tư đăng ký lên 760 triệu USD tại Bắc Ninh.
Số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho thấy các nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư vào 17 ngành trong tổng số 21 ngành kinh tế quốc dân. Trong đó, ngành Công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn giữ vững vị trí dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đạt trên 1,9 tỷ USD, chiếm trên 76,2% tổng vốn đầu tư đăng ký.
Ngành Kinh doanh bất động sản đứng thứ hai với tổng vốn đầu tư trên 249 triệu USD, chiếm 9,69% tổng vốn đầu tư đăng ký. Tiếp theo lần lượt là các lĩnh vực: Thông tin và truyền thông; Bán buôn và bán lẻ; Hoạt động chuyên môn, khoa học công nghệ với tổng vốn đăng ký đạt lần lượt trên 134,2 triệu USD, 124,1 triệu USD và 56,6 triệu USD.
Tháng 1/2026 đã ghi dấu ấn lập đỉnh giải ngân vốn FDI lớn nhất trong vòng 5 năm qua mức với vốn thực hiện đạt 1,68 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ.
Xét về số lượng dự án, ngành Bán buôn, bán lẻ vươn lên dẫn đầu về số dự án mới (chiếm 41,8%), ngành Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục dẫn đầu về số lượt dự án điều chỉnh vốn (chiếm 53,85%). Ngành Bán buôn, bán lẻ dẫn đầu về số giao dịch góp vốn mua cổ phần (chiếm 36,23%).
Không chỉ mở rộng quy mô và tăng giá trị giải ngân, khu vực FDI cũng đã mang lại những đóng góp tích cực cho bức tranh tăng trưởng kinh tế nói chung và hoạt động xuất khẩu với tổng kim ngạch xuất khẩu cả dầu thô ước đạt trên 33,3 tỷ USD, tăng 40,7% so với cùng kỳ, chiếm 77% kim ngạch xuất khẩu. Xuất khẩu không kể dầu thô ước đạt trên 33,3 tỷ USD, tăng 41,4% so với cùng kỳ, chiếm 77% kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Với kết quả này, tính chung trong 01 tháng năm 2026, khu vực đầu tư nước ngoài xuất siêu hơn 1,8 tỷ USD kể cả dầu thô và xuất siêu 1,8 tỷ USD không kể dầu thô.
Xét theo địa bàn đầu tư, các nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư vào 24 tỉnh, thành phố trên cả nước. Trong bức tranh thu hút đầu tư tổng thể, tháng 1/2026, tỉnh Bắc Ninh đã vươn lên dẫn đầu toàn quốc với tổng vốn đầu tư đăng ký gần 656 triệu USD, chiếm 25,4% tổng vốn đầu tư cả nước. Tỉnh Hà Tĩnh đứng thứ hai với 380,13 triệu USD, chiếm 14,7% tổng vốn đầu tư đăng ký. TP. Hồ Chí Minh đứng thứ ba với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 325,3 triệu USD, chiếm 12,6% tổng vốn đầu tư cả nước. Tiếp theo lần lượt là các tỉnh Thái Nguyên, Đồng Nai, Hưng Yên…
Xét về số dự án, TP. Hồ Chí Minh vẫn dẫn đầu cả nước cả về số dự án mới (chiếm 52,1%) và góp vốn mua cổ phần (chiếm 67,5%), Bắc Ninh đứng đầu với số lượt dự án điều chỉnh vốn (chiếm 36,2%). Như vậy, bức tranh phân bổ địa bàn đầu tư đã cho thấy một xu hướng đáng chú ý là trong khi các “cực” thu hút FDI trọng điểm như TP. Hồ Chí Minh, TP. Hà Nội và Bắc Ninh luôn giữ vững sức hấp dẫn và duy trì vị trí dẫn đầu; thì những địa phương nổi lên trong thu hút các dự án lớn, như Hà Tĩnh, Đồng Nai tiếp tục thu hút thêm dự án quy mô lớn, thể hiện sự lan tỏa của dòng vốn và cải thiện năng lực cạnh tranh, góp phần thúc đẩy phân bổ đầu tư đồng đều.
Theo đánh giá của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), có nhiều điểm nhấn đáng chú ý trong bức tranh thu hút FDI tháng 1/2026. Theo đó, tuy tổng vốn FDI đăng ký giảm so với cùng kỳ (40,6%) do vốn điều chỉnh và vốn góp vốn, mua cổ phần giảm thấp hơn so với mức bình quân, song vốn đăng ký mới cao hơn bình quân về số lượng và quy mô; đồng thời vốn đăng ký mới tăng hơn 15%, số dự án cấp mới tăng gần 24%, số lượng dự án và quy mô vốn cao hơn mức trung bình giai đoạn 2021-2025 (khoảng 1,2 tỷ USD).
Xu hướng này cho thấy nhà đầu tư giữ vững sự quan tâm tới thị trường Việt Nam với cách tiếp cận có xu hướng chuyển sang chia nhỏ dự án, đầu tư thăm dò. Ngoài ra, đáng chú ý là xu hướng nổi bật tập trung vào ngành công nghiệp hỗ trợ, logistics, dịch vụ.
Lý giải về mức giảm của tổng vốn đăng ký trong tháng 1/2026, Cục Đầu tư nước ngoài cho biết sự suy giảm này không đến từ đăng ký mới mà chủ yếu do 2 nguyên nhân. Thứ nhất, vốn điều chỉnh giảm gần 67%, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân. Cụ thể, trong giai đoạn 2021–2025, vốn điều chỉnh thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn đăng ký, phản ánh xu hướng mở rộng sản xuất của doanh nghiệp FDI hiện hữu. Việc sụt giảm mạnh cho thấy các doanh nghiệp tạm hoãn quyết định mở rộng quy mô; trong khi đó, các nhà đầu tư mới có xu hướng chờ tín hiệu rõ hơn về thuế đối ứng, chi phí vốn và triển vọng thị trường xuất khẩu; và ưu tiên giữ trạng thái an toàn thay vì tăng cam kết dài hạn. Thứ hai, vốn góp vốn, mua cổ phần giảm gần 39%, thấp hơn bình quân giai đoạn 2021-2025. Điều này phản ánh thị trường M&A chậm lại, nhà đầu tư nước ngoài thận trọng hơn với định giá doanh nghiệp tại Việt Nam trong bối cảnh chi phí tài chính còn cao.
Như vậy, so với bình quân 5 năm vừa qua, hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài tháng 01/2026 có đặc điểm tốt hơn bình quân ở vốn thực hiện và hoạt động sản xuất – xuất khẩu; thấp hơn bình quân ở vốn đăng ký, đặc biệt là điều chỉnh vốn và M&A. Cục Đầu tư nước ngoài cũng lưu ý xu hướng chung là thận trọng, ưu tiên vận hành hiệu quả hơn là mở rộng. Theo nhận định của Cục, đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đầu năm 2026 đang bước vào giai đoạn thận trọng, nhà đầu tư có xu hướng chờ bối cảnh chính sách và thị trường quốc tế rõ ràng hơn trước khi tăng cam kết vốn mới.
Hiếu Phương
