Ngân hàng Trung ương Nga được cho là đã bán 21,8 tấn vàng kể từ đầu năm 2026 nhằm hỗ trợ bù đắp thâm hụt ngân sách.
Theo Kitco, thâm hụt ngân sách của Nga đã tăng lên 61,2 tỉ USD vào cuối tháng 3. Cùng thời điểm, lượng vàng dự trữ của nước này giảm xuống còn 2.304,76 tấn tính đến ngày 1.4.2026, trong đó riêng tháng 3 giảm 6,22 tấn, theo số liệu Ngân hàng Trung ương Nga công bố hôm thứ Hai.
Trong bối cảnh nền kinh tế Nga đối mặt nhiều sức ép trong năm thứ 5 của cuộc xung đột tại Ukraina, nhu cầu vàng trong nước tăng mạnh. Dữ liệu từ Sở Giao dịch Mátxcơva cho thấy, khối lượng giao dịch vàng trong tháng trước tăng hơn 350% so với cùng kỳ tháng 3.2025, lên 42,6 tấn. Trong số này, có 28,6 tấn là giao dịch hoán đổi và 14 tấn là giao dịch giao ngay.
Tính theo đồng ruble, mức tăng còn mạnh hơn, lên tới 500% so với cùng kỳ năm trước, đạt 534,4 tỉ ruble, tương đương 7,1 tỉ USD.
Bà Natalia Milchakova - chuyên gia phân tích trưởng tại Freedom Finance Global - nhận định với Reuters rằng, việc bán vàng để tài trợ thâm hụt ngân sách có thể sẽ tiếp diễn trong bối cảnh chi tiêu chính phủ tăng mạnh so với mục tiêu ngân sách đề ra.
Diễn biến giá vàng thế giới những phiên giao dịch gần đây. Biểu đồ: Khương Duy
Theo bà Milchakova, việc Ngân hàng Trung ương Nga bán vàng từ kho dự trữ là phù hợp với xu hướng mà nhiều ngân hàng trung ương khác, đặc biệt tại các nền kinh tế đang phát triển, đang thực hiện.
Kho vàng dự trữ của Nga được tích lũy chủ yếu trong giai đoạn 2002-2025, khi nước này mua vào hơn 1.900 tấn vàng. Riêng giai đoạn 2008-2012, Nga mua hơn 500 tấn và từ năm 2014-2019 mua thêm 1.200 tấn. Theo chuyên gia phân tích Nikolai Dudchenko của Finam, kể từ năm 2020 đến nay, lượng vàng mua ròng của Nga chỉ đạt 55,4 tấn.
Ông Dudchenko cho rằng, hiện nay, một số ngân hàng trung ương vẫn tiếp tục bán vàng để trang trải chi phí, trong đó có chi tiêu quốc phòng, ứng phó giá năng lượng gia tăng và hỗ trợ tỉ giá nội tệ.
Trước đó, ngày 20.2, Ngân hàng Trung ương Nga thông báo đã bán 300.000 ounce vàng từ kho dự trữ trong tháng 1, khi giá kim loại quý này lập kỷ lục trên 5.500 USD/ounce. Sau đợt bán ra, tổng lượng nắm giữ của Nga giảm xuống còn 74,5 triệu ounce. Đây là lần đầu tiên dự trữ vàng của Nga giảm kể từ tháng 10 năm ngoái.
Giá vàng trung bình trong tháng 1 vào khoảng 4.700 USD/ounce, nhưng có thời điểm đạt đỉnh 5.600 USD/ounce. Với mức giá này, lượng vàng bán ra nhiều khả năng đã mang về cho Nga từ 1,41-1,68 tỉ USD.
Dù bán vàng, giá trị dự trữ vàng của Nga vẫn tăng 23% trong tháng 1, lên 402,7 tỉ USD, nhờ giá vàng thế giới tăng mạnh.
Không chỉ bán vàng từ dự trữ, Nga còn đẩy mạnh xuất khẩu kim loại quý. Tháng 7 năm ngoái, Bloomberg cho biết, xuất khẩu kim loại quý của Nga sang Trung Quốc gần như tăng gấp đôi về giá trị trong nửa đầu năm 2025.
Dự trữ vàng của Nga giảm xuống còn 2.304,76 tấn tính đến đầu tháng 4.2026. Đồ họa: Khương Duy
Theo Bloomberg, nhập khẩu quặng và tinh quặng kim loại quý của Trung Quốc từ Nga, bao gồm vàng và bạc, tăng 80% so với cùng kỳ năm trước, đạt 1 tỉ USD. Đà tăng này một phần đến từ việc giá vàng tăng khoảng 28% trong năm 2025, do căng thẳng địa chính trị, xung đột thương mại, cùng với hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương và các quỹ hoán đổi danh mục.
Nga hiện là quốc gia sản xuất vàng lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc, với sản lượng hằng năm hơn 300 tấn. Ngân hàng Trung ương Nga từng là một trong những bên mua vàng lớn nhất thế giới trong khối cơ quan tiền tệ nhà nước, song hoạt động mua vào đã giảm đáng kể kể từ sau khi Moskva phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraina năm 2022.
Trong khi đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc vẫn nằm trong nhóm các ngân hàng trung ương mua vàng nhiều nhất những năm gần đây.
Dù xuất khẩu vàng của Nga sang Trung Quốc tăng về khối lượng, phần lớn mức tăng giá trị cũng đến từ đợt tăng giá mạnh của vàng trong 12 tháng qua, khi giá giao ngay tăng gần 43%.
Ở thị trường nội địa, nhu cầu tích trữ vàng của người dân Nga cũng tăng lên mức kỷ lục trong năm ngoái, khi kim loại quý được xem là kênh bảo toàn giá trị tài sản. Trong năm 2024, người tiêu dùng Nga đã mua 75,6 tấn vàng, tương đương khoảng 25% sản lượng vàng hằng năm của nước này.
Đà tăng giá của các kim loại quý khác cũng góp phần cải thiện doanh thu cho các doanh nghiệp khai khoáng lớn của Nga. Báo cáo cho hay, MMC Norilsk Nickel PJSC - một trong những nhà sản xuất palladium và platinum hàng đầu thế giới - đã tăng mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc trong năm nay. Trong năm 2025, giá palladium tăng 38%, còn giá platinum tăng 59%.
