Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định chế độ quản lý, tính hao mòn tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ và hướng dẫn việc kê khai, báo cáo đối với loại tài sản này. Dự thảo được xây dựng trên cơ sở kế thừa, sửa đổi và bổ sung một số quy định hiện hành nhằm bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật mới, đồng thời xử lý các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
Việc ban hành Thông tư mới được kỳ vọng sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ.
Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý
Bộ Tài chính cho biết, thời gian qua, việc ban hành Thông tư số 74/2024/TT-BTC (trước đây là Thông tư số 35/2022/TT-BTC) đã tạo hành lang pháp lý quan trọng để các cơ quan quản lý tài sản, tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập được phân cấp, ủy quyền hoặc giao kế toán tài sản thực hiện hạch toán, báo cáo theo quy định.
Theo đó, tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ cơ bản đã được xác định nguyên giá, giá trị còn lại và thực hiện tính hao mòn làm cơ sở cho việc kế toán đầy đủ. Công tác kê khai, báo cáo được thực hiện theo các mẫu biểu quy định tại Thông tư số 74/2024/TT-BTC, giúp Bộ Xây dựng và các địa phương theo dõi, nắm bắt tổng thể hiện trạng tài sản, từng bước hoàn thiện Cơ sở dữ liệu về tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ trên phạm vi cả nước, tiến tới tích hợp vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công.
Tuy nhiên, trong bối cảnh Bộ Tài chính đang trình Chính phủ về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông (dự kiến ban hành năm 2026), nhiều nội dung liên quan đến đối tượng quản lý tài sản, khai thác theo hình thức hỗn hợp, quản lý và sử dụng số tiền thu từ khai thác, xử lý tài sản… cần được cập nhật tương ứng tại Thông tư để bảo đảm đồng bộ.
Bên cạnh đó, thực tiễn triển khai cũng cho thấy cần tiếp tục hoàn thiện quy định về quản lý, tính hao mòn tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị; bảo đảm phù hợp với đặc thù của tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ cũng như quy định đối với các loại hình kết cấu hạ tầng giao thông khác.
Theo Bộ Tài chính, mục đích xây dựng Thông tư nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về chế độ quản lý, tính hao mòn tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ và hướng dẫn kê khai, báo cáo; đồng thời xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh, tạo nền tảng cho việc nâng cao chất lượng công tác quản lý, kế toán tài sản.
Quan điểm xây dựng Thông tư quán triệt đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng và huy động các nguồn lực của nền kinh tế; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững; tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong quản lý tài sản công.
Bổ sung quy định về xác định tài sản, tiêu chuẩn tài sản cố định và quản lý hao mòn
Tại Điều 3 dự thảo Thông tư, quy định rõ loại tài sản được xác định nguyên giá, giá trị còn lại và tính hao mòn theo quy định mới. Đáng chú ý, đối với phần đất hành lang an toàn đường bộ đã được bồi thường, giải phóng mặt bằng theo quy định tại Nghị định số 44/2024/NĐ-CP, chỉ thực hiện theo dõi về hiện vật, không xác định nguyên giá, giá trị còn lại và không tính hao mòn. Đây là nội dung sửa đổi, bổ sung so với Thông tư số 74/2024/TT-BTC.
Điều 4 dự thảo Thông tư quy định cách xác định tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ và tiêu chuẩn xác định là tài sản cố định. Theo đó, tài sản phải có thời gian sử dụng từ 1 năm trở lên và có nguyên giá từ 30 triệu đồng trở lên.
So với quy định hiện hành, dự thảo bổ sung cách xác định để ghi sổ đối với trường hợp tài sản là một hệ thống, như nút giao liên thông bao gồm đường, cầu, hầm…; đồng thời nâng mức tiêu chuẩn nguyên giá từ 10 triệu đồng lên 30 triệu đồng nhằm phù hợp với đặc thù tài sản và bảo đảm đồng bộ với tiêu chuẩn xác định tài sản kết cấu hạ tầng giao thông trong các lĩnh vực hàng không, đường sắt, hàng hải.
Đáng chú ý, Điều 5 dự thảo Thông tư quy định nguyên tắc quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ trên cơ sở kế thừa quy định hiện hành, đồng thời bổ sung một số nội dung mới. Theo đó, tài sản phải được quản lý chặt chẽ cả về hiện vật và giá trị theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công và pháp luật liên quan. Cơ quan, đơn vị quản lý có trách nhiệm ghi sổ kế toán đối với toàn bộ tài sản hiện có theo chế độ kế toán hiện hành.
Dự thảo cũng quy định cụ thể nguyên tắc tính hao mòn trong các trường hợp như: tài sản không còn nhu cầu sử dụng nhưng chưa tính đủ hao mòn; tài sản đã tính đủ hao mòn nhưng vẫn tiếp tục sử dụng; chuyển nhượng quyền thu phí, cho thuê quyền khai thác; chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác; sử dụng một phần tài sản để khai thác hỗn hợp hoặc sử dụng vào mục đích khác theo dự thảo Nghị định đang trình Chính phủ; sử dụng tài sản hiện có để tham gia dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư.
So với quy định tại Thông tư số 74/2024/TT-BTC, dự thảo bổ sung nguyên tắc quản lý, tính hao mòn trong trường hợp khai thác hỗn hợp hoặc sử dụng tài sản vào mục đích khác; đồng thời sửa đổi, hoàn thiện quy định về xác định chỉ tiêu có số thập phân và làm rõ trách nhiệm của cơ quan, đơn vị quản lý tài sản trong việc bảo đảm tính chính xác của số liệu báo cáo, phục vụ công tác tổng kiểm kê.
Thùy Linh
