Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến nghịch lý chỉ số VN-Index tăng mạnh nhưng tài khoản của nhiều nhà đầu tư cá nhân lại giảm, thậm chí thua lỗ.

VN-Index tăng mạnh nhưng nhiều nhà đầu tư vẫn thua lỗ

2025 là năm rực rỡ của thị trường chứng khoán Việt Nam khi chỉ số VN-Index tăng gần 41% so với cuối năm 2024.

Bước sang năm 2026, thị trường tiếp tục khởi sắc. Chốt phiên giao dịch cuối cùng của năm Ất Tỵ (ngày 13/2), VN-Index đóng cửa tại mức 1.824 điểm, tăng 68 điểm so với tuần trước đó.

Tính từ đầu năm 2026 đến nay, chỉ số VN-Index tăng gần 40 điểm, nối tiếp đà tăng mạnh của năm 2025.

Tuy nhiên, cơ hội trên thị trường dường như không dành cho tất cả nhà đầu tư. Dù VN-Index tăng mạnh nhưng tài khoản của nhiều nhà đầu tư cá nhân vẫn đỏ, thậm chí lỗ nặng, tạo nên nghịch lý “thị trường tăng - tài khoản giảm”.

Thống kê từ các công ty chứng khoán cho thấy, trong năm 2025, hơn 90% tài khoản giao dịch không tạo ra lợi nhuận đáng kể, thậm chí rơi vào trạng thái thua lỗ.

Theo dữ liệu của Dragon Capital, 2025 là một năm không dễ kiếm tiền khi số lượng cổ phiếu có mức sinh lời vượt VN-Index ở mức rất thấp. Nếu những năm “dễ kiếm tiền” như 2020-2021 hơn 50% cổ phiếu trên thị trường tăng tốt hơn chỉ số chung thì năm 2025 con số này chỉ khoảng 17-18%, mức thấp nhất trong nhiều năm. Điều này cho thấy thị trường phân hóa mạnh và cơ hội sinh lời trở nên chọn lọc hơn.

Nghịch lý “thị trường tăng - nhà đầu tư vẫn lỗ” đặt ra câu hỏi lớn: vấn đề nằm ở diễn biến thị trường hay ở chính cách thức đầu tư của mỗi người?

Lý giải việc vì sao chứng khoán tăng nhưng các nhà đầu tư, trong đó chủ yếu là nhà đầu tư cá nhân, vẫn thua lỗ, các chuyên gia cho rằng, mặc dù VN-Index liên tục lập đỉnh lịch sử, đà tăng của thị trường lại tập trung chủ yếu vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn trong rổ VN30. Điển hình là nhóm ngân hàng, chứng khoán, nhóm bất động sản khu công nghiệp, nhóm bán lẻ, dầu khí, nhưng mạnh mẽ nhất vẫn là nhóm cổ phiếu họ Vin, tăng giá gấp vài lần so với mức giá tại thời điểm đầu năm 2025.

Trong khi đó, hơn 46% số cổ phiếu trên thị trường ghi nhận kết quả đầu tư âm, đồng nghĩa số nhà đầu tư xuống tiền vào những cổ phiếu đó khó có thể thoát lỗ.

Đa phần nhà đầu tư bị “sập hầm” là nhà đầu tư cá nhân, thiếu các kỹ năng về điều phối dòng tiền, cắt lỗ, linh hoạt xoay chuyển cũng như thông tin về phân tích kỹ thuật, thông tin doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Đức Khang, Trưởng phòng Phân tích Công ty Chứng khoán Pinetree, cho hay VN-Index tăng gần 500 điểm trong năm 2025 nhưng phần lớn mức tăng đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm Vingroup.

Nếu xét độ rộng thị trường, hơn 46% số cổ phiếu trong rổ VN-Index có mức lợi nhuận âm. Chỉ khoảng 16% cổ phiếu, tương đương gần 70 mã, có mức tăng tương đồng với chỉ số chung.

Nói về nghịch lý “thị trường tăng - tài khoản giảm”, ông Đào Minh Châu, Phó Giám đốc Phân tích cổ phiếu, Công ty chứng khoán SSI, cho biết, nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự phân hóa cực đại của thị trường cùng với sự thay đổi trong cấu trúc dòng tiền. Thị trường gần như vận hành theo “chế độ tự lái”, khi dòng vốn tập trung mạnh vào nhóm ngân hàng và một số cổ phiếu vốn hóa lớn có câu chuyện riêng, trong khi phần lớn các nhóm ngành khác bị bỏ lại phía sau.

Các chuyên gia của Công ty chứng khoán SSI đánh giá sự bảo thủ và thiếu linh hoạt, thiếu thích nghi của nhà đầu tư nhiều khi chính là nguyên nhân dẫn đến thua lỗ.

Trong khi đó, ông Đặng Trần Phục, Chủ tịch HĐQT Công ty chứng khoán AZfin Việt Nam, cho rằng, ngay cả cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt cũng trải qua các nhịp điều chỉnh kéo dài do tác động của lãi suất, yếu tố vĩ mô và sự dịch chuyển dòng tiền.

Còn ông Lê Anh Tuấn - Tổng Giám đốc Dragon Capital Việt Nam - nhìn nhận rằng vấn đề cốt lõi của tình trạng thị trường chung tăng điểm nhưng tài khoản chứng khoán của nhiều cá nhân vẫn lỗ là nằm ở tâm lý hành vi. Nhà đầu tư cá nhân thường mắc lỗi cố gắng gồng lỗ nhưng lại hay sớm chốt lời.

Lời khuyên cho nhà đầu tư trong năm 2026

Bước sang năm 2026, thị trường ghi nhận những tín hiệu tích cực hơn về mặt lan tỏa dòng tiền. Nhưng các chuyên gia cho rằng, cuộc chơi này không dành cho số đông.

Để tránh lặp lại tình trạng “chỉ số tăng nhưng tài khoản không tăng” trong năm 2026, các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cá nhân cần thay đổi tư duy từ “mua theo chỉ số” sang cách tiếp cận chọn lọc cổ phiếu.

Theo ông Đặng Trần Phục, thị trường hiện không còn vận động đồng pha mà dòng tiền chỉ tập trung vào những doanh nghiệp có câu chuyện thực và nền tảng cơ bản rõ ràng, điển hình như nhóm ngân hàng hoặc các doanh nghiệp hưởng lợi từ chính sách tài khóa. Việc trung bình giá xuống ở những cổ phiếu yếu kém hoặc đã gãy xu hướng được xem là sai lầm cần tránh.

Đồng quan điểm, ông Đào Minh Châu cho hay giai đoạn hiện tại, dù thị trường dù vượt đỉnh nhưng đang phân hóa mạnh và vẫn tiềm ẩn rủi ro với những nhà đầu tư thiếu kỷ luật. Vì thế, nhà đầu tư nên chú trọng vào những doanh nghiệp có chất lượng cơ bản tốt, tập trung vào ngành nghề trọng tâm, cùng với đó giữ vững kỷ luật quản trị vốn để tránh rủi ro khi thị trường biến động mạnh.

Trong khi ông Nguyễn Thành Trung, Tổng giám đốc FinSuccess, nhận thấy sự lệch pha giữa chỉ số và diễn biến của đa số cổ phiếu đang tạo ra mặt bằng định giá hấp dẫn cho nhiều doanh nghiệp có nền tảng tốt.

Theo ông Trung, việc VN-Index tăng mạnh trong khi nhiều cổ phiếu đi ngang hoặc giảm giá giúp định giá của hàng trăm doanh nghiệp trở nên thấp hơn, tạo biên an toàn cho nhà đầu tư dài hạn. Đây có thể là nền tảng cho cơ hội đầu tư trong năm 2026.

Trong bối cảnh thị trường tiếp tục phân hóa, không có một chiến lược đầu tư chung cho tất cả. Nhà đầu tư cần lựa chọn chiến lược phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu của mình, đồng thời tập trung phân tích doanh nghiệp cụ thể thay vì chạy theo chỉ số.

Theo ông Đoàn Duy Tú, Trưởng phòng Tư vấn đầu tư chứng khoán VPBank, nhà đầu tư nên chú trọng vào những doanh nghiệp có chất lượng cơ bản tốt, tập trung vào ngành nghề trọng tâm, cùng với đó giữ vững kỷ luật quản trị vốn để tránh rủi ro khi thị trường biến động mạnh

TS. Hồ Sỹ Hòa, Giám đốc Nghiên cứu và tư vấn đầu tư, Công ty chứng khoán DNSE, khuyên nhà đầu tư nên ưu tiên các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ chính sách tài khóa mở rộng, đặc biệt là đầu tư công. Với tỷ lệ nợ công/GDP chỉ khoảng 33,5%, dư địa cho chi tiêu công vẫn còn lớn, tạo động lực cho nhóm vật liệu xây dựng và năng lượng. Ngành ngân hàng tiếp tục giữ vai trò trụ cột khi chiếm khoảng 30% vốn hóa thị trường và là kênh dẫn vốn chủ lực cho nền kinh tế. Tỷ trọng gợi ý cho ngân hàng là 20-30% danh mục, vật liệu xây dựng 10-20%.

Link gốc