Ngành mía đường đang bước vào giai đoạn khó khăn nhất trong 4 năm trở lại đây khi giá đường thế giới rơi xuống đáy mới, trong khi thị trường nội địa chịu áp lực kép từ cung vượt cầu và cạnh tranh không chính thức.
Chu kỳ giảm giá đường còn tiếp diễn. Ảnh: Cropin.com
Chu kỳ giảm giá kéo dài
Theo dữ liệu của TradingEconomics, giá đường liên tục giảm giá từ tháng 9/2024, hiện đã về 14,1 USD/lbs, mức thấp nhất tính từ tháng 12/2020 đến nay.
VCBS cho rằng nguyên nhân giá đường thế giới giảm mạnh do sản lượng đường của Brazil tăng mạnh, trong khi đó giá dầu duy trì ở mức thấp làm giảm sức hấp dẫn của ethanol, lượng mía dùng để sản xuất đường vẫn ở mức lớn. Tại Việt Nam, giá đường đi ngang, giữ ở mức 17.550 đồng/kg do nhu cầu chưa cải thiện trong khi nguồn cung dồi dào.
Trước những diễn biến này, nhiều doanh nghiệp mía đường ghi nhận kết quả kinh doanh giảm sâu so với cùng kỳ năm trước. CTCP Thành Thành Công – Biên Hòa – TTC AgriS (mã: SBT) công bố doanh thu quý II niên độ 2025 – 2026 giảm 10,6% xuống 6.733,5 tỷ đồng. Lãi sau thuế 192 tỷ đồng, giảm 19%. Lũy kế nửa đầu niên độ, doanh thu đạt 12.205 tỷ đồng và lãi sau thuế 390 tỷ đồng, lần lượt giảm 15,7% và 16,1% so với cùng kỳ.
Doanh nghiệp lý giải nguyên nhân chủ yếu đến từ việc ngành đường bước vào chu kỳ điều chỉnh và thị trường chung nhiều biển động. Công ty đã kiểm soát chi phí hiệu quả cùng với chiến lược tái cấu trúc nợ vay và danh mục đầu tư, tận dụng môi trường lãi suất ổn định và quản trị dòng tiền chặt chẽ, góp phần cải thiện lợi nhuận và củng cổ nền tảng tài chính cho các kỳ tiếp theo.
CTCP Đường Kon Tum (mã: KTS) báo cáo lợi nhuận liên tục giảm từ quý III niên độ 2024 - 2025 tới nay. Quý II niên độ 2025 – 2026, lợi nhuận Đường Kon Tum rớt về 707 triệu đồng, chưa đến 5% cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận sau thuế đạt 3,2 tỷ đồng, giảm 83% so với cùng kỳ.
Doanh nghiệp cho biết do giá đường thế giới giảm và ảnh hưởng của gian lận thương mại, đường nhập lậu nên công tác tiêu thụ đường trong nước gặp nhiều khó khăn, tồn kho sản phẩm đường tăng cao, giá bán đường quý II niên độ 2025 – 2026 giảm nhiều so với giá bán đường cùng kỳ niên độ 2024 – 2025. Trong lúc đó, từ ngày 1/7/2025, thuế VAT tăng từ 5% lên 8% dẫn đến biên lợi nhuận gộp giảm.
CTCP Mía đường Sơn La (mã: SLS) cũng phản ánh thị trường đường trong nước quý cuối năm tiếp tục ghi nhận cung lớn hơn cầu, đồng thời, cầu cũng có sự suy giảm tương đối. Tình trạng đường nhập lậu khiến giá bán giảm phẩm đường giảm rất lớn, biên lợi nhuận gộp của công ty giảm mạnh.
BCTC quý II niên độ 2025 – 2026 của Mía đường Sơn La cho thấy doanh thu giảm 22% xuống 249 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế giảm 12% xuống 92,5 tỷ đồng. Nửa đầu niên độ, doanh thu tăng 9,6% nhưng lợi nhuận giảm 7,7%.
Những kế hoạch đi lùi cho niên độ mới
Theo dự báo của VCBS, giá đường thế giới sẽ duy trì ở mức thấp do sản lượng đường Brazil niên vụ 2025 - 2026 có thể đạt mức kỷ lục 45 triệu tấn, tỷ lệ mía dành cho sản xuất đường cũng tăng lên trên 51%, nguồn cung ngắn hạn khá dồi dào. Đồng thời, Ấn Độ có thể mở rộng xuất khẩu đường trong niên vụ 2025 – 2026 nhằm giảm dư cung nội địa. Do vậy, giá đường Việt Nam dự báo đi ngang ở mức thấp do nguồn cung nhiều, sức mua chưa có dấu hiệu cải thiện, tuy nhiên khó giảm mạnh do giá đường đã ở mức rất thấp.
Bởi vậy, trong niên độ 2025 – 2026, các doanh nghiệp mía đường lên kế hoạch kinh doanh đi lùi. HĐQT TTC AgiS đã trình và được cổ đông thông qua kế hoạch doanh thu giảm 7% xuống 26.500 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế đi ngang ở mức 951 tỷ đồng. Doanh thu đi lùi năm thứ 2 liên tiếp và lợi nhuận đi ngang quanh vùng 900 tỷ năm thứ 3 liên tiếp.
Mía đường Sơn La đặt mục tiêu doanh thu 893 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 110 tỷ đồng, cùng giảm 23% và 70,5% so với thực hiện niên độ trước. Mía đường Kon Tum lên kế hoạch doanh thu tăng trưởng 35% lên 461 tỷ đồng nhưng lợi nhuận chỉ bằng 1/3 thực hiện niên độ trước xuống 11,5 tỷ đồng.
Với kết quả kinh doanh đi xuống cùng triển vọng không mấy sáng, cổ phiếu mía đường ghi nhận chuỗi giảm giá từ đầu năm 2025 đến nay. Như SLS giảm từ vùng 192.000 đồng/cp xuống 163.000 đồng/cp cả năm qua. KST lao dốc từ vùng 50.000 đồng/cp xuống 26.500 đồng/cp, tức mất gần 50% giá trị trong nửa năm. Mã chứng khoán SBT ghi nhận chững lại quanh vùng 23.000 - 26.000 đồng/cp sau đợt tăng giá mạnh trước đó (10.800 đồng/cp lên 26.000 đồng/cp từ tháng 10/2024 đến 10/2025). Mã LSS của Mía đường Lam Sơn đi ngang quanh vùng 10.000 đồng/cp trong nhiều tháng qua.
Tường Như
