Việc vay nợ của Bộ Tài chính Mỹ chưa có dấu hiệu chậm lại khi nước này bước sâu hơn vào năm tài chính 2026. Báo cáo mới nhất của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho thấy thâm hụt ngân sách liên bang đã tăng thêm 1 nghìn tỷ USD chỉ trong 5 tháng đầu năm tài chính.

Nợ công của Mỹ hiện tiến sát mốc 38,9 nghìn tỷ USD

Theo báo cáo đánh giá ngân sách hàng tháng của CBO, cập nhật đến tháng 2/2026 và công bố ngày 10/3, chính phủ Mỹ ước tính đã vay thêm 308 tỷ USD chỉ riêng trong tháng 2.

Tất nhiên, việc vay nợ nhiều hơn đồng nghĩa với chi phí lãi suất cao hơn. Từ tháng 10/2025 (thời điểm năm tài chính 2026 bắt đầu) đến tháng 2/2026, Bộ Tài chính Mỹ đã chi thêm 31 tỷ USD cho lãi suất ròng của nợ công so với cùng kỳ năm trước. Tổng cộng trong 5 tháng đầu năm tài chính, chi phí trả lãi cho nợ công đã lên tới 433 tỷ USD, trong bối cảnh tổng nợ công của Mỹ hiện tiến sát mốc 38,9 nghìn tỷ USD.

Báo cáo mới nhất của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho thấy thâm hụt ngân sách liên bang đã tăng thêm 1 nghìn tỷ USD chỉ trong 5 tháng đầu năm tài chính.

CBO cho biết chi phí trả lãi tăng lên “do quy mô nợ công lớn hơn so với 5 tháng đầu năm tài chính 2025 và do lãi suất dài hạn cao hơn”. Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý rằng việc lãi suất ngắn hạn giảm đã phần nào làm dịu mức tăng tổng thể của chi phí trả lãi.

Mặc dù con số thâm hụt vẫn ở mức rất lớn, song thực tế lại thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Trong giai đoạn từ tháng 10/2024 đến tháng 2/2025, chính phủ Mỹ cần vay thêm nhiều hơn 142 tỷ USD so với con số của năm nay.

Tuy vậy, mức cải thiện này khó có thể làm yên lòng những người theo chủ nghĩa thắt chặt ngân sách, những người đang kêu gọi Washington sớm chấn chỉnh tình hình tài khóa quốc gia. Bà Maya MacGuineas, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Liên bang có trách nhiệm (CRFB), cho biết chi phí trả lãi nợ công của Mỹ dự kiến sẽ vượt 1 nghìn tỷ USD trong năm nay và có thể vượt mốc 2 nghìn tỷ USD vào năm 2036.

“Tình trạng này không thể kéo dài. Các vấn đề tài khóa của chúng ta sẽ không tự biến mất. Các nhà hoạch định chính sách cần cùng nhau thống nhất giảm thâm hụt ngân sách, mục tiêu thâm hụt ở mức 3% GDP sẽ là một khởi đầu hợp lý, đồng thời đưa nợ quốc gia trở lại quỹ đạo giảm bền vững so với quy mô nền kinh tế”, bà MacGuineas cảnh báo.

Trên thực tế, các nhà kinh tế không quá lo ngại về tổng mức nợ tuyệt đối. Nợ chính phủ, ở một mức độ nhất định, được xem là nền tảng cần thiết của thị trường tài chính toàn cầu. Điều khiến giới chuyên gia quan tâm hơn là tỷ lệ nợ trên GDP – chỉ số phản ánh mức độ vay nợ của một quốc gia so với tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Nếu tỷ lệ này mất cân bằng quá mức, tăng trưởng kinh tế có thể bị kìm hãm bởi lượng tiền khổng lồ phải dành để trả lãi nợ. Dù mục tiêu thâm hụt ngân sách 3% GDP khác với tỷ lệ nợ trên GDP, nó vẫn là một cách để gắn mức vay nợ của chính phủ với quy mô sản lượng của nền kinh tế. Trong những năm gần đây, tỷ lệ thâm hụt ngân sách của Mỹ thường dao động trong khoảng 5–6% GDP.

Bức tranh ngân sách của chính phủ Mỹ

Xét trong 5 tháng đầu năm tài chính 2026, tình hình thâm hụt ngân sách không cải thiện so với năm tài chính 2025 nhờ cắt giảm chi tiêu. Thay vào đó, sự cải thiện chủ yếu đến từ việc chính phủ thu được nhiều doanh thu hơn để bù đắp cho mức chi tiêu gia tăng.

Thu từ thuế hải quan, bao gồm doanh thu từ thuế quan, cao gấp hơn 4 lần so với cùng kỳ năm ngoái, tăng thêm 109 tỷ USD. Dù một phần thuế thu được trong năm 2025 sẽ phải hoàn trả cho các nhà nhập khẩu Mỹ sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2, các mức thuế quan tiếp theo do Nhà Trắng công bố đã giúp hạn chế phần nào sự sụt giảm doanh thu.

Nợ công tăng mạnh là một trong những "bài toán đau đầu" của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bên cạnh đó, ngân sách liên bang cũng được bổ sung nhờ mức tăng từ thuế thu nhập cá nhân và thuế bảo hiểm xã hội, với tổng mức tăng thêm 132 tỷ USD.

Tuy nhiên, chi tiêu của chính phủ cũng tăng đáng kể. Trong 5 tháng đầu năm tài chính, tổng chi tiêu đạt 3,1 nghìn tỷ USD, cao hơn 64 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, chi tiêu cho ba chương trình lớn nhất của chính phủ – an sinh xã hội, Medicare và Medicaid – đã tăng thêm 104 tỷ USD.

Chi tiêu của Bộ Quốc phòng và Bộ Cựu chiến binh cũng tăng lên, trong khi Bộ Nông nghiệp, Bộ An ninh Nội địa và Bộ Giáo dục ghi nhận mức giảm chi tiêu. Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) cũng báo cáo chi tiêu giảm 20 tỷ USD, chủ yếu do trong các tháng 11 và 12/2024 cơ quan này đã chi khoảng 20 tỷ USD cho chương trình tài trợ năng lượng sạch được thiết lập theo đạo luật hòa giải năm 2022.

Theo FORTUNE

Quang Đăng

Link gốc