Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) có thể mở ra những thay đổi sâu rộng tại ngân hàng trung ương có ảnh hưởng bậc nhất tới kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu.
Cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Theo đài CNA, nếu được Thượng viện phê chuẩn, ông Warsh sẽ chịu sự giám sát chặt chẽ của thị trường và Quốc hội, trong bối cảnh ông được bổ nhiệm bởi một tổng thống nhiều lần kêu gọi hạ mạnh lãi suất, trái với đánh giá của không ít nhà kinh tế về điều kiện thực tế của nền kinh tế. Việc vừa duy trì truyền thống độc lập lâu nay của Fed trước tác động chính trị, vừa dung hòa kỳ vọng từ Nhà Trắng được đánh giá là thách thức lớn đối với ông.
Tuy vậy, các cộng sự và bạn bè cũ của ông Warsh cho rằng ông có nền tảng học thuật vững chắc cùng kỹ năng ngoại giao đủ để đảm nhiệm vai trò này. Gia đình ông cũng có mối quan hệ tốt với Tổng thống Trump, điều có thể giúp giảm bớt áp lực từ Nhà Trắng.
Ông Raghuram Rajan, Giáo sư kinh tế tại Đại học Chicago và cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ấn Độ, nhận định ông Warsh có “tính cách thận trọng, hiểu biết sâu về chuyên môn và năng lực ngoại giao cần thiết để điều hướng một vị trí nhiều thách thức ở thời điểm hiện nay”.
Ông Warsh dự kiến thay thế Chủ tịch đương nhiệm Jerome Powell khi nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc vào tháng 5. Chính ông Trump từng chọn ông Powell lãnh đạo Fed năm 2017, song trong năm nay liên tục chỉ trích ông vì không cắt giảm lãi suất đủ nhanh.
“Tôi đã biết Kevin từ lâu và tin rằng ông ấy sẽ được ghi nhận là một trong những Chủ tịch Fed vĩ đại, có thể là người xuất sắc nhất”, ông Trump viết trên mạng xã hội ngày 30/1. Ông cũng nói thêm tại Phòng Bầu dục rằng không yêu cầu ông Warsh cam kết hạ lãi suất, coi câu hỏi đó là “không phù hợp”, đồng thời nhấn mạnh muốn giữ quy trình minh bạch. Tuy vậy, ông Trump cho rằng ông Warsh “chắc chắn muốn cắt giảm lãi suất”.
Quy trình bổ nhiệm - cần được Thượng viện thông qua - đánh dấu sự trở lại của ông Warsh, 55 tuổi, người từng là thành viên Hội đồng Thống đốc Fed giai đoạn 2006 - 2011 và là thống đốc trẻ nhất lịch sử khi được bổ nhiệm ở tuổi 35. Hiện ông là thành viên Viện Hoover theo khuynh hướng bảo thủ và giảng dạy tại Trường Kinh doanh Sau đại học Stanford.
Ở một số khía cạnh, ông Warsh được xem là lựa chọn không điển hình đối với một tổng thống Cộng hòa, bởi ông từng nhiều năm ủng hộ duy trì lãi suất cao hơn để kiểm soát lạm phát. Trong khi đó, ông Trump cho rằng lãi suất điều hành của Fed nên ở mức khoảng 1%, thấp hơn nhiều so với mức hiện nay khoảng 3,6% và cũng là mức ít được giới kinh tế ủng hộ.
Trong thời gian làm thống đốc, ông Warsh đã phản đối một số chính sách lãi suất thấp mà Fed áp dụng trong và sau cuộc Đại suy thoái 2008 - 2009. Khi đó, ông nhiều lần bày tỏ lo ngại lạm phát có thể tăng tốc, dù thực tế lạm phát duy trì ở mức rất thấp trong nhiều năm sau suy thoái. Tuy nhiên gần đây, trong các bài phát biểu và bài viết quan điểm, ông lại bày tỏ ủng hộ việc hạ lãi suất, được cho là gần với lập trường của ông Trump hơn.
Phản ứng của thị trường và Quốc hội
Cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Diễn biến thị trường cho thấy nhà đầu tư kỳ vọng ông Warsh có thể duy trì lãi suất ở mức cao hơn trong trung hạn. Đồng USD và lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài tăng nhẹ, trong khi chứng khoán Mỹ giảm khoảng 0,5%. Biến động mạnh nhất xuất hiện ở thị trường kim loại quý, với giá vàng giảm hơn 5% và bạc mất trên 13%.
Tại Quốc hội, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis (bang North Carolina) tuyên bố trên mạng xã hội rằng ông sẽ phản đối đề cử Warsh cho tới khi cuộc điều tra của Bộ Tư pháp liên quan tới ông Powell được giải quyết. Ông Tillis là thành viên ủy ban Thượng viện xem xét đề cử này.
Dù thừa nhận ông Warsh là “ứng viên đủ tiêu chuẩn”, ông Tillis nhấn mạnh việc bảo vệ tính độc lập của Fed trước can thiệp chính trị hay sức ép pháp lý là điều “không thể thương lượng”. Sự phản đối của ông có thể làm phức tạp quá trình phê chuẩn. Khi được hỏi liệu ông Warsh có thể được thông qua nếu không có sự ủng hộ của ông Tillis hay không, lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune đáp: “Có lẽ là không”.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren, thành viên cấp cao nhất của phe Dân chủ trong ủy ban, cáo buộc ông Warsh điều chỉnh quan điểm để làm hài lòng ông Trump trước khi được đề cử.
Giá vàng bạc lao dốc, đồng USD tăng giá
Trong diễn biến liên quan, theo AFP, giá vàng và bạc giảm mạnh trong phiên 30/1 khi thị trường bớt lo ngại sau thông tin ông Trump chọn Warsh thay ông Powell lãnh đạo Fed. Hai kim loại quý trước đó tăng mạnh do nhà đầu tư tìm nơi trú ẩn an toàn trước những bất định về chính sách của Washington.
Có thời điểm giá vàng giảm tới 12%, lùi xuống dưới 5.000 USD/ounce sau khi lập kỷ lục gần 5.600 USD hôm 29/1. Giá bạc – từng vượt 120 USD/ounce – cũng mất khoảng 30%, còn gần 82 USD/ounce.
Đồng USD tăng giá sau thông tin đề cử Warsh. Ông Fawad Razaqzada, chuyên gia tại Forex.com, nhận định việc bổ nhiệm này có thể được xem là tín hiệu tích cực cho đồng bạc xanh do làm giảm rủi ro Fed nghiêng về nới lỏng tiền tệ. Tuy nhiên, ông cho rằng bất ổn chính sách, đặc biệt liên quan tới thuế quan, vẫn có thể hạn chế đà phục hồi của USD.
Hải Vân/Báo Tin tức và Dân tộc
