Các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương đang chịu những “cú sốc tức thời” từ xung đột Trung Đông, khi giá nhiên liệu, thực phẩm và phân bón tăng mạnh.
Phát biểu trên một chương trình vào ngày 16/4, trợ lý Tổng thư ký Liên hợp quốc Kanni Wignaraja cho biết chi phí sinh hoạt và sản xuất đang tăng nhanh đối với cả hộ gia đình và doanh nghiệp châu Á - Thái Bình Dương do giá nhiên liệu và chi phí vận chuyển leo thang trong khu vực.
Theo bà Wignaraja, tất cả các quốc gia trong khu vực đều bị ảnh hưởng ở các mức độ khác nhau, trong đó những nước thích ứng nhanh hơn sẽ giảm thiệt hại kinh tế. Ước tính có khoảng 8,8 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói.
Bangkok, Thái Lan. Ảnh: Unsplash
Nhận định này được đưa ra sau khi Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) công bố báo cáo ngày 14/4, cho thấy tác động của xung đột đã lan rộng khắp châu Á - Thái Bình Dương, bất chấp lệnh ngừng bắn tạm thời.
Báo cáo, bao phủ 36 quốc gia, nhấn mạnh sự phụ thuộc lớn của khu vực vào năng lượng nhập khẩu và các chuỗi cung ứng thiết yếu. Hơn 80% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đi qua eo biển Hormuz được vận chuyển đến châu Á. Khi tuyến hàng hải này bị gián đoạn, lo ngại về nguồn cung đã đẩy giá năng lượng tăng, kéo theo chi phí vận chuyển, điện, thực phẩm và phân bón đồng loạt leo thang.
Báo cáo cũng chỉ ra tình hình đặc biệt nghiêm trọng tại Iran, nơi hơn 5 triệu người có thể bị đẩy vào nghèo đói và tiến trình phát triển con người có nguy cơ chậm lại. Nếu xung đột leo thang, GDP của khu vực châu Á - Thái Bình Dương có thể giảm tới 299 tỷ USD, nhất là ở các quốc gia chậm thích ứng.
Báo cáo cảnh báo nếu cú sốc kéo dài, các nước sẽ phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn giữa việc kiểm soát giá cả, hỗ trợ người dân và duy trì chi tiêu cho y tế, giáo dục, hạ tầng và an sinh xã hội.
Theo bà Wignaraja, các biện pháp hiện tại chủ yếu mang tính tạm thời, như giảm thuế hay hỗ trợ thu nhập. Về dài hạn, các quốc gia cần tăng cường an ninh năng lượng thông qua chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và đa dạng hóa nguồn cung.
Ngoài ra, những điểm yếu tương tự cũng tồn tại trong chuỗi cung ứng thực phẩm và phân bón. Trong thời gian tới, các nước được khuyến nghị xây dựng dự trữ chiến lược và củng cố chuỗi cung ứng khu vực, đồng thời phối hợp với UNDP để điều chỉnh chính sách nhằm bảo vệ các nhóm dân cư dễ bị tổn thương nhất.
