Làn sóng lãnh đạo Gen Z tại các doanh nghiệp lớn
Một thế hệ doanh nhân Gen Z đang bước vào những ghế nóng tại các doanh nghiệp lớn. Được trao lợi thế về xuất thân và cơ hội, họ cũng phải đối diện với phép thử không dễ dàng: chứng minh năng lực lãnh đạo và khẳng định vị thế bằng chính kết quả điều hành.
Những gương mặt Gen Z tiêu biểu đang ngồi ghế lãnh đạo doanh nghiệp. Từ trái qua: bà Trịnh Khánh Linh, ông Phạm Nhật Minh Hoàng, ông Đặng Lê Trung Nguyên và bà Trần Ngô Minh Anh. Ảnh: TH.
Một doanh nghiệp dược phẩm có lịch sử hơn 60 năm chuẩn bị đón nữ tổng giám đốc sinh năm 2002. Một tập đoàn xây lắp điện lâu đời khác vừa bầu chủ tịch hội đồng quản trị sinh năm 1999. Điểm chung thú vị là cả hai doanh nghiệp đều có tiền thân thành lập năm 1963, trong khi những người được trao vị trí lãnh đạo cao nhất đều chưa bước sang tuổi 30.
Những cuộc bổ nhiệm tại Dược phẩm Bến Tre và Tập đoàn PC1 là hai trong số nhiều trường hợp cho thấy một thế hệ doanh nhân trẻ đang bước vào những vị trí vốn thường gắn với nhiều năm kinh nghiệm quản trị.
Phần lớn trong số họ là con cái của các doanh nhân thành đạt, trưởng thành trong những gia đình sở hữu hoặc có ảnh hưởng lớn tại các tập đoàn kinh tế.
"Ghế nóng" U30
Ngày 23/10, CTCP Dược phẩm Bến Tre (HoSE: DBT) quyết định bổ nhiệm bà Trần Ngô Minh Anh, sinh năm 2002, giữ chức Tổng giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật từ đầu tháng 11/2026.
Ở tuổi 24, bà Minh Anh chuẩn bị tiếp quản công việc điều hành doanh nghiệp có tiền thân là phòng bào chế thuốc thuộc Ban Dân Y Bến Tre, thành lập năm 1963.
Bà Minh Anh là con gái ông Trần Ngô Phúc Vũ, Chủ tịch HĐQT Nam A Bank. Trước khi gia nhập Dược phẩm Bến Tre, bà tốt nghiệp ngành tài chính tại Đại học Central Florida (Mỹ) và từng làm việc tại New Omni Bank ở California trong giai đoạn 2024–2026.
Tháng 8/2026, bà tham gia HĐQT và giữ chức Phó tổng giám đốc Dược phẩm Bến Tre. Chỉ khoảng ba tháng sau, bà được giao vị trí điều hành cao nhất. Theo thông tin công bố, bà không trực tiếp sở hữu cổ phiếu DBT.
Tại Tập đoàn PC1 (HoSE: PC1), sự xuất hiện của một nữ lãnh đạo Gen Z diễn ra sớm hơn. Tháng 7/2026, bà Trịnh Khánh Linh, sinh năm 1999, được bầu làm Chủ tịch HĐQT, thay ông Trịnh Văn Tuấn.
Bà Linh là con gái ông Tuấn, người gắn bó nhiều năm với quá trình phát triển của PC1. Tốt nghiệp ngành tài chính tại Đại học George Washington (Mỹ), bà từng làm việc tại KPMG Việt Nam và Chứng khoán Vietcap trước khi gia nhập PC1 vào tháng 4/2026.
Khởi đầu với vị trí chuyên viên tài chính, sau khoảng một tháng, bà Linh được bổ nhiệm làm Phó giám đốc phụ trách Ban Tài chính. Đến tháng 7, bà ngồi ghế Chủ tịch HĐQT, khi mới 27 tuổi.
Khác với một cuộc chuyển giao theo lộ trình thông thường, việc kiện toàn lãnh đạo PC1 diễn ra sau khi ông Trịnh Văn Tuấn bị khởi tố, bắt tạm giam vào tháng 5/2026. Bởi vậy, sự xuất hiện của bà Linh còn gắn với yêu cầu ổn định bộ máy quản trị trong một giai đoạn đặc biệt của doanh nghiệp.
Nếu những thay đổi tại Dược phẩm Bến Tre và PC1 thu hút sự chú ý bởi độ tuổi của người được bổ nhiệm, câu chuyện tại Vingroup lại cho thấy quá trình phân công vai trò giữa các thế hệ trong một hệ sinh thái kinh doanh lớn.
Tháng 9/2026, ông Phạm Nhật Minh Hoàng, sinh năm 2000, con trai tỷ phú Phạm Nhật Vượng, được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc GSM toàn cầu kiêm Tổng giám đốc GSM Việt Nam.
Trước đó, ông Minh Hoàng từng đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo tại VinFast, Green Future, VinSmart Future và GSM. Việc tiếp quản GSM đặt doanh nhân sinh năm 2000 trước bài toán điều hành một doanh nghiệp vận tải và dịch vụ di chuyển xanh đang mở rộng hoạt động ra quốc tế. Theo Vingroup, tại thời điểm bổ nhiệm, GSM đã hoạt động ở bảy quốc gia và có kế hoạch tiếp tục mở rộng thị trường quốc tế.
Một gương mặt trẻ khác cũng bắt đầu xuất hiện trên thương trường trong tháng 10/2026 là Đặng Lê Trung Nguyên, sinh năm 1998, con trai của ông Đặng Lê Nguyên Vũ và bà Lê Hoàng Diệp Thảo.
Theo thông tin được bà Thảo chia sẻ, con trai cả của bà đảm nhiệm vị trí Phó tổng giám đốc TNI Group. Đây là hệ sinh thái kinh doanh do bà Thảo sáng lập, gắn với thương hiệu King Coffee.
Đầu năm 2022, ông Nguyễn Anh Tú, sinh năm 1998, con trai Chủ tịch Tập đoàn Thành Công Nguyễn Anh Tuấn, được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc Hyundai Thành Công Việt Nam khi mới 23 tuổi. Sau một giai đoạn điều hành, ông Tú chuyển sang vị trí Phó chủ tịch Hyundai Thành Công Việt Nam trong năm 2026.
Tại Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (HoSE: KBC), ông Đặng Nguyễn Nam Anh, sinh năm 2000, con trai Chủ tịch HĐQT Đặng Thành Tâm, được bổ nhiệm làm Phó tổng giám đốc phụ trách phát triển dự án trong năm 2025. Trước đó, ông từng làm Trưởng văn phòng đại diện Hà Nội kiêm trợ lý chủ tịch.
Trong hệ sinh thái IPPG của doanh nhân Johnathan Hạnh Nguyễn, bà Nguyễn Thảo Tiên, sinh năm 1997, giữ vị trí Tổng giám đốc DAFC, doanh nghiệp phân phối thời trang cao cấp. Em trai bà là William Hiếu Nguyễn, sinh năm 1999, đảm nhiệm vai trò Phó Tổng giám đốc chiến lược IPPG.
Từ dược phẩm, xây lắp điện đến ô tô, vận tải, bất động sản công nghiệp và bán lẻ hàng hiệu, những người trẻ sinh vào cuối thập niên 1990 và đầu thập niên 2000 đang được trao trách nhiệm quản lý ở nhiều lĩnh vực khác nhau.
Song, phía sau điểm chung về tuổi tác và xuất thân là những hành trình bước vào thương trường không hoàn toàn giống nhau. Có người được chuẩn bị qua nhiều vị trí công tác, có người được giao trách nhiệm lớn chỉ sau thời gian ngắn gia nhập doanh nghiệp.
Từ "người thừa kế" đến "người kế nhiệm"
Sự xuất hiện của những lãnh đạo Gen Z diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển giao giữa các thế hệ doanh nhân.
Ông Nguyễn Quang Duy, Phó Tổng giám đốc Marketing và Phát triển Kinh doanh Kênh đối tác AIA Việt Nam nhận định, giai đoạn 2025-2050 sẽ chứng kiến quá trình chuyển giao tài sản đáng kể từ thế hệ doanh nhân đầu tiên sang thế hệ kế tiếp.
Theo ước tính, khoảng 30% tổng tài sản của nhóm khách hàng giàu có sẽ được chuyển giao trong 25 năm tới. Tuy nhiên, chuyển giao tài sản và chuyển giao quyền điều hành doanh nghiệp không phải lúc nào cũng là một quá trình.
Trong khi đó, nhiều chuyên gia đề cập đến yêu cầu phân định ba quyền năng gồm sở hữu, kiểm soát và điều hành. Một thành viên gia đình có thể nắm giữ cổ phần nhưng không trực tiếp quản lý doanh nghiệp. Ngược lại, người được giao điều hành không nhất thiết là thành viên sở hữu tỷ lệ vốn lớn nhất.
Ở góc nhìn của người trong cuộc, bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT AgriS cho rằng, thế hệ kế tiếp ngày nay có điều kiện trang bị kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm. Điều họ cần là cơ hội chứng minh năng lực, qua đó tạo dựng lòng tin. Đây cũng là thử thách mà những người trẻ xuất thân từ gia đình doanh nhân phải đối diện.
Họ có lợi thế khi được tiếp xúc sớm với hoạt động kinh doanh, được đào tạo tại các trường đại học quốc tế, làm việc trong những tổ chức chuyên nghiệp và tiếp cận mạng lưới quan hệ được xây dựng qua nhiều năm. Quan trọng hơn, họ có cơ hội quản lý những doanh nghiệp có quy mô mà không nhiều người cùng tuổi được tiếp cận.
Nhưng lợi thế xuất phát không tự động chuyển thành năng lực lãnh đạo. Ở một góc nhìn khác, khảo sát Thế hệ kế nghiệp (NextGen) năm 2024 của PwC cho thấy 45% người tham gia tại Việt Nam cho rằng thế hệ lãnh đạo đương nhiệm chưa hiểu đầy đủ các cơ hội liên quan đến chuyển đổi công nghệ, cao hơn mức 29% của mẫu khảo sát toàn cầu.
Dù khảo sát này bao gồm những người kế nghiệp doanh nghiệp gia đình ở nhiều độ tuổi, không chỉ Gen Z, kết quả vẫn gợi mở một vấn đề: Sự khác biệt giữa hai thế hệ không nhất thiết chỉ là xung đột. Người trẻ có thể mang đến cách tiếp cận mới về công nghệ, quản trị và mô hình kinh doanh, trong khi thế hệ sáng lập nắm giữ kinh nghiệm, quan hệ và những giá trị đã giúp doanh nghiệp phát triển.
Thử thách nằm ở khả năng kết hợp hai nguồn lực đó. Với những người trẻ vừa được bổ nhiệm, năng lực điều hành còn cần được kiểm chứng qua kết quả kinh doanh trong những năm tiếp theo.
Đối với các doanh nghiệp đại chúng, yêu cầu chứng minh năng lực càng rõ ràng bởi quyết định quản trị không chỉ liên quan đến gia đình cổ đông lớn, mà còn ảnh hưởng đến cổ đông thiểu số, người lao động và các đối tác.
Nhìn rộng hơn, việc thế hệ Gen Z xuất hiện trong ban lãnh đạo có thể xem là một dấu hiệu của quá trình chuyển giao giữa các thế hệ doanh nhân Việt Nam. Nhưng một cuộc chuyển giao thành công không đơn thuần được xác định bằng tuổi của người tiếp quản hay thời điểm người sáng lập rời ghế lãnh đạo.
Gia đình có thể trao cho người trẻ cổ phần, vị trí và cơ hội. Còn sự tin tưởng của tổ chức, năng lực dẫn dắt doanh nghiệp và khả năng gìn giữ những giá trị đã được tạo dựng qua nhiều thập kỷ là điều họ phải từng bước chứng minh.
Liên Thượng
Bình luận