Diễn biến này phản ánh một phần bản chất toàn cầu hóa của thị trường dầu mỏ.

Mỹ đang sản xuất nhiều dầu mỏ hơn bất kỳ quốc gia nào trong lịch sử thế giới. Thế nhưng, cuộc chiến với Iran đã đẩy giá xăng tăng 20 cent/gallon, tương đương 7% chỉ trong vài ngày.

Tại sao?

Bất kể Mỹ sản xuất bao nhiêu dầu thô trong nước, dầu mỏ vẫn được giao dịch trên thị trường toàn cầu – một thị trường mà Tổng thống Donald Trump vừa mới đảo lộn.

Mỹ là cường quốc dầu mỏ của thế giới, với sản lượng khoảng 13,7 triệu thùng/ngày. Nếu không có sản lượng dầu thô đáng kể của Mỹ, người dân nước này có thể đã phải trả 4 – 5 USD/gallon xăng. Nhưng theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, nước này xuất khẩu gần 1/3 sản lượng dầu và cũng nhập khẩu gần 1/3 lượng dầu tiêu thụ.

Đó là vì Mỹ sản xuất một loại dầu thô đặc biệt, rất tốt để sản xuất xăng, nhưng lại không phù hợp để sản xuất các sản phẩm dầu mỏ khác như dầu diesel, dầu hỏa và các loại dầu nhiên liệu khác. Vì vậy, họ cần nhập khẩu các sản phẩm đó hoặc dầu thô nặng hơn từ các nơi khác.

Những sự kiện trong tuần này chứng minh rằng giá xăng tại các trạm xăng ở Mỹ không chỉ bị chi phối bởi các giếng dầu trong nước ở Texas, New Mexico và khắp nước Mỹ, mà còn bởi các nhà giao dịch theo dõi cung cầu trên toàn cầu và đặt cược vào những gì sẽ xảy ra tiếp theo.

Hiện tại, các nhà giao dịch đang lo ngại trước những gì họ chứng kiến. Eo biển Hormuz trên thực tế đã bị đóng cửa. Hormuz là tuyến đường thủy quan trọng ngoài khơi bờ biển Iran để các nhà sản xuất dầu vùng Vịnh vận chuyển 20% lượng dầu mỏ của thế giới.

Nếu cuộc chiến này không kết thúc nhanh chóng, người Mỹ có thể sẽ phải trả giá xăng cao hơn nhiều, bất kể lượng xăng sản xuất trong nước là bao nhiêu.

Vì vậy, nếu eo biển Hormuz không được sớm mở lại, giá dầu có thể sẽ tăng lên trên 100 USD/thùng, đẩy giá xăng trên toàn quốc trở lại mức trên 4 USD/gallon, theo Bob McNally, chủ tịch của Rapidan Energy Group.

“Chúng ta vẫn còn một chặng đường dài phía trước”, McNally, cựu cố vấn năng lượng của Tổng thống George W. Bush, nói với CNN.

Giá xăng bán lẻ trung bình tại các trạm xăng ở Mỹ đã tăng 9 cent/gallon vào ngày 3/3, sau khi tăng 11 cent vào 2/3 – mức tăng theo ngày lớn nhất kể từ khi cơn bão Katrina tàn phá vùng Vịnh Mexico (Mỹ) năm 2005.

Xét về tổng thể, Iran là một quốc gia sản xuất dầu mỏ khá khiêm tốn, với sản lượng khoảng 3,5 triệu thùng/ngày trong tháng Giêng, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế.

Con số này nhiều hơn Kuwait (2,6 triệu) nhưng ít hơn Iraq (4,3 triệu), Nga (9,3 triệu) và Ả Rập Xê Út (10,3 triệu).

Mặc dù dính lệnh trừng phạt, dầu mỏ của Iran vẫn thâm nhập thị trường thế giới và thu hút các khách hàng như Trung Quốc – quốc gia có nhu cầu năng lượng rất lớn. Việc cắt đứt nguồn cung dầu của Iran đang buộc các nhà máy lọc dầu của nước này phải tìm kiếm nguồn cung ở nơi khác, qua đó đẩy giá dầu toàn cầu tăng cao.

Các nhà giao dịch cũng lo ngại về rủi ro đối với các cơ sở dầu mỏ ở các quốc gia như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, Kuwait và Ả Rập Xê Út.

Ngay cả khi eo biển Hormuz được mở trở lại, nếu các cơ sở hạ tầng ở các quốc gia này bị hư hại đáng kể, thì việc khôi phục sản xuất hoàn toàn sẽ mất một thời gian.

Giao thông qua eo biển Hormuz bị chặn đứng không chỉ làm chậm trễ nguồn cung dầu thô từ Trung Đông mà còn khiến các bể chứa trong khu vực bị quá tải, buộc một số quốc gia phải cắt giảm sản lượng đúng vào thời điểm cần thiết nhất.

Theo nhận định của một chuyên gia tư vấn năng lượng, việc “Mỹ sản xuất kỷ lục nhưng giá xăng vẫn tăng” thực chất không phải nghịch lý, mà phản ánh bản chất toàn cầu hóa của thị trường dầu mỏ, nơi rủi ro địa chính trị tại một điểm nghẽn chiến lược có thể nhanh chóng chuyển hóa thành chi phí mà người tiêu dùng ở cách xa hàng nghìn km phải gánh chịu.

Theo CNN

Link gốc