Thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ và Iran ngay trước khi hết thời hạn tối hậu thư mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cho Iran đã mở đường cho 2 bên tiến hành đàm phán ở Thủ đô Islamabad của Pakistan.

Với vai trò ngoại giao trung gian của Pakistan, Mỹ và Iran thỏa thuận ngừng bắn trong 2 tuần, mở eo biển Hormuz, tiến hành đàm phán ở Islamabad và cùng hướng tới giải pháp chính trị giúp chấm dứt cuộc xung đột.

Trước đấy, phía Iran đã chuyển cho phía Mỹ đề xuất 10 điểm nhằm chấm dứt giao tranh, về cơ bản là sự tập hợp lại những điều kiện tiên quyết lâu nay của Iran mà phía Mỹ vẫn kiên quyết bác bỏ.

Lệnh ngừng bắn được cả Mỹ và Iran coi là một thắng lợi. Mỹ cho rằng, đây là dấu hiệu Iran nhượng bộ sau hơn 40 ngày xung đột và sức ép mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc Washington chủ động tìm kiếm ngừng bắn cũng cho thấy những tính toán lại sau khi căng thẳng leo thang.

Trên thực tế, diễn biến tình hình từ sau khi có thỏa thuận ngừng bắn lại cho thấy thỏa thuận này rất dễ đổ vỡ bởi mới chỉ ngừng bắn giữa Mỹ và Israel với Iran chứ còn tất cả những khía cạnh biểu hiện khác của cuộc xung đột này tiếp tục như thời trước thỏa thuận ngừng bắn. Israel tiếp tục tấn công ở Lebanon. Eo biển Hormuz vẫn bị đóng trên thực tế. Mỹ duy trì triển khai quân đội ở vùng xung quanh Iran và tiếp tục lớn giọng dọa nạt Iran. Ông Trump thường xuyên thay đổi quan điểm, phó mặc Iran gia tăng hoạt động quân sự ở Lebanon đe dọa an ninh Iran và Iran không tin tưởng vào thiện chí ngừng bắn cũng như hòa đàm của Mỹ. Cho nên ngừng bắn này giống như khoảng lặng giữa 2 lần dông bão.

Với bối cảnh ngừng bắn hiện nay, triển vọng hòa đàm khó đạt kết quả, khi hai bên vẫn kiên quyết bác bỏ các điều kiện tiên quyết của nhau. Mỹ tiếp tục tự tin vào ưu thế quân sự, trong khi Iran vẫn nắm giữ nhiều “con bài” chiến lược; Israel cũng không mong muốn Mỹ và Iran tiến tới hòa ước. Pakistan đã tận dụng cơ hội làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn, song vai trò này sẽ rất hạn chế khi hai bên bước vào đàm phán thực chất.

Hạ Lang

Link gốc