Các tỷ phú Ả Rập Xê Út đã nhận ra rằng "ngay cả họ cũng không đủ khả năng để xây dựng tòa nhà chọc trời lớn nhất thế giới."
Hình ảnh phối cảnh ý tưởng của The Mukaab
Saudi Arabia đã tỏ ra đầy tham vọng khi khởi động chương trình cơ sở hạ tầng mang tên “Tầm nhìn 2030”, trong đó có dự án phát triển khu đô thị mới New Murabba ở trung tâm thành phố Riyadh. Trái tim của dự án là một tòa nhà chọc trời hình lập phương khổng lồ mang tên The Mukaab.
Tuy nhiên, theo Reuters ngày 27/1, bốn nguồn thạo tin cho biết dự án nhằm xây dựng “tòa nhà đơn thể lớn nhất thế giới” này đã phải tạm dừng do vấn đề tài chính. Hiện Saudi Arabia đang đánh giá lại phương án huy động vốn và tính khả thi của dự án.
Reuters cho biết, đây là dự án mới nhất trong khuôn khổ “Tầm nhìn 2030” do Thái tử kiêm Thủ tướng Mohammed bin Salman dẫn dắt, bị thu hẹp quy mô hoặc trì hoãn.
Khi Quỹ đầu tư công Saudi Arabia (PIF) với quy mô khoảng 925 tỷ USD bắt đầu siết chặt chi tiêu và điều chỉnh thứ tự ưu tiên, tham vọng tổng thể của “Tầm nhìn 2030” cũng dần thu hẹp. Trước đó, nhiều kế hoạch mang tính biểu tượng như thành phố tuyến tính thuộc dự án Thành phố Tương lai Mới NEOM đã nhiều lần bị lùi tiến độ hoặc điều chỉnh.
Theo thông tin công khai, The Mukaab là một trong những dự án chủ lực của “Tầm nhìn 2030”. Đây là tòa nhà hình lập phương có quy mô chưa từng có, với chiều dài, chiều rộng và chiều cao đều đạt 400 mét. Dự án do PIF phát triển, với mục tiêu trở thành thành phố trong nhà được kiểm soát khí hậu toàn diện thứ hai trên thế giới, sau thành phố Mohammed bin Rashid tại Dubai.
“Bước vào Mukaab là bước vào một thế giới khác,” CEO dự án Michael Dyke nói tại một hội nghị ở Riyadh vào tháng 12 năm ngoái, đồng thời thừa nhận những thách thức khổng lồ trong quá trình triển khai hiện thực hóa dự án. “Cố gắng giải quyết những vấn đề mà hôm nay còn chưa tồn tại thực sự rất khó.”
Hiện Saudi Arabia đang chuyển trọng tâm khỏi các dự án chi tiêu khổng lồ mang màu sắc viễn tưởng trong “Tầm nhìn 2030”, sang những lĩnh vực cấp bách hơn và có khả năng mang lại lợi ích rõ ràng hơn.
Các nguồn tin cho biết ưu tiên hiện nay là hạ tầng phục vụ Triển lãm World Expo 2030 và World Cup 2034, khu phức hợp văn hóa Diriyah trị giá 60 tỷ USD, cùng siêu dự án du lịch Qiddiya. Reuters nhận định sự chuyển hướng này cũng phản ánh áp lực tài khóa ngày càng lớn, trong bối cảnh giá dầu quốc tế duy trì ở mức thấp, không đủ để chống đỡ các kế hoạch chuyển đổi đầy tham vọng của nước này.
Ba nguồn thạo tin cho biết tương lai của tòa nhà Mukaab hiện đang không chắc chắn; ngoài công tác đào móng và đóng cọc nền, mọi hạng mục tiếp theo đều đã bị dừng lại.
Năm nguồn tin khác cho hay các dự án bất động sản khu vực xung quanh vẫn sẽ tiếp tục triển khai.
Reuters từng đưa tin vào tháng 10 năm ngoái rằng PIF đang điều chỉnh chiến lược, tập trung đầu tư vào các lĩnh vực có khả năng sinh lợi ngắn hạn rõ ràng hơn như logistics, khai thác mỏ và trí tuệ nhân tạo (AI). Hiện Saudi Arabia đang tiến hành rà soát toàn diện nhiều siêu dự án trong khuôn khổ “Tầm nhìn 2030”.
Bộ trưởng Kinh tế Saudi Arabia, ông Faisal Alibrahim, gần đây thừa nhận: “Chúng tôi rất minh bạch và không né tránh việc thừa nhận rằng một dự án nào đó cần được điều chỉnh, trì hoãn hoặc tái quy hoạch.” Tuy nhiên, ông không nêu cụ thể dự án nào.
Dù vậy, Mukaab là dự án đầu tiên tại Riyadh được truyền thông đưa tin là phải đánh giá lại tính khả thi.
Theo quảng bá trước đây, tòa nhà này có thể tích tương đương 20 tòa Empire State, với tổng diện tích sàn khoảng 2 triệu m², được kỳ vọng trở thành công trình đơn thể lớn nhất thế giới. Dự án còn tích hợp các công nghệ số nhập vai và thực tế ảo tiên tiến. Thiết kế lấy cảm hứng từ kiến trúc Najdi truyền thống, với mặt ngoài là vô số họa tiết tam giác chồng lớp, đan xen, mang đậm chất khoa học viễn tưởng.
Một công ty tư vấn bất động sản ước tính tổng chi phí của khu New Mukaab vào khoảng 50 tỷ USD, xấp xỉ GDP của Jordan. Hiện các hạng mục đã được giao thầu mới chỉ trị giá khoảng 100 triệu USD. Ban đầu khu vực này dự kiến hoàn thành vào năm 2030, nhưng nay đã lùi sang năm 2040.
Chính phủ Saudi Arabia trước đó kỳ vọng dự án sẽ cung cấp 104.000 căn hộ, đóng góp khoảng 50 tỷ USD cho GDP vào năm 2030 và tạo ra khoảng 334.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp.
Nhã Linh
