Từ rất lâu trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran, Cộng hòa Hồi giáo đã nghĩ ra “vũ khí” riêng của mình: biến cuộc đối đầu vũ trang thành cú sốc kinh tế.
Trong nhiều thập kỷ, Iran đã phát tín hiệu rằng nếu bị dồn vào thế đối đầu, nước này sẽ hạn chế tàu chở dầu ở eo biển Hormuz - điểm nghẽn nơi các đối thủ của họ dễ bị tổn thương nhất, vì bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây cũng sẽ ngay lập tức ảnh hưởng đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo Reuters, khi tuyến đường xuất khẩu chính của vùng Vịnh trở thành mục tiêu tấn công, Tehran đã biến tài sản kinh tế lớn nhất của khu vực thành vũ khí răn đe mạnh mẽ nhất của mình.
Khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu thường đi qua eo biển quan trọng này, và Iran - quốc gia nằm trên bờ biển phía bắc của eo biển - hiện đã đóng cửa nó một cách hiệu quả, theo mục tiêu của nước này.
Theo dữ liệu của Liên Hợp Quốc, lưu lượng giao thông qua eo biển đã giảm 97% kể từ khi cuộc chiến chống Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.
Iran đang sử dụng chiến lược chiến tranh bất đối xứng, gây sức ép lên kinh tế toàn cầu để bù đắp bất lợi về sức mạnh quân sự. (Ảnh: Reuters)
Iran từng sử dụng chiến thuật tương tự trước đây. Trong “Chiến tranh tàu chở dầu” của cuộc xung đột Iran-Iraq giai đoạn 1980 - 1988, các cuộc tấn công vào tàu thuyền đã biến Vịnh Ba Tư thành một trong những tuyến đường thủy nguy hiểm nhất thế giới, buộc Washington phải hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển.
Nhưng hiện nay Iran sở hữu những công cụ mạnh mẽ hơn nhiều, bao gồm kho vũ khí khổng lồ gồm các tên lửa giá rẻ và máy bay không người lái có khả năng đe dọa hoạt động vận chuyển hàng hải trên một khu vực rộng lớn hơn. Các cuộc tấn công của Iran trong tháng 3 cho thấy nước này có thể nhanh chóng làm gián đoạn giao thông qua eo biển mà không cần rải thủy lôi quy mô lớn.
Ông Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế cho rằng Tổng thống Trump sẽ “nhượng bộ trước” nếu nền kinh tế toàn cầu bị bắt làm con tin.
“Iran yếu thế hơn về vũ khí, không có cách nào họ có thể đánh bại đối thủ trong một cuộc đối đầu trực diện,” ông Vaez cho biết.
Dự đoán các cuộc tấn công tiếp theo của Mỹ và Israel sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6 năm ngoái, Tehran đã xem xét cách kéo dài bất kỳ cuộc xung đột nào “về thời gian và không gian”.
“Nếu Iran bắt giữ nền kinh tế toàn cầu làm con tin, ông Trump sẽ là người nhượng bộ đầu tiên,” ông Vaez nói thêm.
Các nguồn tin khu vực giấu tên vì không được phép phát ngôn công khai, cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) hùng mạnh của Iran đã chuẩn bị từ lâu cho một cuộc đối đầu với Israel và Mỹ.
Kế hoạch của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran - nhằm bảo vệ hệ thống cai trị 47 năm của các giáo sĩ Hồi giáo chống phương Tây - đã được kích hoạt vào ngày 28/2, sau khi Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei bị ám sát vào ngày đầu tiên của cuộc xung đột.
Theo các nguồn tin, cốt lõi của chiến lược này là sự thừa nhận những hạn chế về quân sự của Iran khi đối đầu với các lực lượng mạnh hơn. Thay vì đối đầu trực tiếp, các nhà hoạch định chính sách của Tehran tìm cách gây áp lực lên nguồn cung dầu mỏ, đồng thời tiến hành các cuộc tấn công bất đối xứng vào các mục tiêu của Mỹ đóng quân khắp khu vực.
Chiến lược này nhằm tạo ra áp lực kinh tế cả trong nước lẫn quốc tế lên Tổng thống Donald Trump để đạt được lợi thế trong chiến tranh.
“Đây là hình thức chiến tranh bất đối xứng điển hình, trong đó Iran có thể tạo ra những tác động rất lớn, thậm chí mang tầm toàn cầu, chỉ bằng một số ít cuộc tấn công nhưng gây tổn thất nặng nề”, ông Michael Eisenstadt thuộc Viện Washington cho biết.
Thiên Ân
