Nghị định số 296 mở rộng đối tượng bị cưỡng chế, cho phép khấu trừ tiền, kê biên tài sản của thành viên hộ kinh doanh, hộ gia đình.
Nếu hộ kinh doanh không nộp phạt hành chính sẽ bị truy thu tài sản cá nhân. Ảnh: Thanh Bình
Sau 12 năm áp dụng, Nghị định số 296/2025/NĐ-CP thay thế Nghị định số 166/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính thêm 4 nhóm bị áp dụng biện pháp cưỡng chế: Hộ gia đình, hộ kinh doanh, tổ hợp tác và cộng đồng dân cư.
Trong đó, tại Khoản 5, Điều 4 quy định về nguồn tiền khấu trừ và tài sản kê biên đối với tổ chức, hộ kinh doanh, hộ gia đình, tổ hợp tác, cộng đồng dân cư bị áp dụng biện pháp cưỡng chế.
Đối với hộ kinh doanh, hộ gia đình, tổ hợp tác thì khấu trừ tiền, kê biên tài sản, trả chi phí cho hoạt động cưỡng chế từ tiền, tài sản chung của hộ kinh doanh, hộ gia đình, tổ hợp tác. Trường hợp tài sản chung không đủ để thi hành quyết định cưỡng chế thì khấu trừ tiền, kê biên tài sản của các thành viên trong hộ kinh doanh, hộ gia đình, tổ hợp tác, trừ trường hợp hợp đồng hợp tác hoặc pháp luật có liên quan quy định khác.
Theo đó, việc "khấu trừ tiền, kê biên tài sản của thành viên hộ kinh doanh, hộ gia đình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ đóng phạt" được hiểu là nếu các thành viên hộ gia đình bao gồm vợ, chồng và các con đăng ký thành lập hộ kinh doanh, một người đứng tên làm chủ hộ kinh doanh.
Nếu tài sản chung của hộ kinh doanh không đủ để nộp phạt vi phạm hành chính do lỗi mà hộ kinh doanh gây ra thì cơ quan có thẩm quyền sẽ khấu trừ tiền, kê biên tài sản của chồng, vợ, các con để thực hiện nghĩa vụ này.
Với một cá nhân đứng tên làm chủ hộ kinh doanh, trường hợp tài sản của hộ kinh doanh này không đủ để nộp phạt vi phạm hành chính do lỗi mà hộ kinh doanh gây ra thì cơ quan có thẩm quyền sẽ khấu trừ tiền, kê biên tài sản của cá nhân đó.
Chi phí cưỡng chế được xác định trên cơ sở các chi phí thực tế đã phát sinh trong quá trình thi hành quyết định cưỡng chế phù hợp với mức giá ở từng địa phương.
Theo đó, chi phí cưỡng chế bao gồm:
Chi phí huy động người thực hiện quyết định cưỡng chế;
Chi phí thù lao cho các chuyên gia định giá để tổ chức đấu giá, chi phí tổ chức bán đấu giá tài sản;
Chi phí thuê phương tiện tháo dỡ, chuyên chở đồ vật, tài sản;
Chi phí thuê giữ hoặc bảo quản tài sản đã kê biên;
Chi phí thực tế khác (nếu có).
Nghị định số 296 cũng quy định đối tượng bị cưỡng chế phải chịu mọi chi phí cưỡng chế. Cùng với đó, đối tượng bị cưỡng chế có trách nhiệm nộp toàn bộ chi phí cưỡng chế cho cơ quan thi hành quyết định cưỡng chế.
Đối tượng bị cưỡng chế không tự nguyện nộp hoặc nộp chưa đủ chi phí hoặc nộp chậm thời hạn theo thông báo của cơ quan thi hành quyết định cưỡng chế thì người có thẩm quyền ban hành quyết định cưỡng chế có quyền ban hành tiếp quyết định cưỡng chế để thu hồi chi phí cưỡng chế bằng các biện pháp quy định tại Nghị định này.
Hạ Linh
