Các nhà phân tích cảnh báo việc Trung Quốc áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu bạc từ ngày 1/1/2026 có thể làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm bạc trên toàn cầu, trong bối cảnh thị trường kim loại quý này vừa trải qua nhiều tuần biến động mạnh.
Giá bạc có thể phá ngưỡng 100 USD/ounce
Hệ thống cấp phép xuất khẩu mới của Bắc Kinh được cho là sẽ siết chặt khả năng tiếp cận của người mua nước ngoài và có thể đẩy giá bạc lên ngưỡng 100 USD/ounce, khi ngày càng nhiều tiếng người có tầm ảnh hưởng, trong đó có tỷ phú Elon Musk, lên tiếng bày tỏ lo ngại.
Theo quy định có hiệu lực từ ngày 1/1, Bộ Thương mại Trung Quốc sẽ triển khai cơ chế giấy phép đặc biệt của chính phủ, có thời hạn 2 năm, đối với hoạt động xuất khẩu bạc, cùng với vonfram và antimon.
Dù Bắc Kinh khẳng định biện pháp này nhằm bảo vệ tài nguyên và môi trường, giới quan sát thị trường cho rằng đây là tín hiệu cho thấy nguồn cung bạc ra thị trường quốc tế sẽ tiếp tục bị thắt chặt.
Những thỏi bạc được xếp chồng lên nhau tại một nhà máy chế biến ở Glogow, Ba Lan. (Ảnh: Reuters)
Cơ chế mới thay thế hệ thống hạn ngạch đã được áp dụng từ năm 2000. Theo các quy định nghiêm ngặt hơn, doanh nghiệp xuất khẩu phải đáp ứng hàng loạt điều kiện: các công ty hiện hữu cần chứng minh đã thực hiện xuất khẩu bạc hằng năm trong giai đoạn 2022 – 2024, trong khi các đơn vị mới phải chứng minh sản lượng hằng năm vượt 80 tấn và có lịch sử xuất khẩu ổn định.
“So với vàng, bạc đã thể hiện hiệu suất vượt trội một cách rõ rệt”, ông Antonio Di Giacomo, nhà phân tích thị trường cấp cao tại công ty môi giới đa tài sản XS.com, nhận định. Theo ông, sự chênh lệch giữa diễn biến của vàng và bạc phản ánh bản chất “lai” của kim loại này.
“Bạc vừa đóng vai trò tài sản trú ẩn trong những giai đoạn bất ổn, vừa hưởng lợi trực tiếp từ sự mở rộng của công nghiệp và công nghệ. Chính điều đó lý giải vì sao bạc có mức độ biến động cao hơn”, ông Di Giacomo nói thêm.
Trong tháng này, giá bạc giao ngay đã có thời điểm vượt mốc 80 USD/ounce lần đầu tiên, trước khi điều chỉnh về vùng 70 USD/ounce.
Ông Zeng Ke, nhà phân tích tại Hualian Futures, cho biết trong một báo cáo công bố cuối tuần qua rằng trong suốt năm 2025, giá bạc tại London và Thượng Hải đã ghi nhận mức tăng lũy kế lần lượt lên tới 175% và 145%.
Ông Joseph Dahrieh, giám đốc điều hành tại công ty môi giới đa tài sản Tickmill (London), nhận định hệ thống cấp phép mới có thể tạo ra “ma sát đáng kể” trong hoạt động xuất khẩu bạc, dù không phải là một “lệnh cấm hoàn toàn”.
“Báo cáo rà soát ngày 12/12 của Bộ Thương mại Trung Quốc cho thấy chỉ có 44 doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu trong giai đoạn 2026 – 2027. Điều này đồng nghĩa quyền xuất khẩu sẽ bị tập trung hơn và quy trình phê duyệt trở nên phức tạp hơn”, ông Dahrieh giải thích.
Theo ông Dahrieh, cách tiếp cận này có thể giúp Trung Quốc đảm bảo nguồn cung trong nước, nhưng đồng thời làm suy giảm khả năng tiếp cận bạc của các doanh nghiệp và nhà đầu tư bên ngoài Trung Quốc.
Các biện pháp hạn chế được đưa ra trong bối cảnh Mỹ, một trong những nước nhập khẩu bạc lớn, đang nỗ lực đảm bảo nguồn cung cho các ngành then chốt như năng lượng mặt trời, trí tuệ nhân tạo và xe điện.
Trung Quốc hiện là quốc gia sản xuất quan trọng, với năng lực tinh luyện và chế biến vượt trội. Tháng 11 vừa qua, Mỹ đã chính thức đưa bạc, cùng với đồng, vào danh sách khoáng sản thiết yếu, phản ánh tầm quan trọng chiến lược của các kim loại này đối với nền kinh tế và an ninh quốc gia.
Phản ứng trước các hạn chế sắp được áp dụng của Trung Quốc, tỷ phú Elon Musk cho rằng: “Điều này không tốt. Bạc là vật liệu cần thiết trong rất nhiều quy trình công nghiệp”.
Còn theo bà Alicia Garcia-Herrero, kinh tế trưởng khu vực châu Á – Thái Bình Dương của ngân hàng đầu tư Natixis (Pháp), yêu cầu cấp phép xuất khẩu nhằm đảm bảo Trung Quốc có đủ bạc phục vụ nhu cầu trong nước, đặc biệt là cho các ngành năng lượng mặt trời và xe điện.
“Xuất khẩu bạc từ Trung Quốc sang Mỹ và châu Âu đã suy giảm trong một thời gian khá dài, và tình hình có khả năng sẽ còn xấu hơn”, bà nói.
Để minh họa cho sự mất cân đối này, bà dẫn ra “phí bảo hiểm Thượng Hải” – tức mức giá bạc tại Thượng Hải hiện cao hơn từ 5–10 USD/ounce so với giá trên sàn Comex của Mỹ.
Theo ông Dahrieh, mức chênh lệch này phản ánh tình trạng khan hiếm nguồn cung tại Mỹ, khi lượng hàng tồn kho sẵn có vẫn bị hạn chế. Ông cho rằng việc siết chặt kiểm soát xuất khẩu có thể khiến nguồn cung trong nước Trung Quốc dồi dào hơn, kéo giá giảm trong nước, nhưng đồng thời đẩy giá bạc tăng cao hơn trên các thị trường bên ngoài Trung Quốc.
Ngoài những “gián đoạn” do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu gây ra, bà Garcia-Herrero cảnh báo giá bạc hoàn toàn có thể chạm mốc 100 USD/ounce nếu Trung Quốc thực thi cơ chế cấp phép một cách “rất nghiêm ngặt”.
Thị trường bạc đối mặt không ít thách thức
Bước sang năm 2026, thị trường bạc vẫn đối mặt với không ít rủi ro. Các nhà phân tích lưu ý rằng thuế quan tiềm tàng của Mỹ, sự biến động của lãi suất thực, sức mạnh của đồng USD cũng như triển vọng tăng trưởng công nghiệp toàn cầu có thể khiến bức tranh thị trường trở nên phức tạp hơn trong năm 2026.
Ông Xu Shiwei, nhà phân tích tại China Merchants Futures, cho hay trong năm 2025, các nhà giao dịch đã chuyển một lượng lớn hàng tồn kho từ London sang New York, nhằm đón đầu nguy cơ “thuế quan cao” cũng như tận dụng nhu cầu mạnh mẽ từ thị trường nước ngoài – yếu tố đã góp phần đẩy giá bạc tăng cao.
Bất chấp những lực cản đó, triển vọng của bạc vẫn được đánh giá tích cực bởi một bộ phận giới phân tích. Ông Di Giacomo tại XS.com cho rằng bạc đang được định vị “như một nhân tố chủ chốt khi bước vào năm 2026”.
“Bạc không chỉ đang chinh phục các mức giá kỷ lục mới, mà còn tái định hình vai trò của mình trên thị trường hàng hóa. Dù biến động có thể tiếp diễn, bức tranh tổng thể cho thấy đợt tăng hiện tại mang tính chất của một sự thay đổi cấu trúc, chứ không chỉ là một đợt sóng tăng ngắn hạn”, vị chuyên nha nhấn mạnh thêm.
