&nbsp;Trong bối cảnh c&aacute;c cuộc đ&agrave;m ph&aacute;n v&ograve;ng thứ hai giữa Mỹ v&agrave; Iran nhằm chấm dứt chiến tranh đang dần th&agrave;nh h&igrave;nh, một vấn đề trọng t&acirc;m đ&atilde; nổi l&ecirc;n như điểm g&acirc;y tranh c&atilde;i gay gắt nhất ch&iacute;nh l&agrave; c&aacute;c t&agrave;i sản bị đ&oacute;ng băng của Tehran tại nước ngo&agrave;i.

Theo c&aacute;c b&aacute;o c&aacute;o ch&iacute;nh thức v&agrave; giới chuy&ecirc;n gia, tổng số tiền n&agrave;y l&ecirc;n tới hơn 100 tỷ USD, một con số khổng lồ c&oacute; thể gi&uacute;p Iran t&aacute;i thiết nền kinh tế đang bị t&agrave;n ph&aacute; nặng nề bởi xung đột.

Chuy&ecirc;n gia Frederic Schneider, th&agrave;nh vi&ecirc;n cao cấp kh&ocirc;ng thường trực tại Hội đồng Trung Đ&ocirc;ng về c&aacute;c vấn đề to&agrave;n cầu, chia sẻ rằng số t&agrave;i sản n&agrave;y gấp khoảng bốn lần doanh thu h&agrave;ng năm từ việc b&aacute;n dầu kh&iacute; của Iran.

&Ocirc;ng nhận định: &ldquo;Đ&acirc;y l&agrave; một số tiền rất đ&aacute;ng kể, đặc biệt l&agrave; đối với một x&atilde; hội đ&atilde; phải chịu đựng h&agrave;ng thập kỷ dưới c&aacute;c lệnh trừng phạt do Mỹ dẫn đầu&rdquo;. Tuy nhi&ecirc;n, &ocirc;ng cũng lưu &yacute; rằng hiện vẫn chưa r&otilde; liệu Mỹ c&oacute; đưa ra c&aacute;c điều kiện k&egrave;m theo về c&aacute;ch sử dụng số tiền n&agrave;y nếu ch&uacute;ng được gỡ phong tỏa hay kh&ocirc;ng.

N&uacute;t thắt trong c&aacute;c cuộc đ&agrave;m ph&aacute;n h&ograve;a b&igrave;nh

Lịch sử của c&aacute;c t&agrave;i sản bị đ&oacute;ng băng bắt đầu từ th&aacute;ng 11/1979, khi Tổng thống Mỹ l&uacute;c bấy giờ l&agrave; Jimmy Carter tuy&ecirc;n bố rằng Iran &ldquo;tạo th&agrave;nh một mối đe dọa bất thường v&agrave; đặc biệt đối với an ninh quốc gia, ch&iacute;nh s&aacute;ch đối ngoại v&agrave; kinh tế của Mỹ&rdquo; sau sự kiện c&aacute;c sinh vi&ecirc;n Iran bắt giữ con tin tại Đại sứ qu&aacute;n Mỹ ở Tehran.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260417/images/image(4).png" style="height:343px; width:600px" />

Ảnh minh hoạ.

Kể từ đ&oacute;, c&aacute;c lệnh trừng phạt li&ecirc;n tiếp được &aacute;p đặt v&agrave; tăng cường li&ecirc;n quan đến chương tr&igrave;nh hạt nh&acirc;n v&agrave; t&ecirc;n lửa đạn đạo của Iran, khiến nước n&agrave;y kh&ocirc;ng thể tiếp cận nguồn doanh thu từ b&aacute;n dầu mỏ gửi tại c&aacute;c ng&acirc;n h&agrave;ng nước ngo&agrave;i.

Hiện nay, y&ecirc;u cầu then chốt của Tehran trong c&aacute;c cuộc đ&agrave;m ph&aacute;n ngừng bắn l&agrave; việc giải ng&acirc;n &iacute;t nhất 6 tỷ USD như một biện ph&aacute;p x&acirc;y dựng l&ograve;ng tin. Trước khi v&ograve;ng đ&agrave;m ph&aacute;n đầu ti&ecirc;n diễn ra tại Pakistan v&agrave;o ng&agrave;y 10/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đ&atilde; tuy&ecirc;n bố rằng c&aacute;c t&agrave;i sản bị đ&oacute;ng băng phải được giải ph&oacute;ng trước khi bất kỳ cuộc thương lượng n&agrave;o bắt đầu.

Mặc d&ugrave; c&oacute; những th&ocirc;ng tin cho rằng Washington đ&atilde; đồng &yacute; giải tỏa một phần t&agrave;i sản, nhưng Ch&iacute;nh phủ Mỹ đ&atilde; nhanh ch&oacute;ng b&aacute;c bỏ v&agrave; khẳng định c&aacute;c khoản tiền n&agrave;y vẫn đang bị phong tỏa.

Khối t&agrave;i sản 100 tỷ USD của Iran hiện đang nằm rải r&aacute;c tại nhiều quốc gia.

Cứu c&aacute;nh cho nền kinh tế Iran sau chiến tranh

Việc giải tỏa t&agrave;i sản mang &yacute; nghĩa sống c&ograve;n đối với Tehran khi nền kinh tế nước n&agrave;y đang trong t&igrave;nh trạng khủng hoảng với lạm ph&aacute;t tăng cao v&agrave; đồng Rial mất gi&aacute; mạnh.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260417/images/image(3).png" style="height:405px; width:604px" />

Người d&acirc;n Iran tập trung gần một chiếc &ocirc; t&ocirc; bị hư hỏng tại một t&ograve;a nh&agrave; bị hư hại ở Tehran. Ảnh: Majid Asgaripour/WANA

B&agrave; Roxane Farmanfarmaian, gi&aacute;m đốc học thuật chuy&ecirc;n về ch&iacute;nh trị Iran tại Đại học Cambridge, giải th&iacute;ch rằng việc tiếp cận lại nguồn vốn n&agrave;y sẽ gi&uacute;p Iran kiểm so&aacute;t được sự biến động của tiền tệ.

B&agrave; cho biết: &ldquo;N&oacute; sẽ c&oacute; nghĩa l&agrave; c&oacute; thể hồi hương c&aacute;c khoản tiền thu được bằng ngoại tệ mạnh từ việc b&aacute;n dầu chẳng hạn, quay trở lại nền kinh tế của ch&iacute;nh m&igrave;nh. N&oacute; cũng sẽ gi&uacute;p nước n&agrave;y kiểm so&aacute;t được sự biến động của tiền tệ, v&agrave; từ đ&oacute; tr&aacute;nh được những tổn thương trước những đợt rung lắc tiền tệ vốn đ&atilde; g&acirc;y ra c&aacute;c cuộc biểu t&igrave;nh v&agrave;o th&aacute;ng 12/2025&rdquo;.

B&ecirc;n cạnh việc ổn định tỷ gi&aacute;, nguồn lực n&agrave;y c&ograve;n cần thiết để n&acirc;ng cấp c&aacute;c ng&agrave;nh c&ocirc;ng nghiệp quan trọng như mỏ dầu, hệ thống nước v&agrave; lưới điện vốn đang xuống cấp nghi&ecirc;m trọng. Đặc biệt, trong bối cảnh hậu chiến, c&aacute;c t&agrave;i sản được giải ph&oacute;ng sẽ l&agrave;m cho qu&aacute; tr&igrave;nh t&aacute;i thiết trở n&ecirc;n nhanh ch&oacute;ng v&agrave; hiệu quả hơn.

Theo chuy&ecirc;n gia Farmanfarmaian, điều n&agrave;y kh&ocirc;ng chỉ th&uacute;c đẩy tăng trưởng kinh tế m&agrave; c&ograve;n cải thiện mối quan hệ giữa ch&iacute;nh phủ v&agrave; người d&acirc;n.

Về mặt ngoại giao, nh&agrave; khoa học ch&iacute;nh trị Chris Featherstone từ Đại học York nhận định rằng quyết định của Mỹ về việc c&oacute; giải tỏa t&agrave;i sản hay kh&ocirc;ng sẽ l&agrave; một th&ocirc;ng điệp quan trọng. &Ocirc;ng ph&acirc;n t&iacute;ch: &ldquo;Tr&ecirc;n quốc tế, việc giải tỏa t&agrave;i sản c&oacute; thể b&aacute;o hiệu việc giảm bớt &aacute;p lực của Mỹ đối với nền kinh tế Iran. Điều n&agrave;y c&oacute; thể cho ph&eacute;p sự tham gia nhiều hơn từ c&aacute;c b&ecirc;n quốc tế kh&aacute;c v&agrave; c&aacute;c nước l&aacute;ng giềng khu vực, ph&aacute;t triển thương mại v&agrave; hội nhập&rdquo;.

Tuy nhi&ecirc;n, &ocirc;ng cũng cảnh b&aacute;o rằng với c&aacute;ch tiếp cận kh&oacute; đo&aacute;n của ch&iacute;nh quyền Tổng thống Trump trong ch&iacute;nh s&aacute;ch quốc tế, mọi bước đi tiếp theo vẫn c&ograve;n l&agrave; một ẩn số đối với cả đồng minh lẫn đối thủ của Mỹ.

Cao Phong

<a href="https://congluan.vn/giai-ma-khoi-tai-san-100-ty-usd-bi-dong-bang-cua-iran-10338360.html">Link gốc</a>

 Trong bối cảnh các cuộc đàm phán vòng thứ hai giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt chiến tranh đang dần thành hình, một vấn đề trọng tâm đã nổi lên như điểm gây tranh cãi gay gắt nhất chính là các tài sản bị đóng băng của Tehran tại nước ngoài.