Đạo đức kinh doanh không phải là vật trang sức xa xỉ, mà là cốt lõi của năng lực cạnh tranh.

Trong kỷ nguyên mà niềm tin người tiêu dùng trở nên mong manh hơn bao giờ hết, khái niệm "thành công" của doanh nghiệp đang được định nghĩa lại. Không đơn thuần là những con số tăng trưởng nóng hay việc chiếm lĩnh thị phần bằng mọi giá, sự phát triển bền vững giờ đây neo đậu vào hai chữ: "Tử tế". Nhiều doanh nhân chia sẻ, đạo đức kinh doanh không phải là vật trang sức xa xỉ, mà là cốt lõi của năng lực cạnh tranh.

Ngành thực phẩm bổ dưỡng, đặc biệt là phân khúc cao cấp như yến sào, đông trùng hạ thảo... tại Việt Nam đang được ví như một "mỏ vàng" với tốc độ tăng trưởng chóng mặt. Sự hấp dẫn về lợi nhuận đã kéo theo hệ lụy về sự hỗn loạn. Tình trạng "vàng thau lẫn lộn", hàng giả mạo xuất xứ, gian lận trọng lượng hay sử dụng phụ gia không cho phép đang bào mòn niềm tin của người tiêu dùng.

Chuyên gia Nguyễn Mạnh Cường nhận định: Trong lĩnh vực thực phẩm bảo vệ sức khỏe, ranh giới giữa 'Đạt chuẩn' và 'Kém chất lượng' đôi khi rất khó phân biệt bằng mắt thường mà phải thông qua các chỉ số kiểm nghiệm tại phòng Lab.

Khi "bức tường" niềm tin sụp đổ, thiệt hại không chỉ dừng lại ở túi tiền của khách hàng hay doanh thu của một vài đơn vị làm ăn chộp giật. Nguy hiểm hơn, nó tạo ra hiệu ứng domino làm suy yếu sức cạnh tranh của cả một ngành hàng quốc gia. Những doanh nghiệp làm thật, làm chuẩn vô tình bị đánh đồng và chới với trong cuộc chiến về giá vốn dĩ không công bằng.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, chuyên gia Quản lý Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng nhận định, trong lĩnh vực thực phẩm bảo vệ sức khỏe, ranh giới giữa 'Đạt chuẩn' và 'Kém chất lượng' đôi khi rất khó phân biệt bằng mắt thường mà phải thông qua các chỉ số kiểm nghiệm tại phòng Lab. Hệ thống Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN) hay các quy chuẩn kỹ thuật là thước đo cứng, nhưng 'thước đo mềm' nằm ở chính lương tâm của nhà sản xuất. Khi một doanh nghiệp tự nguyện áp dụng các tiêu chuẩn đo lường khắt khe hơn cả quy định bắt buộc, chấp nhận tỷ lệ hao hụt nguyên liệu cao hơn để đảm bảo độ tinh khiết, đó chính là lúc họ thiết lập một 'hàng rào kỹ thuật' bằng đạo đức. Đây là yếu tố the chốt để thanh lọc thị trường.

Phản ánh thực trạng của ngành, bà Trịnh Thị Hải Vân, Giám đốc Công ty TNHH Nam Tiến Việt Nam cho hay, thị trường đang chứng kiến sự bùng phát của các sản phẩm mang danh “yến sào” nhưng thực chất là hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng và không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Nhiều sản phẩm được sản xuất từ các nguyên liệu rẻ tiền như bột rau câu, lòng trắng trứng hoặc pha chế từ các chất phụ gia không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn... ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe người tiêu dùng; đồng thời gây tổn hại tới danh tiếng của Yến sào Nha Trang, cũng như hình ảnh, thương hiệu của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thị Vui, đại diện thương hiệu Yến vàng Nha Trang Pure.G Nest cho hay, đạo đức kinh doanh, xét cho cùng, phải được cụ thể hóa bằng hành động, bằng quy trình sản xuất và bằng sản phẩm cuối cùng đến tay khách hàng. Đạo đức trong nghề thực phẩm là một ranh giới rất mong manh. Trong phòng sản xuất kín, chỉ cần tặc lưỡi pha thêm một chút đường, một chút mủ trôm hay ngâm nước lâu hơn để tăng trọng lượng, lợi nhuận có thể tăng gấp đôi mà người mua khó lòng phát hiện ngay. “Lương tâm nghề nghiệp là vị giám sát viên nghiêm khắc nhất. Mỗi khi cầm một tổ yến lên, tôi luôn tự vấn: 'Nếu đây là bát yến mình nấu cho mẹ mình, cho con mình ăn, mình có dám làm thế này không?'

Triết lý kinh doanh không chỉ là khẩu hiệu, buộc doanh nghiệp phải đối mặt với những thách thức về chi phí vận hành. Việc từ chối sử dụng hóa chất tẩy rửa đồng nghĩa với việc chi phí nhân công tăng gấp nhiều lần. Việc không sử dụng chất độn đồng nghĩa với giá thành sản phẩm đầu ra cao hơn mặt bằng chung của phân khúc bình dân.

Đồng tình với sự nhất quán trong tư duy quản trị, chuyên gia Nguyễn Mạnh Cường, nhấn mạnh, chất lượng không phải là một hành động ngẫu nhiên, nó là thói quen. Khi doanh nghiệp coi việc tuân thủ các tiêu chuẩn đo lường chất lượng là danh dự của mình, họ sẽ không cần quá nhiều sự giám sát từ bên ngoài. Đó là đỉnh cao của quản trị chất lượng tự chủ.

Trong một thế giới phẳng, thông tin minh bạch hơn, quyền lực của người tiêu dùng lớn hơn. Khách hàng ngày nay, đặc biệt là phân khúc trung và cao cấp, có sự nhạy cảm đặc biệt với những giá trị thật. Họ không chỉ mua sản phẩm, họ "mua" niềm tin và sự đồng cảm với triết lý của doanh nghiệp.

Chuyên gia tư vấn thương hiệu Bùi Quỳnh Trang, CEO Hừng Đông Media Solutions nhận định, khủng hoảng niềm tin là căn bệnh trầm kha của thị trường hiện nay. Doanh nghiệp nào giải được bài toán niềm tin, doanh nghiệp đó nắm phần thắng. Hiện tại, niềm tin không mua được bằng quảng cáo rầm rộ, nó phải được xây bằng sự tử tế từ gốc. Đạo đức kinh doanh chính là lợi thế cạnh tranh bền vững nhất. Doanh nghiệp nào tử tế với khách hàng, khách hàng sẽ bảo vệ họ.

Thực tế đã chứng minh, sự lan tỏa của "hữu xạ tự nhiên hương" mang lại giá trị thương hiệu lớn hơn nhiều so với các chiến dịch marketing tốn kém. Chị Trần Thị Thanh Thủy, Giám đốc kinh doanh Công ty cổ phần Dược phẩm AP, chia sẻ: “Khi tìm kiếm quà tặng doanh nghiệp, tôi thường bỏ qua những lời quảng cáo hoa mỹ. Tôi nhìn vào cách người đứng đầu doanh nghiệp nói về sản phẩm của họ. Thay vì cố bán những món hàng đắt nhất, tôi thực sự quan tâm tới những doanh nghiệp nào tư vấn hay đem lại giải pháp tốt nhất. Chính văn hóa doanh nghiệp thấm đẫm sự tử tế đó khiến tôi tin tưởng và sản phẩm ấy, doanh nghiệp ấy làm bạn đồng hành lâu dài."

Kinh doanh không chỉ là kiếm lợi nhuận, kinh doanh là phụng sự xã hội. Giữa dòng chảy xô bồ của kinh tế thị trường, đạo đức kinh doanh không phải là sự xa xỉ hay rào cản khiến doanh nghiệp chậm tiến, mà chính là nền móng vững chắc nhất để vươn cao.

Huê Thạch

Link gốc