Thị trường trái phiếu doanh nghiệp phục hồi khá tốt trong năm 2025, song kênh huy động vốn này vẫn chưa phát huy hết vai trò dẫn vốn đối với khu vực sản xuất.
Áp lực đáo hạn ở trái phiếu bất động sản vẫn đang rất cao. Ảnh: Bảo Chương
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) khởi động năm 2026 khá sôi động. Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam cho biết, theo dữ liệu tổng hợp từ HNX và SSC, tính đến ngày công bố thông tin 30.1.2026, có 4 đợt phát hành TPDN được ghi nhận trong tháng 1.2026 với tổng giá trị 3.711 tỉ đồng.
Trong khi đó, lũy kế cả năm 2025, tổng giá trị phát hành TPDN được ghi nhận là 627.810 tỉ đồng. Lượng trái phiếu mua lại trước hạn trong năm 2025 đạt 321.755 tỉ đồng, tăng 47% so với năm 2024. Ngân hàng là nhóm ngành dẫn đầu, chiếm khoảng 67,4% tổng giá trị mua lại trước hạn (tương ứng khoảng 216.759 tỉ đồng).
Báo cáo “Triển vọng Tín nhiệm 2026” của VIS Rating cho thấy thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang ổn định trở lại, với tỉ lệ chậm trả duy trì thấp, áp lực đáo hạn giảm và dư địa phục hồi phát hành trong bối cảnh kinh tế vĩ mô cải thiện.
Tổ chức VIS Rating dự báo tỉ lệ trái phiếu chậm trả trong năm 2026 sẽ duy trì quanh 1,3% tương đương năm 2025 và giảm mạnh so với mức đỉnh 12,2% năm 2023. Mức này được hỗ trợ bởi môi trường kinh tế vĩ mô ổn định và nhu cầu tái cấp vốn về trái phiếu ở mức thấp.
VIS Rating ước tính giá trị trái phiếu đáo hạn trong năm 2026 khoảng 209 nghìn tỉ đồng, bằng 14% dư nợ trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành, sau khi nhiều trái phiếu đã được gia hạn trong năm 2025.
Tỉ lệ thu hồi đối với các trái phiếu chậm trả sẽ tiếp tục cải thiện, nhờ kết quả kinh doanh tốt hơn và hiệu quả từ hoạt động tái cơ cấu của nhiều doanh nghiệp bất động sản nhà ở. Trong bối cảnh hoạt động cho vay của các ngân hàng ngày càng chọn lọc, trái phiếu doanh nghiệp sẽ trở thành một kênh huy động vốn quan trọng hơn đối với các doanh nghiệp. Niềm tin nhà đầu tư cải thiện và thị trường tăng thanh khoản sẽ giúp giá trị phát hành trái phiếu mới năm 2026 tăng 15 - 20%, trong đó phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư tổ chức tiếp tục chiếm ưu thế.
Nhận xét về vai trò của kênh trái phiếu doanh nghiệp thời gian qua, Fiin Group cho rằng, mặc đã có sự hồi phục tốt trong năm 2025 nhưng kênh huy động vốn trung dài hạn này vẫn chưa phát huy hết vai trò dẫn vốn đối với khu vực sản xuất, công nghiệp - khi ngân hàng chiếm tới 68% giá trị phát hành, trong khi doanh nghiệp sản xuất kinh doanh lại gần như vắng bóng. Bên cạnh đó, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp mới chỉ đạt khoảng 10% GDP, còn cách xa mục tiêu 25% GDP vào năm 2030.
FiinGroup dự báo, năm 2026, thị trường TPDN sẽ tăng trưởng mạnh nhờ những chính sách mới vừa ban hành nhưng mấu chốt là vốn trái phiếu trực tiếp vào sản xuất kinh doanh. Trong đó, riêng nhóm phi tài chính được dự báo sẽ phát hành 12,1 tỉ USD TPDN trong năm 2026, tăng 58,3% so với năm 2025, nhờ chính sách rõ ràng hơn và cải thiện hạ tầng.
Để trái phiếu thực sự trở thành kênh huy động vốn hiệu quả cho khu vực sản xuất, theo các chuyên gia FiinGroup cần đồng bộ ba trụ cột: Mở rộng cơ sở nhà đầu tư, cải thiện cơ sở hàng hóa, và hoàn thiện thể chế cùng hạ tầng thị trường.
Gia Miêu
