Khi những cải cách từng được xem là “phi thường” dần trở thành trạng thái vận hành bình thường, nhiều chuyên gia cho rằng nền kinh tế Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng và đầu tư mới từ năm 2026, với trọng tâm là dòng tiền nội, tiêu chuẩn xanh và sự chọn lọc cao ở mọi kênh tài sản.

Sau một năm 2025 nhiều chuyển động mạnh, kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề quan trọng. Những cải cách từng được xem là "phi thường" - từ thay đổi thể chế, tái cấu trúc bộ máy, đến thúc đẩy khu vực tư nhân, công nghệ và tăng trưởng xanh - đang dần trở thành trạng thái vận hành mới của nền kinh tế.

Theo nhiều chuyên gia, chính sự "bình thường hóa" những điều từng khó thực hiện này mới là nền tảng thực sự cho một chu kỳ tăng trưởng và đầu tư mới, bắt đầu từ năm 2026.

Ngân hàng và dòng vốn: Từ tài sản thế chấp sang dòng tiền và "xanh hóa"

Một trong những thay đổi mang tính nền tảng của nền kinh tế Việt Nam nằm ở hệ thống ngân hàng. Theo ông Phạm Hồng Hải, Tổng Giám đốc OCB, tư duy "quyết định nhanh - triển khai nhanh - chịu trách nhiệm rõ ràng" đang thay thế mô hình quản trị nhiều tầng nấc trước đây.

Việc trao quyền mạnh hơn cho ban điều hành, áp dụng mô hình Agile, squad team và cơ chế thí điểm nhanh đã giúp ngân hàng rút ngắn đáng kể chu kỳ đưa sản phẩm ra thị trường.

Đáng chú ý hơn, cho vay dựa trên dòng tiền thay vì chỉ dựa vào tài sản đảm bảo đang mở ra cánh cửa vốn cho nhiều startup và doanh nghiệp vừa và nhỏ – nhóm động lực quan trọng của tăng trưởng dài hạn. Song song đó, tín dụng xanh đang dần trở thành một mảng kinh doanh thực thụ, không chỉ là trách nhiệm xã hội.

Tổng giám đốc OCB Phạm Hồng Hải. Ảnh: PV.

"Khi cấp vốn cho các doanh nghiệp đạt chuẩn xanh, tỷ lệ nợ xấu rất thấp. Điều này cho thấy chiến lược xanh không hề mâu thuẫn với tăng trưởng nhanh, mà ngược lại, tạo ra tăng trưởng ổn định và bền vững hơn", ông Hải nhấn mạnh.

Trong bối cảnh Việt Nam cần nguồn vốn rất lớn cho năng lượng tái tạo và chuyển dịch xanh đến năm 2030, ngân hàng - với vai trò trung gian vốn - đang đứng trước một cơ hội đầu tư gián tiếp nhưng dài hạn thông qua hệ sinh thái doanh nghiệp xanh.

ESG, truy xuất nguồn gốc và cuộc tái định vị của nông nghiệp Việt Nam

Ở khu vực doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu, đặc biệt là nông nghiệp, các tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) và truy xuất nguồn gốc đang trở thành “giấy thông hành” bắt buộc. Ông Nguyễn Đức Hùng Linh (Phó Tổng giám đốc Khối Đầu tư AgriS), cho rằng đây là xu hướng dài hạn, không thể đảo chiều, nhất là tại các thị trường như châu Âu.

Việc đáp ứng ESG đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian chuyển đổi dài (3–5 năm) và cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo. Tuy nhiên, đổi lại là lợi thế cạnh tranh bền vững, cho phép doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông Hùng, đối, việc đáp ứng ESG mở ra cơ hội ở những doanh nghiệp nông nghiệp đã vượt qua "bẫy quy mô thấp - lợi nhuận thấp". Cụ thể, các doanh nghiệp đã chuyển sang sản phẩm giá trị gia tăng cao (organic, premium), mở rộng vùng sản xuất ra nước ngoài, phát triển các dịch vụ và giải pháp nông nghiệp dựa trên dữ liệu, tài chính chuỗi cung ứng và nền tảng số.

"Những doanh nghiệp như vậy không chỉ bán hàng hóa, mà đang tiến dần tới mô hình nền tảng nông nghiệp, nơi biên lợi nhuận và khả năng mở rộng đều cao hơn", đại diện của Agris chia sẻ.

Thị trường tài chính: Sự trở lại của dòng vốn nội

Trên thị trường tài chính, bà Nguyễn Thị Thu Hiền, CEO TCBS đánh giá, năm 2026 sẽ mở ra một chu kỳ mới với nền tảng là cải cách thể chế, đầu tư công và sự phục hồi của khu vực tư nhân. Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết được kỳ vọng tăng 15-20%, trong khi định giá thị trường vẫn ở mức tương đối hấp dẫn nếu nhìn theo trung hạn.

Đáng chú ý, động lực lớn nhất không chỉ đến từ vốn ngoại, mà từ dòng vốn trong nước khi thu nhập bình quân đầu người tiến gần ngưỡng 6.000 USD. Kinh nghiệm từ các quốc gia trong khu vực cho thấy đây là thời điểm tài sản tài chính của người dân tăng rất nhanh, kéo theo nhu cầu đa dạng hóa danh mục.

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, CEO TCBS. Ảnh: PV.

Cũng theo CEO TCBS Nguyễn Thị Thu Hiền, điều quan trọng không phải là VN-Index ở mốc bao nhiêu, mà là tâm thế đầu tư: Đa dạng hóa tài sản, tận dụng các nhịp điều chỉnh để tích lũy và hiểu rõ rủi ro của từng kênh. Trong một giai đoạn mà "bình thường mới" đang được tái định nghĩa, chính sự kỷ luật và tầm nhìn dài hạn sẽ quyết định khả năng nắm bắt cơ hội của nhà đầu tư.

Bên cạnh cổ phiếu, thị trường vàng cũng được kỳ vọng bước sang giai đoạn mới khi Việt Nam tiến tới xóa bỏ độc quyền vàng miếng và thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia. Theo ông Đinh Ngọc Dũng, Chủ tịch kiêm CEO Bảo Tín Capital, việc minh bạch hóa giao dịch và thu hẹp chênh lệch giá trong - ngoài nước sẽ giúp huy động hiệu quả nguồn vàng lớn đang nằm trong dân, biến "tài sản ngủ yên" thành nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Bất động sản: Chọn lọc cao, cơ hội dành cho nhà đầu tư dài hạn

Sau giai đoạn thanh lọc mạnh, thị trường bất động sản đang bước vào chu kỳ mới với nền tảng pháp lý rõ ràng hơn. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, CEO GP Invest, năm 2026 sẽ là giai đoạn chọn lọc rất cao.

Ông Hiệp phân tích, dư cung ở phân khúc cao cấp, chi phí vốn tăng và sức mua thận trọng buộc doanh nghiệp phải tái cấu trúc mạnh mẽ. Cơ hội đầu tư vì thế không nằm ở “lướt sóng”, mà ở những dự án gắn với hạ tầng, phục vụ nhu cầu ở thực và có pháp lý hoàn chỉnh và cấu trúc tài chính lành mạnh.

Điểm chung trong nhận định của các chuyên gia là: năm 2026 không phải thời điểm của những cú “tất tay”, mà là giai đoạn đòi hỏi khả năng đọc đúng xu hướng và phân bổ nguồn lực hợp lý.

Khi cải cách mang tính nền tảng đang dần trở thành “bình thường mới”, lợi thế lớn nhất của nhà đầu tư không còn nằm ở tốc độ, mà ở hiểu biết, kỷ luật và tầm nhìn dài hạn. Trong một nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ, cơ hội không thiếu – nhưng chỉ dành cho những người sẵn sàng đi cùng chiều với sự thay đổi.

Hoàng Phan

Link gốc