Việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Phú Thọ được đặt trong bối cảnh đặc biệt khi tỉnh Phú Thọ mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, với quy mô không gian rộng lớn, nguồn lực phong phú hơn và dư địa phát triển mở rộng, góp phần mở ra không gian phát triển mới cho địa phương sau hợp nhất.
Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ mới đây đã ký ban hành Quyết định số 2468/QĐ-UBND phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Việc điều chỉnh Quy hoạch được đặt trong bối cảnh đặc biệt khi tỉnh Phú Thọ mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, với quy mô không gian rộng lớn hơn, nguồn lực phong phú hơn và dư địa phát triển mở rộng chưa từng có.
Toàn tỉnh hiện có 148 đơn vị hành chính cấp xã, hội tụ đầy đủ các yếu tố về lịch sử, văn hóa, con người, tài nguyên, kết cấu hạ tầng và các động lực tăng trưởng quan trọng của vùng Trung du, miền núi phía Bắc và vùng Thủ đô.
Tư duy quy hoạch mới mở ra không gian phát triển rộng lớn
Thực hiện các quy định chuyển tiếp của Luật Quy hoạch và Nghị quyết số 66.2/2025/NQ-CP của Chính phủ về xử lý khó khăn, vướng mắc trong điều chỉnh quy hoạch khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Phú Thọ đã sớm triển khai điều chỉnh Quy hoạch tỉnh với tinh thần chủ động, bài bản và khoa học.
Lãnh đạo tỉnh cho biết kế thừa và phát huy những thành tựu phát triển của 3 tỉnh trước đây, tỉnh Phú Thọ sau hợp nhất đã đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội trong năm 2025. Trong bối cảnh đó, việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là nhiệm vụ chiến lược nhằm tái cấu trúc không gian phát triển, phân bổ lại các nguồn lực và xác lập những động lực tăng trưởng mới phù hợp với thực tiễn của một tỉnh hợp nhất, có quy mô lớn và vai trò ngày càng quan trọng trong liên kết vùng.
Việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021 - 2023, tầm nhìn đến năm 2050 dựa trên cơ sở đánh giá toàn diện hiện trạng, tiềm năng và dư địa phát triển, tỉnh tập trung nghiên cứu, bổ sung các nội dung quy hoạch mới phù hợp với không gian phát triển mở rộng; đồng thời tích hợp, kết nối các yếu tố phát triển để phát huy tối đa lợi thế tổng hợp, hạn chế sự cạnh tranh lẫn nhau giữa các khu vực trong nội tỉnh.
Việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 mở ra dư địa và không gian phát triển mới rộng lớn cho địa phương sau hợp nhất.
Quy hoạch điều chỉnh được xây dựng theo tư duy chiến lược và tầm nhìn dài hạn, bảo đảm tính tổng thể, đồng bộ, hiện đại và bền vững. Phạm vi quy hoạch bao trùm toàn bộ không gian tỉnh với diện tích tự nhiên hơn 9.361km², cho phép tổ chức lại không gian phát triển theo các vùng chức năng rõ ràng, gắn kết chặt chẽ giữa đô thị - công nghiệp - dịch vụ - nông nghiệp - du lịch và bảo vệ môi trường.
Bám sát định hướng tại Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch vùng và các chiến lược phát triển lớn của đất nước, Quy hoạch tỉnh Phú Thọ điều chỉnh tập trung xác định các vùng phát triển, các hành lang kinh tế, trục động lực và cực tăng trưởng chủ đạo. Trên cơ sở đó, tỉnh định hình các trụ cột phát triển chiến lược với các kịch bản phát triển cụ thể, khả thi, phù hợp với từng giai đoạn và khả năng huy động nguồn lực.
Định hình động lực cho đột phá tăng trưởng, kiến tạo phát triển bền vững
Theo Quy hoạch điều chỉnh, tỉnh Phú Thọ có diện tích tự nhiên đứng thứ 15 cả nước; dân số trên 4 triệu người, đứng thứ 11 cả nước. Tỉnh giữ vị trí trung tâm của vùng Trung du và miền núi phía Bắc; là cầu nối vùng đồng bằng Sông Hồng với Tây Bắc; tiếp giáp với 7 tỉnh, thành phố, trong đó có Thủ đô Hà Nội. Tỉnh sở hữu hệ sinh thái tự nhiên phong phú, địa hình đa dạng với nhiều danh lam, thắng cảnh, di tích lịch sử và các khu, điểm du lịch nổi tiếng; hội tụ đầy đủ sắc thái văn hóa đặc trưng của vùng Trung du miền núi và đồng bằng Bắc Bộ.
Tỉnh có cơ cấu dân số trẻ, nguồn nhân lực dồi dào chiếm trên 50% dân số của tỉnh; hạ tầng kết nối nội dung, liên vùng đa dạng; hệ sinh thái một số ngành công nghiệp trọng điểm (như điện, điện tử, ô tô, xe máy, cơ khí chế tạo); nhiều khu công nghiệp, khu đô thị, khu du lịch nghỉ dưỡng quy mô lớn đang hình thành, tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển nhanh và bền vững.
Quy hoạch điều chỉnh xác định rõ mục tiêu đến năm 2030, Phú Thọ trở thành một trong những cực tăng trưởng của vùng Thủ đô và vùng Trung du, miền núi phía Bắc; là trung tâm phát triển công nghiệp, thương mại, logistics, du lịch, y tế và đào tạo chất lượng cao; đồng thời là trung tâm tổ chức các sự kiện, lễ hội văn hóa lớn gắn với cội nguồn dân tộc. Tổ chức không gian phát triển của tỉnh theo hướng “Ba hành lang - Một vành đai - Năm trục động lực”.
Các chỉ tiêu phát triển chủ yếu được xác định cụ thể, bao gồm: tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 phấn đấu đạt khoảng 11 - 12%/năm; tỷ lệ đô thị hóa đạt 35 - 40%; chỉ số phát triển con người (HDI) đạt khoảng 0,78; cơ bản không còn hộ nghèo; tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt khu vực đô thị đạt 100%, khu vực nông thôn đạt trên 85%; tỷ lệ che phủ rừng duy trì ổn định khoảng 42,5%.
Tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh Phú Thọ phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; là trung tâm công nghiệp - thương mại - logistics hiện đại của khu vực; có hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại, thông minh; xã hội phát triển hài hòa, đời sống Nhân dân có chất lượng cao; quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội được bảo đảm vững chắc.
Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, Quy hoạch điều chỉnh bám sát các định hướng, khâu đột phá và động lực tăng trưởng được xác định trong Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ Nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Trọng tâm là phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển kinh tế tư nhân; thu hút đầu tư có chọn lọc; đào tạo và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường.
Quy hoạch cũng xác định rõ việc phân kỳ cho từng giai đoạn phát triển, với mục tiêu, định hướng cụ thể cho từng khu vực, từng ngành, từng lĩnh vực; gắn chặt với khả năng huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Đây là cơ sở quan trọng để các cấp, các ngành cụ thể hóa bằng các chương trình, kế hoạch, dự án đầu tư, bảo đảm Quy hoạch tỉnh thực sự trở thành công cụ quản lý và dẫn dắt phát triển.
Hiếu Phương
