Điện Máy Xanh họp Đại hội đồng cổ đông lần đầu tiên với kỳ vọng vào một giai đoạn tăng trưởng mới trong bối cảnh ngành bán lẻ điện máy nhiều biến động.
Ngày 19-1, Công ty cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) - pháp nhân mới phụ trách mảng bán lẻ điện thoại, điện tử và điện máy của Thế Giới Di Động - tổ chức Đại hội đồng cổ đông lần đầu tiên. Thông tin được ông Đoàn Văn Hiểu Em, Thành viên HĐQT Thế Giới Di Động, xác nhận trên trang cá nhân. Đây là bước đi nằm trong lộ trình tái cấu trúc các công ty con mà doanh nghiệp đã thông qua từ tháng 11-2025, nhằm chuẩn bị cho kế hoạch IPO và niêm yết DMX trong năm 2026.
Điện Máy Xanh mở rộng chuỗi liên tục và thành công nhất trong giai đoạn đã qua. Ảnh: Fanpage Điện Máy Xanh.
Về mặt hình thức, đại hội cổ đông đầu tiên đánh dấu sự hoàn thiện cấu trúc pháp lý của DMX như một công ty độc lập. Nhưng nếu đặt sự kiện này trong bối cảnh diễn biến của ngành bán lẻ điện máy, đây cũng là thời điểm cho thấy một giai đoạn phát triển mới đang mở ra. Bán lẻ điện máy không còn dựa chủ yếu vào mở rộng số lượng cửa hàng, mà dựa nhiều hơn vào hiệu quả vận hành và tái định vị mô hình kinh doanh.
Một bối cảnh ngành đã đổi khác
Trong hơn một thập kỷ, Điện Máy Xanh gắn liền với chiến lược mở rộng chuỗi nhanh và sâu. Giai đoạn cao điểm, hệ thống này mở hàng trăm cửa hàng mỗi năm, chủ yếu là các điểm bán quy mô 200–300m², nhằm nhanh chóng phủ kín thị trường. Chiến lược này đã giúp Điện Máy Xanh đảo chiều cục diện cạnh tranh. Theo Báo cáo thường niên 2015 của Thế Giới Di Động, thị trường điện máy chính hãng khi đó do Nguyễn Kim dẫn đầu với khoảng 12% thị phần, Điện Máy Xanh đứng thứ hai với gần 8%. Đến năm 2017, Điện Máy Xanh đã vươn lên nắm khoảng 30% thị phần, tương đương tổng thị phần cộng gộp của Nguyễn Kim và các chuỗi còn lại.
Tuy nhiên, bức tranh hiện tại đã khác. Theo báo cáo kinh doanh 11 tháng năm 2025, hai chuỗi Thế Giới Di Động/Điện Máy Xanh ghi nhận doanh thu lũy kế gần 96.500 tỉ đồng, tăng 18% so với cùng kỳ và chiếm 67,8% tổng doanh thu hợp nhất của tập đoàn. Điểm đáng chú ý là tăng trưởng này chủ yếu đến từ doanh thu cửa hàng hiện hữu, đạt khoảng 20%, trong khi số lượng cửa hàng hầu như không thay đổi so với một năm trước.
Tính đến cuối tháng 11-2025, hệ sinh thái này có 1.012 cửa hàng Thế Giới Di Động (bao gồm cả TopZone) và 2.017 cửa hàng Điện Máy Xanh. Con số này gần như đi ngang trong suốt năm qua, cho thấy chiến lược mở rộng mạng lưới đã được thay thế bằng ưu tiên nâng cao hiệu quả vận hành trên nền tảng sẵn có.
Việc DMX được tách thành pháp nhân độc lập diễn ra trong bối cảnh toàn ngành bán lẻ điện máy đang điều chỉnh mô hình. Như câu chuyện của Nguyễn Kim - chuỗi từng dẫn đầu thị trường - cho thấy, lợi thế dựa trên quy mô cửa hàng và mặt bằng lớn không còn đảm bảo kết quả kinh doanh bền vững. “Ông lớn” Thái Lan Central Retail, sau gần 10 năm đầu tư và mở rộng Nguyễn Kim, đã chấp nhận bán lại chuỗi này cho Pico với giá khoảng 36 triệu đô la Mỹ, đồng thời ghi nhận khoản lỗ suy giảm tài sản lên tới 186,7 triệu đô la Mỹ trong quí 4-2025.
Ngay chính Điện Máy Xanh, người dẫn đầu thị trường, cũng đã bước vào giai đoạn điều chỉnh. Từ mức đỉnh gần 2.300 cửa hàng cuối năm 2022, số điểm bán giảm xuống còn 2.017 cửa hàng như hiện nay. Ông Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch HĐQT Thế Giới Di Động, thừa nhận tại Đại hội đồng cổ đông tháng 4-2025 rằng mô hình phát triển dựa trên mở rộng kênh phân phối có giới hạn của nó. Dù vậy, hệ thống vẫn ghi nhận tăng trưởng trong năm 2024 dù giảm khoảng 400 điểm bán - một con số cho thấy hiệu quả vận hành đang đóng vai trò ngày càng quan trọng.
Giai đoạn mới của bán lẻ điện máy?
Những số liệu trên cho thấy bán lẻ điện máy Việt Nam không còn ở giai đoạn mở bao nhiêu cũng bán được. Thị trường đang chuyển trọng tâm từ số lượng điểm bán sang chất lượng vận hành, quản trị tồn kho và khả năng tích hợp các dịch vụ đi kèm.
Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh, cửa hàng điện máy vật lý vẫn giữ vai trò nhất định trong việc cho khách hàng trải nghiệm sản phẩm. Tuy nhiên, hành vi mua sắm đang thay đổi khi phần lớn quyết định mua đã được hình thành trước khi khách hàng bước vào cửa hàng, thông qua tìm kiếm trực tuyến, đánh giá sản phẩm và so sánh giá. Cửa hàng ngày càng đóng vai trò là điểm hoàn tất giao dịch hoặc hỗ trợ trải nghiệm, thay vì là nơi “thuyết phục khách hàng” như trước kia.
Điều này lý giải vì sao tăng trưởng của Điện Máy Xanh trong giai đoạn gần đây đến từ việc nâng cao doanh thu trên mỗi cửa hàng, thay vì mở rộng mạng lưới. Nó cũng đặt ra yêu cầu mới cho DMX trong tư cách một công ty độc lập.
Ban lãnh đạo MWG cho biết đã nghiên cứu và cân nhắc kỹ kế hoạch IPO DMX trong năm 2026. “Đại hội đồng cổ đông lần thứ nhất của DMX diễn ra thành công tốt đẹp – dấu mốc khẳng định bước chuyển mới cho chu kỳ tăng trưởng 2026-2030”, ông Đoàn Văn Hiểu Em viết.
Hoàng Minh
