Chuyên gia đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế hộ kinh doanh lên 1 tỉ đồng, chỉ tính thuế phần vượt, nhằm đảm bảo công bằng và đồng bộ chính sách.
Chuyên gia đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế hộ kinh doanh lên 1 tỉ đồng, chỉ tính thuế trên phần doanh thu vượt ngưỡng. Ảnh: Thanh Bình
Chiều 21.4, tại kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Tờ trình dự án Luật sửa đổi các luật thuế, trong đó đề xuất điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh nhằm hỗ trợ trong bối cảnh chi phí tăng, sức mua suy giảm. Dự thảo không quy định cụ thể mức ngưỡng mà giao Chính phủ quyết định (hiện là 500 triệu đồng/năm).
Trao đổi với Lao Động, ông Lê Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas - đã chia sẻ quan điểm về việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế để đảm bảo công bằng, vừa hỗ trợ hộ kinh doanh.
Bộ Tài chính đang trình sửa đổi các luật thuế, trong đó có đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế. Theo ông, nên thiết kế chính sách này theo hướng nào để vừa hỗ trợ hộ kinh doanh, vừa đảm bảo công bằng?
- Ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh nên được áp dụng cho cả hộ kinh doanh nhóm 2 và nhóm 3, tức áp dụng cho hộ kinh doanh có doanh thu dưới 50 tỉ đồng.
Xét trên nguyên tắc áp dụng chính sách thuế hiện tại, nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh bao gồm thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, trong đó, nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng chỉ được tính thuế theo % doanh thu.
Do đó, đối với ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh, chúng ta nên áp dụng tính thuế phần doanh thu vượt ngưỡng và áp dụng cho cả hai loại thuế.
Hay nói chính xác hơn, ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh nên áp dụng ở mức 1 tỉ đồng, chỉ tính thuế phần vượt và áp dụng cho cả hai loại thuế; đồng thời, ngưỡng 1 tỉ đồng nên áp dụng cho cả nhóm hộ kinh doanh có doanh thu dưới 50 tỉ đồng.
Ngưỡng 1 tỉ đồng cũng đồng bộ ngưỡng xuất hóa đơn đang được áp dụng. Điều này giúp đạt được sự đồng bộ của chính sách thuế. Sự đồng bộ về mặt chính sách sẽ tạo ra chính sách thuế đơn giản, đạt được hiệu quả thu thuế và sự công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế. Đồng thời, thực hiện hiệu quả chính sách hỗ trợ của Nhà nước.
Lê Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas. Ảnh: NVCC
Việc xác định ngưỡng doanh thu miễn thuế cần dựa trên những căn cứ nào để đảm bảo phù hợp thực tế?
- Thứ nhất, chi phí phục vụ cho việc tuân thủ chính sách thuế. Nhà nước đang đẩy mạnh hóa đơn điện tử, minh bạch nền kinh tế và trên hết, chính bản thân hộ kinh doanh phải gánh chịu chi phí tuân thủ chính sách thuế này. Do đó, ngưỡng tính thuế phải cân nhắc cả yếu tố này, để giúp hộ kinh doanh có thêm nguồn lực để thực hiện việc tuân thủ chính sách thuế.
Bởi chi phí để trang bị các thiết bị máy tính tiền, phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, chữ ký số… là một khoản đầu tư ban đầu không hề nhỏ so với quy mô của các hộ kinh doanh. Hiện tại, trọn gói đầy đủ các khoản này khoảng 15 - 20 triệu đồng, chưa kể chi phí duy trì hàng năm.
Thứ hai, sự khuyến khích của Nhà nước trong môi trường kinh doanh khắc nghiệt và nhiều rủi ro. Có đến 90-95% người kinh doanh khởi nghiệp thua lỗ và biến mất sau 3 năm bắt đầu kinh doanh. Điều này thể hiện sự khắc nghiệt của việc kinh doanh. Với hộ kinh doanh nộp thuế theo % doanh thu, họ phải gánh chịu toàn bộ nghĩa vụ thuế dù cho kết quả kinh doanh của họ thua lỗ.
Xét về nghĩa vụ thuế, điều này rõ ràng là không công bằng với hộ kinh doanh. Do đó, ngưỡng tính thuế của hộ kinh doanh cần được xem xét yếu tố này, để người dân nhận thấy được sự đồng hành của Nhà nước trong quá trình khởi nghiệp.
Thứ ba, công bằng với người có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Chúng ta cần không chỉ cải thiện môi trường kinh doanh, mà chính sách thuế cần sự đồng hành và hỗ trợ của Nhà nước. Bởi lẽ, người có thu nhập từ tiền lương, tiền công không phải gánh chịu bất kỳ rủi ro nào, trái ngược với môi trường kinh doanh mà hộ kinh doanh phải đối mặt.
Chưa kể, ngưỡng doanh thu miễn thuế 500 triệu đồng chưa chắc tạo ra thu nhập sau thuế của hộ kinh doanh tương đương với thu nhập sau thuế của người có thu nhập từ tiền lương, tiền công, trong khi chi tiêu cho cuộc sống là giống nhau giữa các đối tượng.
Thứ tư, công bằng giữa hộ, cá nhân kinh doanh dưới ngưỡng và trên ngưỡng chịu thuế. Việc áp dụng ngưỡng miễn thuế 1 tỉ đồng, chỉ tính thuế phần vượt và áp dụng cho cả hai loại thuế giúp tạo ra sự công bằng cho hộ, cá nhân kinh doanh dưới ngưỡng và trên ngưỡng chịu thuế.
Nếu chỉ áp dụng tính thuế phần vượt cho thuế thu nhập cá nhân mà không áp dụng cho thuế giá trị gia tăng thì sẽ tạo ra sự tiêu cực trong việc thực hiện chính sách thuế, làm tăng chi phí tuân thủ cũng như giảm sự trung thực và tự nguyện của người dân.
Thứ năm, so sánh với một số quốc gia có mức GDP bình quân đầu người tương đồng. Nếu so với Thái Lan, mức doanh thu miễn thuế nên cân nhắc là 750 triệu đồng (trong khi đề xuất hiện tại là 500 triệu đồng). So với Malaysia là khoảng 1 tỉ đồng, còn Trung Quốc là khoảng 1,5 tỉ đồng.
Như vậy, mức hỗ trợ của Việt Nam đối với người kinh doanh hiện thấp hơn so với các nước láng giềng. Mục đích của chính sách thuế không chỉ là thu từng đồng thuế nhỏ, mà còn là hỗ trợ và nuôi dưỡng nguồn thu trong dài hạn, khi người nộp thuế mở rộng hoạt động kinh doanh và đóng góp lớn hơn cho ngân sách.
Lục Giang
