Trên thực tế, thành phố đang từng bước hình thành nền tảng cho mô hình trung tâm tài chính (TTTC) chuyên biệt, với định hướng nổi bật về tài chính xanh, fintech, tài sản số và tài trợ chuỗi cung ứng.
Đà Nẵng đang đứng trước cơ hội trở thành một TTTC xanh
Lợi thế chiến lược cho tài chính xanh
Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng tăng trưởng xanh, minh bạch và bền vững, tài chính xanh trở thành một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính hiện đại. Với lợi thế về vị trí chiến lược, không gian phát triển, hạ tầng đồng bộ cùng các cơ chế, chính sách đặc thù, TP. Đà Nẵng đang hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn xanh, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi kết nối khu vực và quốc tế.
Trên thực tế, thành phố đang từng bước hình thành nền tảng cho mô hình trung tâm tài chính (TTTC) chuyên biệt, với định hướng nổi bật về tài chính xanh, fintech, tài sản số và tài trợ chuỗi cung ứng. Theo định hướng, TTTC quốc tế Việt Nam được đặt tại 2 địa điểm là TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Trong đó, Đà Nẵng được xác định là địa bàn phát triển các lĩnh vực tài chính xanh, công nghệ tài chính và tài sản số, bổ trợ cho vai trò trung tâm thị trường vốn và quản lý quỹ của TP. Hồ Chí Minh. Cách tiếp cận này không chỉ phù hợp với lợi thế riêng có của Đà Nẵng, mà còn tạo nên cấu trúc phát triển hài hòa, tránh trùng lặp trong hệ thống TTTC quốc gia.
Theo ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, trong bối cảnh thế giới đang tái cấu trúc dòng vốn theo hướng xanh hóa, số hóa và minh bạch hóa, thành phố xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và tài chính số là những động lực tăng trưởng quan trọng. Đà Nẵng không chỉ hướng tới mục tiêu thu hút đầu tư đơn thuần, mà mong muốn trở thành đối tác chiến lược, đồng hành cùng nhà đầu tư trong kiến tạo tăng trưởng bền vững, dài hạn. Trên nền tảng đó, thành phố được định hướng phát triển trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao của khu vực; đồng thời là điểm kết nối giữa dòng vốn xanh, tài chính số với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khu vực.
Những định hướng này đang dần được cụ thể hóa thông qua các hoạt động xúc tiến hợp tác quốc tế. Mới đây, trong cuộc gặp với Hiệp hội Ngân hàng Thụy Sĩ (SBA), đoàn công tác của TP. Đà Nẵng đã đề xuất chia sẻ kinh nghiệm và tư vấn về mô hình vận hành của một TTTC hiện đại. Trong đó, các nội dung như xây dựng chính sách thu hút tài chính xanh, phát hành trái phiếu xanh và phát triển thị trường tín chỉ carbon được đặc biệt quan tâm. Phía SBA cũng nhấn mạnh, để một TTTC vận hành hiệu quả, khung pháp lý và lộ trình phát triển cần bảo đảm tính linh hoạt, khả năng thích ứng trước những biến động nhanh chóng của thị trường tài chính quốc tế.
Hình thành hệ sinh thái tài chính xanh
Được biết, Đà Nẵng đặt mục tiêu xây dựng một TTTC hướng tới phát triển các sản phẩm, dịch vụ tài chính hiện đại theo chuẩn mực quốc tế. Việc mở rộng hợp tác với các tổ chức tài chính, ngân hàng, công ty quản lý tài sản và các doanh nghiệp fintech… như của Thụy Sĩ được xem là một bước đi chiến lược, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương, đồng thời nâng cao năng lực vận hành của TTTC quốc tế tại Đà Nẵng.
Song song với đó, thành phố cũng chủ động mở rộng không gian tiếp cận tài chính xanh thông qua hợp tác với các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước. Biên bản ghi nhớ hợp tác toàn diện về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững giữa UBND TP. Đà Nẵng và Tập đoàn Vingroup là một điển hình. Nội dung hợp tác bao gồm phát triển hạ tầng giao thông xanh, mạng lưới trạm sạc, thí điểm tín chỉ carbon từ phương tiện điện và nghiên cứu áp dụng các mô hình tài chính xanh theo chuẩn quốc tế. Đây được xem là một trong những động lực quan trọng giúp Đà Nẵng tiếp cận gần hơn với các dòng vốn môi trường, xã hội, quản trị (ESG) từ các quỹ đầu tư toàn cầu…
Dù có nhiều lợi thế, song quá trình phát triển tài chính xanh tại Đà Nẵng cũng đối mặt với không ít thách thức. Khung pháp lý cho tài chính xanh hiện vẫn chưa đồng bộ. Hệ thống phân loại xanh (Taxonomy) quốc gia đã được ban hành nhưng đang trong giai đoạn đầu triển khai và hoàn thiện ở khâu thực thi. Thị trường trái phiếu xanh có quy mô nhỏ, trong khi nhiều doanh nghiệp địa phương chưa tự tin tham gia do thiếu chuyên gia, thiếu tiêu chuẩn đánh giá và hướng dẫn cụ thể. Bên cạnh, dữ liệu phát thải và báo cáo môi trường chưa hoàn chỉnh cũng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các dòng vốn ESG vốn đòi hỏi mức độ minh bạch cao. Nguồn nhân lực am hiểu tài chính xanh, phân tích ESG và quản trị rủi ro môi trường vẫn còn hạn chế so với yêu cầu của thị trường…
Từ kinh nghiệm quốc tế, nhiều chuyên gia cho rằng, tài chính xanh cần được xem là một trụ cột trong chiến lược phát triển TTTC của Đà Nẵng. Trong đó, việc xây dựng cơ chế thẩm định, chứng nhận dự án xanh minh bạch sẽ giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư, bảo đảm dòng vốn thực sự phục vụ mục tiêu phát triển bền vững…
Theo PGS.TS. Đặng Tùng Lâm, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng, thành phố cần lựa chọn cách đi tắt, đón đầu thông qua các mô hình tài chính mới, thay vì chạy theo quy mô. Đây là hướng đi phù hợp để mở rộng khả năng huy động vốn quốc tế, đặc biệt cho các dự án quy mô vừa và nhỏ. Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng một khung thể chế minh bạch, linh hoạt và có khả năng dự báo. Nhà đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm đến thủ tục đơn giản, pháp lý rõ ràng và cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả. Đặc biệt, tài chính xanh nên được xem là một trụ cột riêng của Đà Nẵng. Nếu thành phố sớm xây dựng tiêu chuẩn, cơ chế thẩm định và ứng dụng công nghệ để đảm bảo minh bạch, Đà Nẵng hoàn toàn có thể trở thành một điểm đến mới cho tài chính xanh trong khu vực…
