Các chuyên gia khuyến nghị trong những giai đoạn biến động, nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, tập trung ở những doanh nghiệp có nền tảng tốt, dòng tiền ổn định và lợi thế cạnh tranh dài hạn.
.png)
TS. Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch Hanoisme (trái) và ông Nguyễn Duy Anh-Giám đốc quản lý Danh mục đầu tư VCBF. Ảnh Phố Tài chính.
Nền kinh tế và thị trường đang phải đối mặt với những thông tin biến động liên tục từ bên ngoài. Nếu nhìn lại lịch sử thị trường tài chính, những giai đoạn biến động mạnh do yếu tố bên ngoài diễn ra tương đối thường xuyên. Ví dụ như khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, căng thẳng thương mại Mỹ – Trung giai đoạn 2018–2019, hay đại dịch COVID-19 năm 2020. Trong những giai đoạn đó, thị trường chứng khoán toàn cầu và Việt Nam đều có những nhịp giảm rất mạnh trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, nếu nhìn dài hơn thì thị trường thường phục hồi khá nhanh khi nền kinh tế ổn định trở lại. Ví dụ như sau cú sốc Covid năm 2020, VN-Index đã tăng hơn 2 lần trong vòng chưa đầy 18 tháng, phản ánh sự phục hồi của nền kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp.
Trao đổi trong Phố Tài chính, ông Nguyễn Duy Anh, CFA, Giám đốc quản lý Danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF) cho biết điểm khác của giai đoạn hiện nay là thị trường đang chịu tác động từ nhiều yếu tố cùng lúc, từ căng thẳng địa chính trị, mặt bằng lãi suất toàn cầu vẫn ở mức cao, cho tới việc nhiều loại tài sản đã tăng mạnh trong giai đoạn trước.
“Khi các yếu tố này xuất hiện đồng thời, thị trường thường phản ứng nhạy cảm hơn với thông tin mới. Nhưng về bản chất, biến động là một phần tất yếu của thị trường. Điều quan trọng là nhìn vào nền tảng kinh tế và sức khỏe doanh nghiệp trong dài hạn”, ông Nguyễn Duy Anh nói.
Theo chuyên gia này, mặc dù chịu ảnh hưởng từ môi trường kinh tế toàn cầu, nền tảng kinh tế Việt Nam hiện vẫn khá tích cực. Một số yếu tố hỗ trợ quan trọng gồm: đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh giúp nguồn vốn luân chuyển trong nền kinh tế, giảm chi phí logistics; FDI giải ngân vẫn liên tục ở mức cao; Tiêu dùng nội địa và du lịch đang phục hồi tốt.
Ngoài ra, Chính phủ cũng đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ như giảm thuế VAT, tăng mức giảm trừ gia cảnh và cải thiện môi trường kinh doanh. Theo IMF, cải cách thể chế và đầu tư công hiệu quả sẽ giúp GDP của Việt Nam tăng thêm 2% đến năm 2030. Bên cạnh đó, Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn nên vẫn chịu tác động từ biến động toàn cầu, đặc biệt là thương mại quốc tế. Nhưng nhìn chung, nền tảng vĩ mô hiện vẫn khá ổn định.
Đồng quan điểm, TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội (Hanoisme) nhận định dù còn nhiều thách thức từ bên ngoài, song Việt Nam vẫn đang đứng vững vì nhiều lí do. Một là nội lực của nền kinh tế vẫn đang tăng trưởng dương so với các nước ở trong khu vực và trên thế giới mặc dù Việt Nam đã trải qua rất nhiều sức ép trong một thời gian dài. Hai là thị trường chứng khoán đã trở nên tốt hơn, minh bạch hơn và có nhiều công ty tốt trở thành công ty đại chúng trong nhiều năm trở lại đây. Ba là, tình hình tài chính của Việt Nam tương đối ổn định và phát triển với nhiều quỹ đầu tư, những định chế của tài chính thông qua công ty chứng khoán, thông qua các tổ chức ngân hàng đã đầu tư vào hệ thống các doanh nghiệp.
Thích ứng mọi sự thay đổi
Trong bối cảnh có nhiều yếu tố bất định, TS. Mạc Quốc Anh lưu ý các doanh nghiệp phải chủ động nâng cao sức chống chịu và thích ứng mọi sự thay đổi. Phó Chủ tịch Hanoisme lý giải thay đổi ở đây là thay đổi về phương án, về tài chính, về mặt thị trường, nguồn lực, con người, thay đổi về trình độ khoa học công nghệ. Đặc biệt phải áp dụng trình độ khoa học công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm, chất lượng dịch vụ, đáp ứng được quy mô cũng như sản lượng, không chỉ trong khu vực hướng tới toàn cầu.
Và một yếu tố nữa là doanh nghiệp đã đầu tư mạnh về văn hóa doanh nghiệp, đạo đức kinh doanh để giữ được người lao động, giữ lại các chuyên gia, giúp có nhiều sản phẩm đủ sức về năng lực cạnh tranh.
Về tài chính, doanh nghiệp cần trích lập quỹ dự phòng rủi ro mức từ 1% - 5%. Đồng thời cần tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, quan tâm để thúc đẩy các hoạt động truyền thông quảng bá ra thị trường, đặc biệt những thị trường truyền thống.
Đối với thị trường chứng khoán, trong những giai đoạn biến động, chuyên gia VCBF cho rằng điều quan trọng nhất là nhà đầu tư cần nâng cao kiến thức, giúp quản trị rủi ro và giữ kỷ luật đầu tư.
Bên cạnh đó cần đa dạng hóa danh mục. Nhà đầu tư không nên tập trung quá nhiều vào một cổ phiếu hoặc một ngành. Đồng thời đầu tư những doanh nghiệp có nền tảng tốt, dòng tiền ổn định và lợi thế cạnh tranh dài hạn. Trong thực tế, những doanh nghiệp như vậy thường có khả năng vượt qua các chu kỳ khó khăn tốt hơn và phục hồi nhanh hơn khi kinh tế cải thiện.
Ngoài ra cần giữ tầm nhìn dài hạn. Lịch sử thị trường cho thấy những giai đoạn điều chỉnh mạnh thường cũng là lúc xuất hiện nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn, giúp tạo nên tài sản lớn cho nhà đầu tư trong dài hạn.
Nhật Huỳnh
