Trong số các ngân hàng quốc doanh, giá trị vốn hóa của VietinBank xứng đáng được thị trường chứng khoán ghi nhận một cách sòng phẳng hơn.

Cuộc rượt đuổi lợi nhuận

Mùa công bố báo cáo tài chính quý cuối năm 2025 cơ bản đã khép lại, bức tranh lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trong năm vừa qua cũng dần hiện rõ. Nhìn vào bảng xếp hạng các doanh nghiệp niêm yết có lợi nhuận cao nhất trong năm 2025, bên cạnh những cái tên quen thuộc trong nhóm dẫn đầu như Vingroup hay Vietcombank thì việc VietinBank âm thầm leo lên vị trí thứ ba thực sự là một điểm nhấn đáng chú ý.

Dùng chữ “âm thầm” là bởi trong những năm gần đây, lợi nhuận của VietinBank liên tục tăng và đã tiệm cận Vietcombank lúc nào không hay. Nhìn lại, năm 2022, trong số 4 ngân hàng quốc doanh niêm yết gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV và MB thì lợi nhuận sau thuế của VietinBank là thấp nhất, chỉ đạt chưa đầy 17.000 tỷ đồng, trong khi Vietcombank cao vượt trội so với mặt bằng chung với mức trên 29.900 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong 3 năm tiếp theo, với việc duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận trung bình lên đến trên 27% mỗi năm, lợi nhuận sau thuế năm 2025 của VietinBank chỉ còn kém Vietcombank khoảng 340 tỷ đồng, tức là chênh nhau chưa đầy 1%. Được biết, lợi nhuận sau thuế của Vietcombank giai đoạn 2023 - 2025 chỉ tăng trung bình 5,6% mỗi năm.

Với BIDV và MB, hai ngân hàng này cũng ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận khá tốt trong giai đoạn 2023 - 2025, trung bình lần lượt 28,4% và 14,8% mỗi năm, từ đó cũng thu hẹp khoảng cách với Vietcombank nhưng vẫn bị VietinBank vượt lên và bỏ khá xa.

Sự thay đổi về quy mô lợi nhuận của 4 ngân hàng quốc doanh niêm yết trong 4 năm qua

Mặc dù vị thế lợi nhuận của VietinBank đã không thua kém khi so với Vietcombank nhưng trên thị trường chứng khoán, vị thế vốn hoá của VietinBank vẫn kém xa Vietcombank, như thể là sự “san phẳng” vị thế lợi nhuận của VietinBank so với Vietcombank không có nhiều giá trị đối với thị trường chứng khoán. Tính đến hết phiên 2/2/2026, giá trị vốn hoá của VietinBank ở mức khoảng 305.000 tỷ đồng, chỉ bằng hơn một nửa giá trị vốn hoá của Vietcombank - đang ở mức khoảng 597.000 tỷ đồng. Đây liệu có phải là một nghịch lý?

Đã đến lúc đổi góc nhìn?

Công bằng mà nói, vẫn có những khác biệt mang tính nền tảng khiến thị trường trả các mức định giá khác nhau đối với từng cổ phiếu ngân hàng. Chẳng hạn, Vietcombank từ lâu được xem là chuẩn mực về chất lượng tài sản, năng lực quản trị rủi ro và bộ đệm dự phòng. Sự khác nhau về biên lãi thuần (NIM), cấu trúc thu nhập hoặc rủi ro tín dụng tập trung cũng ảnh hưởng đến “phần bù định giá” mà nhà đầu tư sẵn sàng trả. Nhưng điều đó không có nghĩa là mức giá trên thị trường “luôn đúng” tại mọi thời điểm.

Vietcombank rõ ràng là một ngân hàng tốt nhất dưới góc độ đầu tư trong nhiều năm trở lại đây, kể cả ở thời điểm hiện tại. Nhưng với VietinBank, dường như giới đầu tư vẫn “neo” định kiến rằng VietinBank là một ngân hàng đi sau với ít lợi thế cạnh tranh hơn, đặc biệt là lo ngại về hệ số an toàn vốn. Lâu nay, VietinBank vẫn được gọi là ngân hàng “đi trước về sau”, khi đã tranh thủ tăng vốn kịch giới hạn, đưa tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại ngân hàng về mức tối thiểu 65% cách đây hơn thập kỷ, đồng nghĩa với việc ngân hàng này không có cơ hội chào bán cổ phiếu để tăng vốn trừ khi được ngân sách nhà nước “rót tiền”.

Nhưng thời gian qua cho thấy, chính việc bị “dồn vào chân tường” đã buộc VietinBank phải nghĩ mọi cách và làm mọi cách để thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận, bởi tích lũy lợi nhuận là cách duy nhất giúp vốn chủ sở hữu của VietinBank tăng theo thời gian, qua đó đáp ứng được yêu cầu về vốn cho sự phát triển. Đây là động lực phát triển rất đặc biệt nhưng cũng là động lực phát triển mạnh mẽ nhất. Với kết quả tài chính đạt được trong những năm qua, nhất là xét trên khía cạnh lợi nhuận, giá trị vốn hóa của VietinBank xứng đáng được thị trường chứng khoán ghi nhận một cách sòng phẳng hơn.

Một điểm đặc biệt cần lưu ý là Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước, đặt lại vai trò chủ đạo, dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước ở các lĩnh vực then chốt như tài chính – tiền tệ, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu hình thành các ngân hàng thương mại nhà nước lớn giữ vai trò “tiên phong, dẫn dắt”. Chính phủ sau đó thúc đẩy thực thi bằng việc triển khai cơ chế điều phối, với Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết 79 và thông điệp xuyên suốt là chuyển nhanh chủ trương thành hành động, lấy hiệu quả làm thước đo. Với VietinBank - ngân hàng quốc doanh hàng đầu xét về quy mô lợi nhuận (chỉ sau Vietcombank) và quy mô tổng tài sản (chỉ sau BIDV), giới đầu tư có thể đặt kỳ vọng về việc ngân hàng này có thể được hưởng lợi chính sách trong thời gian tới.

Thanh Long

Link gốc