Với tham vọng tăng tốc đưa giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán đạt ít nhất 100% trong năm nay, một trong những giải pháp quan trọng của ngành chứng khoán là đưa vào vận hành những thị trường mới và có thêm nhiều sản phẩm mới.

Chứng khoán được kỳ vọng sẽ có thêm nhiều loại thị trường tài sản, sản phẩm mới trong năm nay. Ảnh minh họa.

Sẽ có thêm nhiều thị trường

Tại sự kiện sáng ngày 24-2, Bộ trưởng Bộ tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh câu chuyện cần sớm triển khai các thị trường mới như tín chỉ carbon, tài sản mã hóa hay thị trường chuyên biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Mặt khác cũng cần đa đạng sản phẩm và thúc đẩy gia tăng hàng hóa trên nhiều lĩnh vực như trái phiếu xanh, hạ tầng.

Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước, cho biết trong năm nay ngành sẽ có thêm nhiều thị trường giao dịch mới, chẳng hạn như thị trường tín chỉ carbon dự kiến vận hành trong năm 2026 và thị trường cho đổi mới sáng tạo. “Hiện chúng tôi đang xây dựng cơ chế chính sách để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đăng ký giao dịch, giúp huy động vốn trên thị trường chứng khoán”, bà Phương cập nhật.

Một trong những thị trường có định hướng rõ ràng hơn là tài sản mã hóa với Nghị quyết 05 của Chính phủ. Hiện có khoảng 7 doanh nghiệp nộp hồ sơ cho Bộ tài chính, đi cùng động thái lớn về tăng vốn và thay đổi nhân sự cấp cao.

Chia sẻ trước đó, một lãnh đạo Sở giao dịch chứng khoán TPHCM (HOSE) cũng nói thêm rằng trong năm nay, Sở đang có nhiều kế hoạch để đưa ra thêm nhiều sản phẩm mới. Các sản phẩm này được kỳ vọng giúp thị trường đa dạng hơn, hấp dẫn nhà đầu tư và thu hút thêm dòng vốn.

Trên thực tế, trong năm ngoái, hai Sở giao dịch HNX và HOSE cũng đã giới thiệu thêm các chỉ số mới cho thị trường. Chẳng hạn như HNX ra mắt hợp đồng tương lai chỉ số VN100 (trước đó chỉ có VN30), hay HOSE ra mắt 3 chỉ số đầu tư mới gồm VNMITECH, VN50 Growth và VNDIVIDEND hồi đầu tháng 11 năm ngoái.

Nhóm chỉ số này được thiết kế để đo lường hiêu suất của một nhóm các doanh nghiệp với những điều kiện riêng biệt, từ đó giúp cho các nhà đầu tư có cơ sở lựa chọn.

Sau khi các Sở giới thiệu chỉ số mới, các quỹ và công ty chứng khoán cũng lần lượt đưa ra sản phẩm mới. Mới đây, Công ty quản lý quỹ VinaCapital cũng đưa ra hai quỹ ETF chiến lược mới, mô phỏng ba ngành (công nghiệp, công nghệ và vật liệu) và nhóm ngành VN50 doanh nghiệp có vốn hóa lớn và vừa tốt nhất tại thị trường Việt Nam, được chọn lọc từ rổ VNAllshare.

Không chỉ mô phỏng chỉ số theo cách truyền thống, quỹ này được giới thiệu thiết kế theo chiến lược phân bổ danh mục với mục tiêu nâng cao hiệu suất đầu tư. “Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội tăng trưởng bền vững. Việc ra mắt hai quỹ ETF chiến lược này không chỉ giúp nhà đầu tư tiếp cận hiệu quả hơn với thị trường”, ông Brook Taylor, Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ VinaCapital, cho biết.

Cần gia tăng hàng hóa

Không chỉ có sản phẩm mới, nguồn cung hàng hóa tăng lên cũng giúp thu hút thêm các nhà đầu tư và cũng là một nhiệm vụ quan trọng của cơ quan quản lý. Năm ngoái, việc cải cách quy trình IPO và niêm yết trên sàn đã giúp cho một số doanh nghiệp tăng tốc độ huy động vốn một cách đáng kể. Trong năm nay dự kiến có thêm nhiều công ty con là thành viên của các tập đoàn niêm yết trên sàn tiếp tục kế hoạch huy động vốn theo lộ trình này.

Bà Nguyễn Hoài Thu, Phó tổng giám đốc Công ty quản lý quỹ VinaCapital, cho biết theo quan sát, nhiều công ty chứng khoán hoặc các công ty tư vấn đang hoạt động rất tích cực, thị trường đang có sự chuẩn bị nhất định về các nguồn cung hàng hóa này, kể cả các doanh nghiệp FDI cũng đang tìm hiểu về IPO và niêm yết để xem xét có gia nhập thị trường năm nay hay không. “Chúng tôi rất lạc quan về tình hình hàng hóa mới trên thị trường chứng khoán”, bà Thu nói.

Cơ quan quản lý ngành chứng khoán từ đầu năm đến nay đang tích cực đưa ra những giải pháp cải cách mới. Gần nhất là Thống tư 08 có hiệu lực ngay, được đánh giá là giúp tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời siết chặt kỷ luật thanh toán và nâng chuẩn vận hành thị trường, phục vụ lộ trình FTSE Russell cơ cấu cổ phiếu Việt Nam vào rổ Thị trường Mới nổi Thứ cấp từ tháng 9-2026.

Cuối năm ngoái, Bộ cũng có Thông tư 136 sửa đổi Thông tư 98/2020 về hướng dẫn hoạt động và quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, có hiệu lực thi hành từ ngày 12-2-2026, nhắc đến việc thành lập hai loại hình mới như Quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng, quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ.

Trong khi vấn đề phát triển thị trường theo quy mô chiều sâu tiếp tục được đặt ra khi tăng cung hàng hóa và phát triển thêm nhiều sản phẩm, ở góc độ nhà đầu tư cá nhân, có rất nhiều câu chuyện được quan tâm như cho phép giao dịch xuyên trưa, triển khai giao dịch bán khống có kiểm soát và tiếp tục rút ngắn chu kỳ thanh toán.

Những cải cách này cũng được kỳ vọng giúp gia tăng thanh khoản cho thị trường, yếu tố rất quan trọng mà nhiều nhà đầu tư nước ngoài chia sẻ là điều kiện để các quỹ lựa chọn giải ngân.

Nhìn chung, việc thiết lập những quy định mới cho các thị trường mới chưa từng có đặt ra cơ hội mới và cả những khó khăn, rủi ro mới. Chẳng hạn như câu chuyện về các doanh nghiệp khởi nghiệp muốn lên sàn thì phải “đóng gói” như thế nào, rủi ro ra sao và liệu điều kiện phải có lãi có còn phù hợp.

Nhìn xa hơn, Việt Nam được nâng chuẩn xếp hạng của FTSE Russell là một bước khởi đầu tích cực trong bối cảnh cột mốc tiếp theo được nhiều bên hướng đến là tiêu chuẩn quốc tế của MSCI.

Trong báo cáo mới đây, nhóm phân tích Công ty chứng khoán SSI đánh giá các điều kiện và động lực nền tảng đang dần hội tụ rõ nét về khả năng Việt Nam được đưa vào “danh sách theo dõi” vào tháng 6 tới đây, khi hiện đã đáp ứng phần lớn các tiêu chí. Cùng với việc nâng chuẩn xếp hạng tín nhiệm quốc gia, việc nâng cấp thị trường đầu tư là cơ hội lớn để thu hút dòng vốn mới, phần còn lại phụ thuộc vào sự cải cách của điều kiện tham gia và tiếp cận thị trường.

Dũng Nguyễn

Link gốc